20. september 2017

Bokomtale: Dødsrytteren av Øystein Wiik

Lydbokforlaget 2017
Speletid 16:37
Opplesar: Øystein Wiik
Kjelde: Lytteeksemplar

Den produktive og allsidige Øystein Wiik har på nytt skrive ei spektakulær eventyrforteljing om Tom Hartmann. I dei fyrste bøkene i serien var Hartmann journalist i eit operamagasin, men etter fleire store saker der han har gått inn og "redda verda" har han fått ei etterretningsagent-rolle, med tilhøyrande vide fullmakter. Ein slags James Bond med andre ord - og enkelte hendingar i bøkene kan minna om filmane/bøkene om agent 007.

Vel - Hartmann og Wiik har sjarmert meg nok ein gong, men "heilt overbevist" er eg ikkje. Til det er boka for omfattande - og ho inneheld fleire handlingstrådar som er unødvendige og/eller uavklarte. Men Wiik les framfører boka på like hysterisk underhaldande vis som før.

Dødsrytteren er, som dei seks tidlegare bøkene i serien, ingen realistisk eller samfunnskritisk kriminalroman. Tom Hartmann-bøkene er rein underhaldning - og er nok heller ikkje meint å vera noko anna enn det. Hovudhandlinga går føre seg på Svalbard og det er tydeleg at forfattaren har gjort grundig førearbeid med tanke på skildringar av Svalbard-samfunnet. Wiik har elles teke utgangspunkt i fakta som at Nord-Korea er ei atommakt og eit lukka totalitært diktatur samt verkelege hendingar som at Nord-Korea har underteikna Svalbard-traktaten. Det er óg eit faktum at Svalbard er ei demilitarisert sone og at innbyggjarar og besøkande ofte er bevæpna sidan isbjørnfaren er så stor. Wiik touchar også innom klimakrisa; eitt av poenga i boka er manglande snø og kulde i dei polare områda.

Handlinga i Dødsrytteren er ekstra aktuell i og med at både Nord-Korea og USA raslar med sablane i desse dagar. Boka handlar mellom anna om at Svalbard vert okkupert av Nord-Korea. Alle innbyggjarane i Longyearbyen vert tekne til fange og all kommunikasjon med resten av verda vert broten. Det utviklar seg til eit storpolitisk drama; nasjonen Noreg er trua og verda står på randen av ein atomkrig. "Tilfeldigvis" og heldigvis er "vår mann" Hartmann tilstades der det skjer. Spenninga ligg egentleg ikkje i om Tom lukkast i arbeidet sitt, men korleis.

Forutan Hartmann, eks-kona hans Cathrine Price og deira overordna som me har møtt i tidlegare bøker, vert lesaren presentert for fleire spesielle karakterar i denne boka. Mellom dei er leigemordaren Sol, sonen hennar Konrad og barnevakten/utpressaren Kai. Me møter også nordkoreanarane Kang, Anson og Min-Ki som er i konflikt med kvarandre trass i familiære band. Alle desse personane har ei rolle i den dramatikken som utspelar seg nokre få dagar på Svalbard.

Øystein Wiik har sin eigen stil, han leikar seg med krimsjangeren, skriv forbløffande lett og ledig - og med tonnevis av snert og sjarm. Enkelte scener er hysteriske og kallar på humring og gapskratt - eller på kvalme og ubehag. Andre deler av boka er så spekka med teknologiske og tekniske detaljar at ein mistar litt fokus.

Dødsrytteren har kjappe sceneskift og perspektivskift, cliffhangers og korte kapittel, noko som gjer boka tempofylt og drivande. Wiik pøser på med krimverkemiddel og krydrar det heile med usannsynlege krumspring og blod og gørr.

Eg trur boka hadde hatt godt av ei oppstramming; dersom boka hadde vore eit par hundre sider kortare ville ho vore betre. Papirutgåva er på 568 sider og det er i lengste laget for ei slik bok. Nokre av handlingstrådane kunne med fordel ha vore utkutta. Eg anbefalar likevel Dødsrytteren dersom du er ute etter lesestoff i kategorien spenning og eventyr. Lydboka er godt lest av forfattaren sjølv.

