17. august 2018

Biolesesirkel: David Vogt om Carsten Borchgrevink

Underteikna fekk den store æra av å bestemma tema for augustrunden av Moshonistas biolesesirkel. Sidan eg har ei sær(leg) interesse for tidlegare tiders polferder og polfararar - og i tillegg har lest fleire interessante polfararbio'ar i samband med biosirkelen - brukte eg ikkje lang tid på å velja tema. For å utvida kategorien og muligens då gjera det lettare for andre biolesedeltakarar vart kategorien utvida til også å gjelda andre villmarksfararar. Eller som Ingalill kallar det; Polfar-ing og Villmark-ing. 

"Min mann" i denne runden er polarforskar og polarpioner Carsten Egeberg Borchgrevink (1864 - 1934). Nokre av dykk såg kanskje TV-dokumentaren om denne gløymde polarhelten? Serien på fire episodar er ei spennande filmatisk framstilling av det denne boka handlar om og den er framleis tilgjengeleg på Nett-TV. Borchgrevink var leiar for den aller fyrste overvintringsekspedisjonen i Antarktis i 1898 - men enda opp som fattig og ukjent.

Forfattaren David Vogt er arkeolog, tilsett ved Kulturhistorisk museum ved Universitetet i Oslo og oldebarn av ein av ekspedisjonsdeltakarane.

Vår glemte polarhelt av David Vogt

Aschehoug 2012
288 sider, lånt ebok eBokBib

Carsten Egeberg Borchgrevink vart fødd i Christiania i 1864 og hadde norsk far og engelsk mor. I 1888 utvandra han til Australia, der han jobba m.a. som landmålar og som naturfaglærar. Då skipet Antarctic av Tønsberg la til i Melbourne hamn i samband med ein kvalfangstekspedisjon i 1894, såg unge Borchgrevink sin sjanse til å bli med på eit spennande eventyr. Ekspedisjonen mislukkast når det gjaldt kvalfangst, men vart historisk fordi ei lita gruppe frå skipet greidde å komma seg i land på Kapp Adare. Mellom dei ivrigaste var Borchgrevink, og han var truleg det aller fyrste mennesket som sette sin fot på Antarktis - nokon gong.

I 1890-åra var Antarktis ein stor kvit flekk på kartet. Dei einaste som hadde vore i nærleiken av kontinentet, var ein britisk ekspedisjon under leiing av den engelske oppdagaren James Clark Ross i 1841. Denne Ross vart opphavet til dei i dag velkjende stadnamna Rosshavet og Rossbarrieren.

Borchgrevink vart nok som besatt av Antarktis etter deltakinga på Antarctic. Han jobba lenge og målbevisst med å få finansiell støtte til sin eigen ekspedisjon - og lukkast med det. Det er ikkje tvil om at han skrytte på seg meir polar erfaring og kunnskap enn han faktisk hadde for å få det til. Kvalfangstskuta Pollux (ombygd av Colin Archer og omdøypt til Southern Cross) vart innkjøpt. Hundar, utstyr og proviant vart skaffa og mannskap innhenta. Ekspedisjonen segla under engelsk flagg fordi størstedelen av finansieringa kom frå ein engelsk mediemogul, men største del av mannskapet var norsk. Målet med ekspedisjonen var å finna den magnetiske sørpol og om muleg å gjera framstøyt mot sjølve polpunktet, samt å samla inn biologiske, zoologiske, metereologiske, geografiske og geologiske data.

Ferda sørover var strevsam, men gjekk bra. I februar 1899 nådde ekspedisjonen Kapp Adare der det vart oppretta ein permanent base. Dei to hyttene som vart oppsette der eksisterer framleis og er i dag sett på som eit viktig kulturminne. Southern Cross vende tilbake til New Zealand før isen vart for tjukk og ti menn gjorde seg klare for overvintring på det ugjestmilde Antarktis. Ingen av dei ti visste korleis overvintringsforholda var, og dei var alle forholdsvis unge og uerfarne. Forutan ekspedisjonsleiar Borchgrevink var desse nordmennene med på den fyrste overvintringa: Lege Herulf Kløvstad, vitenskapeleg assistent Anton Fougner, zoolog Nicolai Hanson, assistent og kokk Kolbein Ellefsen og samane Ole Must og Per Savio som var ansvarlege for hundane. I tillegg deltok den australske astronomen og fysikaren Louis Bernacchi og dei to britane William Colbeck (magnetisk observatør og kartograf) og Hugh Evans (zoolog-assistent).

Borchgrevink var språkmektig, ein dyktig planleggjar og var god på logistikk, men var ingen god leiar for mennene sine. Det vart snart problem og konfliktar i gruppa, og mesteparten av dette skuldast nettopp Borchgrevink si framferd. Men med eitt unntak overlevde alle den iskalde og stormfylte vinteren. Den unge zoologen Nicolai Hanson vart sjuk på ferda sørover og vart gradvis dårlegare. Trass i at ekspedisjonen hadde brukbart med medisinsk utstyr og at både legen og dei andre gjorde det dei kunne for han, sto ikkje livet til å redda. Nicolai Hanson døydde utan at han fekk sjå si vesle dotter og vart den fyrste som vart gravlagd på Antarktis. Blant etterkommarane hans er David Vogt, forfattaren av boka.

Under opphaldet gjorde deltakarane fleire viktige vitenskaplege observasjonar. På heimturen fann dei bukta som nokre år seinare vart basen til Roald Amundsen, dei kartla Rossbarrieren og foretok sledeturar innover området med hundesledar. Slik danna ekspedisjonen grunnlag for seinare polarekspedisjonar og andre meir berømte polfararar, som Schackleton, Scott og Amundsen.

Då Carsten Borchgrevink etter kvart vende tilbake til England vart det lite merksemd og verdsetjing. Noko skuldast nok at Borchgrevink var ein kontroversiell person og at den egoistiske stilen hans hadde ført til eit dårleg forhold til dei andre ekspedisjonsdeltakarane. Ei anna årsak var at Borchgrevink var norsk og at det britiske polarforskingsmiljøet var meir opptatt av Robert Scott sin foreståande Antarktis-ekspedisjon. I Noreg vart han til ein viss grad hylla som den pioneren og føregangsmannen han var, men sidan ekspedisjonen egentleg var britisk vart merksemda heller lita også her i landet. Og snart kom det andre polarheltar og polarekspedisjonar som oppnådde meir enn det Southern Cross-ekspedisjonen gjorde.
Carsten Borchgrevink vende aldri tilbake til Antarktis. Han døydde i Oslo i 1934.

David Vogt fortel om ekspedisjonen med innleving og på ein oversiktleg måte. Det er ein dokumentar og biografi, men samstundes ei dramatisk og spennande forteljing. Han gir eit balansert bilete av Borchgrevink og dei andre medlemene av ekspedisjonen. Me får også vita korleis det gjekk med dei i ettertid og kva ettermæle dei fekk. Mykje av dette er tragisk og trist. Forfattaren har støtta seg på mange ulike skriftlege kjelder og skriv flytande og greitt. Resultatet er ei verkeleg interessant og lærerik bok.

12. august 2018

Sommarlesing 2018 - Ymse krim del 2

I denne del 2 av ymse sommarkrimlesing får du vita kva eg meiner om ein svensk, ein fransk og ein islandsk kriminalroman.

Evas siste vitne av Tove Alsterdal

Kagge 2017
429 sider, lånt papirbok privat

Alsterdal har mykje på hjertet i denne velskrivne kriminalromanen, minst like mykje som i Ingen vei tilbake som eg las tidlegare i år. Så mykje faktisk, at det går litt ut over sjølve kriminalhistoria.

Boka har fleire forteljarstemmer, dei to viktigaste er Eva og Niklas. Gjennom deira auge får ein historia om då eks-mannen til Eva vart drept medan ho sjølv slått bevisstlaus. Kva var det - egentleg - som hende? Eva vert mistenkt for å stå bak drapet, og ho har gjort ting og oppført seg på ein måte som gjer at det ikkje er så rart at ho vert mistrudd. Naboen Niklas vert involvert sidan saka ser ut til å ha vide forgreiningar.

Evas siste vitne kombinerer Alsterdal eit ganske så finurleg plott med samfunnskritikk og psykologisk innsikt. Ein nedlagd psykiatrisk institusjon er høveleg skummel kulisse for historia. Dei alternerande forteljarstemmene supplerer kvarandre og heilt til det siste er ein usikker på korleis det heile heng saman.
Terningkast 4.



Istider av Fred Vargas

Aschehoug 2018
469 sider, papirbok lånt biblioteket


Fred Vargas sine bøker er befolka med dei særaste karakterane du kan tenkja deg. I tillegg har ho ein særeigen forteljarstil og ein skarp og elegant penn. Istider er bok nummer 8 i Adamsberg-serien. Enno ein gong har Vargas gitt lesarane sine ein svært underhaldande kriminalroman med avansert handling.

Det heile startar med at ei kvinne blir funnen død i eit badekar. Alt tyder på sjølvmord, men så blir det funne eit spesielt symbol på åstaden. Deretter vert enno ein død person - og eit liknande symbol - funne. Har dei to ofra noko felles? Kva er samanhengen?
Dette blir litt av ei nøtt å finna ut av for Adamsberg og mannskapet hans. Spora fører til Island og ei tragisk hending som fann stad der ti år tidlegare. Spora fører også til ein organisasjon som interesserer seg for Den franske revolusjonen og som dyrkar Robespierre.

Istider inneheld mange digresjonar og absurde hendingar og innvikla tanketrådar. Det er difor ikkje noko lettlest bok, men eg kan likevel anbefala ho. Berre ver obs på at du bør ta deg tid og vera open for forfattaren sine krumspring.
Terningkast 5.