Andre bloggmeiningar: Artemisias verden

Kronologi:
1. Dødelig applaus
2. Slakteren
3. Hvit panter
4. Casanovasyndromet
5. Rekviem
6. Skorpionen

13. september 2017

Bokomtale: Liebhaberne av Anne B. Ragde

Oktober 2017
317 sider
Lånt papirbok privat

Eg har stor sans for Anne B. Ragde. Ho er eit friskt og frodig pust, både som person og gjennom bøkene sine. Eg har særleg sans for krimnovelleforfattaren Ragde.
Dei fire tidlegare bøkene i Berlinerpoplene-serien har eg gitt terningkasta 5 - 4 - 3 og 3. Leseopplevingane mine og interessa har altså vore dalande, men det er absolutt noko med denne Neshov-familien som gjer at eg også tok fatt på bok nummer fem. Liebhaberne er eit nytt gjensyn med Torunn, Margido, Erlend, Krumme og Tormod - desse folka som ein etter kvart er blitt kjent med - og ein er difor litt nysgjerrig på "korleis det går med dei".

Liebhaberne er ein uskjøneleg tittel, så eg måtte søkja opp ordet. Ein liebhaber er visstnok ein person som likar å samla på og å kjøpa ting - og boka handlar mykje om hovudpersonane si interesse for ting. Det handlar t.d. om Torunn si oppussing og fornying av garden, Erlend sine overdådige planar for den ganle villaen, Margido sine innkjøp av luksuskister og Tormod sitt ynskje om å kjøpa ny flaggstang på Neshov.

Torunn har teke over garden Neshov etter den avdøde faren Tor samstundes som ho også har gått inn i gravferdsbyrået til onkelen Margido. Dette set Margido uendeleg pris på, og han er på langt nær så stiv og tilknappa som tidlegare. Erlend har det travelt med borna og medmødrene, med Krumme og med oppussingsprosjekt. Gamle Tormod, "bestefar" (men egentleg onkelen) til Torunn har flytta på gamleheim, og har omsider fått det godt. Etter all underkuing gjennom alle år er det ikkje så lett å vera sosial, men han prøver. Gjennom jamnlege besøk frå Torunn og Margido og med små samtalar med personalet vert han gradvis meir open. Ein får fleire glimt av Tormod sin bakgrunn - og det er vondt å lesa om korleis han vart handsama av sin eigen familie.

Sidan to av hovudpersonane arbeider i eit gravferdsbyrå, handlar det naturleg nok ein del om døden: Både den brå og uventa døden og den stille og forventa døden. Akkurat dette er fint og naturleg skildra i boka. Her handlar det også ein del om ting; om blomster og lys og nye ritualar i høve dødsfall og sorg.

Ragde har eit lett, sprudlande og skravlete språk. Ho vekslar ganske så elegant mellom Erlend og Krumme sitt småbarnsfar- og luksusliv, Torunn og Margido sine gravferdsoppgåver og Tormod sine gammalmannsproblem og tilbakeblikk. Men altså - for meg vert det for mykje skravling. Såpass mykje at eg må ta lange pausar for å orka å lesa vidare. For mange ord, for mykje mas og for mange ting. For mange handlerundar og for mange oppramsingar. For mykje matprat og for mange uinteressante detaljar.

Liebhaberne vart ei høgst varierande leseoppleving. Enkelte hendingar er skildra på ein veldig fin og varm måte, medan andre deler av boka er irriterande og unødvendige. Det låg lenge an til eit terningkast 3 denne gongen også - men avslutninga gjer at eg puttar på enno ein prikk.

Slutten gjev oss ei påminning om at sjølv om døden kan ramma brått og brutalt, livet gå vidare. Gjennom tårene kan ein skimta både håp og framtidstru.

Andre bloggmeiningar:
Den andre BeritReading RandiTine sin bloggPervolutoKleppanrova

8. september 2017

Favorittforfattarar: J

For bokstaven I hadde eg ikkje så mange forfattarar å velja i. For bokstaven J er det omvendt. Her er det så mange at eg har problem med å plukka ut berre to. Eg har valgt vekk mange gode forfattarnamn når eg enda opp med desse:

Foto: www.jkrowling.com/

Joanne (J.K.) Rowling

Britisk forfattar f. 1965

Mest kjent som skaparen av Harry Potter og alle dei andre figurane som held til på Galtvort. Ideen til forteljinga om guten som gjekk på trolldomskule skal ho ha fått på ein togtur i 1990 då ho var ei fattig åleinemor. Etter fleire refusjonar kom den fyrste boka Harry Potter og De vises sten ut i 1997 - og som me alle kjenner til; det vart starten på ein eventyrleg suksessrik bokserie. No er Rowling mangemillionær - i pund.

Sjølv om Harry Potter-bøkene tilhøyrer ein sjanger eg i utgangspunktet ikkje kan så mykje om, set eg stor pris på desse. Eg tykkjer dei byr på fantasifulle historiar, unike karakterar, masse spenning og underfundig humor. Det same kan seiast om krimserien som ho skriv under pseudonymet Robert Galbraith; bøkene om Cormoran Strike inneheld rikeleg med spenning, sjarm og fantasi.

Rowling har mange lesarar elles og; ho har t.d. over 12 millionar følgjarar på Twitter. Her kritiserer ho gjerne og ofte president Donald Trump.


Foto: www.aschehoug.no

Jo Nesbø

Norsk forfattar f. 1960

Denne allsidige karen er velkjend og treng heller ikkje nokon grundig presentasjon. Nesbø er utdanna økonom og er elles kjend som musikar, låtskrivar og vokalist i Di Derre - og er dessutan ei rockestjerne innan kriminallitteratur.

Slo gjennom som krimforfattar med Flaggermusmannen i 1997. Seinare har det blitt ti bøker til om den noko rufsete krimhelten Harry Hole. Den ellevte boka, Tørst, kom ut tidlegare i år - i heile 300.000 eksemplarar i vesle Noreg. Eg har hatt mange svært gode leseopplevingar med Nesbø sine bøker.

Kombinasjonen bestseljarforfattar og finansmann er blitt god butikk: Bøkene hans sel som hakka møkk og varmt kveitebrød og er oversette til utallige språk. Det er også etter kvart meir tydeleg at han skriv for eit internasjonalt publikum. Nesbø har også gjort stor suksess med barnebøkene om Doktor Proktor.

13. oktober er det verdenspremiere på filmen Snømannen som er basert på Jo Nesbø si bok med same tittel. Traileren er lovande; dette ser unekteleg skummelt ut!



Som sagt innleiingsvis finst det svært mange gode forfattarnamn på bokstaven J. Tenk berre på krimforfattarane John Hart, Jussi Adler-Olsen, Jan Guillou, Jerker Eriksson, Jørgen Brekke og Jan Mehlum. Eller på Jon Michelet, Jens Bjørneboe og J.R.R. Tolkien. Og på lyrikarane Jakob Sande og Jan Erik Vold og "lyrikaren" Jon Hjørnevik. Andre kjende J'ar er Jørn Lier Horst, Jørgen Jæger, Jørgen Gunnerud, Jon Fosse, John Ajvide Lindquist, John Grisham og Jojo Moyes.

Kven er din favoritt-J?

5. september 2017

Sommarlesing: Sakprosa

Ein kjapp gjennomgang av nokre sakprosabøker eg har lest i det siste.


1945: Hat. Hevn. Håp av Alf R. Jakobsen
Lydbokforlaget 2016
Speletid 7:39, lytteeksemplar

Interessant, pedagogisk og spennande om tida rett etter krigen. Jacobsen skriv på ein lettfatteleg og konkret måte og evnar å dra dei lange linjene samstundes som han også fokuserer på enkeltindivid. Mykje er kjent frå før, men det kan vera greit å få det repetert og sett i samanheng.

Dette er fyrste bok i ein serie som skal handla om etterkrigstida: Eit ambisiøst prosjekt, men eg er ikkje i tvil om at dette vil bli bra og nyttig lesnad. Å lesa boka som lydbok går fint, men ein går då naturleg nok glipp av alle bileta og illustrasjonane som finst i papirutgåva. Terningkast 5.


Døden på Kola av Morten Jentoft
Lydbokforlaget 2008
Speletid 7:56, kjøpt lydfil

Denne boka handlar også om etterkrigstida. Me skal til Nordkalotten; nærare bestemt grensetraktene mellom Noreg, Finland og Sovjetunionen på 1950-talet. Det handlar om kald krig, spionasje, hemmelege tenester og livsfarlege operasjonar. Om finske agentar, som på oppdrag frå norsk, britisk og amerikansk etterretning, tok seg over grensa til Sovjet for å henta informasjon. Det vert også fortalt utførleg om konflikt og strid mellom etterretningstenesta og overvakingspolitiet. Her har forfattaren henta fram mykje informasjon som har vore lite kjent for folk flest.

I utgangspunktet spennande og interessant lesnad altså, men det vart ei heller dårleg leseoppleving. Boka er nemleg rotete, ukronologisk og tunglest og det vart eit slit å komma gjennom. Terningkast 3-.


En forbrytelse i familien av Sacha Betthyany
Forlaget Press 2017
291 sider, eBokBib

Dette er ein dokumentar med romanpreg og med ein personleg vri. Forfattaren har teke utgangspunkt i eiga familiehistorie og tilhøyrande familiehemmelegheiter. Det handlar m.a. om ei uhyrleg hending som fann stad i Ungarn like før andre verdenskrig tok slutt. Forfattaren si kjære grandtante var då personleg involvert i ein massakre på 180 jødiske fangar. Då han i vaksen alder vart kjent med dette bestemte han seg for å skriva historia om familien - noko som i sin tur sette han på sporet av andre skjulte hendingar og løgner.

At forfattaren, medan han er på oppdagingsreise i familiehistoria, føler at han sjølv vert forandra, er fullt forståeleg. Hans eigne reaksjonar og tankar tek forholdsvis stor plass i boka.

En forbrytelse i familien er elles eit puslespel av reiser, samtalar, fakta og gamle dagbøker. Slett ikkje uinteressant, men heller ikkje så altfor engasjerande. Terningkast 4.


Norske utposter av Fredrik Larsen Lund
Vega forlag 2017
389 sider, eBokBib

Undertittelen er "Nordmenn utenfor allfarvei" og det handlar om norske emigrantar som busette seg andre stader enn i USA. Forfattaren tek oss med på ei reise jorda rundt, til etterkommarar av nordmenn som utvandra til Brasil, New Zealand, Sør-Afrika og Canada. Han finn også spor etter norske busetnader på Galapagos, i Karibia og på Sør-Georgia.

Eg er interessert i geografi og historie og finn difor mykje lesbart i boka. Eg tykkjer likevel ikkje at forfattaren har klart å bearbeida det enorme materialet sitt på ein god måte. Det er for mange detaljar; for mange namn og for mange årstal og datoar. Dette gjer boka tregare enn det ho kunne/burde vore.

Eg likar godt å lesa om det historiske i denne boka, men tykkjer ikkje det er like interessant å lesa om forfattaren sine skildringar av sine eigne reiser. Konklusjonen blir eit terningkast 3.



Gleden med skjeden av Nina Brochmann og Ellen Støkken Dahl
Aschehoug 2017
308 sider, eBokBib

Til slutt; over til noko heilt anna - til dei nære ting. Det næraste av alt faktisk; underlivet vårt. Gleden med skjeden er ei informativ og lettlest bok med gode illustrasjonar av Tegne-Hanne. Tittelen er ein slags hyllest til ei anna populærvitenskapeleg suksessbok; Sjarmen med tarmen.

Her kan du lesa om alt du treng å vita om onani og orgasme, menstruasjon og prevensjon, kjønnssjukdommar og inkontinens. Boka er både sakleg og underhaldande og tilpassa unge lesarar.

Eg tilhøyrer ikkje målgruppa, men ser at dette er den boka eg skulle ha hatt då eg var ung. Då hadde eg spart meg sjølv for uro og frustrasjonar. Terningkast 4.