 

Skumring av Arnaldur Indridason

Cappelen Damm 2017
Speletid 10:22, Storytel

Skumring har fått svært gode kritikkar rundt om, men dessverre fann ikkje eg heilt ut av det med denne boka. Det var skuffande, for eg har likt så godt det meste av det Indridason har gitt ut tidlegare. Denne boka (og den foregåande Skuggasund) er rett og slett for treg og for uspennande.

Handlinga er lagt til 1941, og miljøskildringar og tidsbilete er som alltid hos Indridason; upåklageleg. Boka er også lærerik fordi forfattaren flettar inn interessante historiske fakta i forteljinga. 

Skumring er ikkje noko dårleg bok, men Indridason kan så mykje betre.
Terningkast 3.



Les også:
Sommarlesing - Ymse krim - del 1
Norsk krim 2018 - del 1
Norsk krim 2018 - del 2

31. juli 2018

Oppsummering juli

Påbyrja i juni, fullført i juli:
Ingar Johnsrud - Korset - Norsk krim - Kjøpt lydfil
Kim Leine - Rød mann, sort mann - Dansk/norsk roman - Lånt papirbok privat
Kjell Ola Dahl - Søsteren - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib

Lest i juli:
Arnaldur Indridason - Skumring - Islandsk krim - Lydbok Storytel
Jørgen Brekke - Alle kan drepe - Norsk krim - eBokBib
Tove Alsterdal - Evas siste vitne - Svensk krim - Lånt papirbok privat
Torbjørn Færøvik - Orientekspressen - Norsk reiseskildring/fakta - Lyd Storytel
David Vogt - Vår glemte polarhelt - Norsk biografi/dokumentar - eBokBib

Påbyrja i juli, fullførast i august:
Ken Follett - Vinter over verden - Britisk roman - Lånt papirbok privat
Jo Nesbø - Macbeth - Norsk krim - Lånt papirbok privat



  • 2 papir, 3 lyd, 3 ebøker
  • 5 lånt, 1 kjøpt, 2 abonnement
  • 5 krim/spenning, 1 historisk roman, 1 biografi/dokumentar, 1 reiseskildring/dokumentar
  • 6 norske, 1 dansk-norsk, 1 islandsk
  • 1 kvinne, 7 menn 
  • "Nye" forfattarar: Vogt
Så vart det omsider sommarferie; i skrivande stund er det feriedag nummer to - og det ausar ned og tordnar og lynar. Det er herleg at lufta vert litt forfriska etter den ulideleg kvelande varmen me har hatt i det siste. Eg har verken ferieplanar eller ferieleseplanar - men nokon sydentur vert det ikkje, for å sei det slik.. Det er avslappande og godt å ta ting på sparket når ein elles i året er nøydd til å gå etter planar, klokke og kalender heile tida.

Høgdepunkt i juli lesemessig sett vart naturlegvis Kim Leine si sterke og frodige forteljing frå Grønland Rød mann/sort mann. I tillegg er det grunn til å halda fram Ingar Johnsruds krimroman Korset, Torbjørn Færøvik sin stødige og lærerike reisedokumentar med Orientekspressen og David Vogt sin interessante biografi om Carsten Borchgrevink. Dersom det skulle vera biolesedeltakarar som ikkje veit kva dei skal lesa i neste runde kan eg verkeleg anbefala boka Vår glemte polarhelt.

20. juli 2018

Norsk krim 2018 del 2

Lesing og gjennomgang av årets norske kriminalromanar held fram. No har eg ikkje som mål å lesa alle krimbøkene som vert utgitt i 2018; eg plukkar ut kun dei eg trur/veit eg vil lika. Men forventningane mine vert ikkje alltid innfridde.

Korset av Ingar Johnsrud

Lydbokforlaget 2018
Speletid 13:32, kjøpt lydfil


Ingar Johnsrud skriv på ein sjølvsikker måte og handterar dei mange trådane og det innfløkte plottet i denne boka med stødig hand. Det er imponerande godt gjort. Korset er tredje og avsluttande del av trilogien der politietterforskarane Fredrik Beier og Kafa Iqbal er hovudpersonar - og for ein avslutning!

Boka handlar om saker som har forgreiningar til nasjonal og internasjonal politikk, handel med narkotika og biologiske og andre våpen, om korrupsjon og ondskap, om hevn og svik, om konspirasjonar og terror. Både Fredrik og Kafa vert personleg involverte, på fleire plan. Dette er kanskje i overkant oppkonstruert og usannsynleg, men i ei bok av denne typen er det OK. Utover i boka finn etterforskarane stadig nye spor og villspor og ein får fleire spenningstoppar.

Johnsrud repeterer/oppsummerer tidlegare hendingar på ein forståeleg måte slik at Korset fint kan lesast som ein frittståande kriminalroman. Opplesar Ivar Nergaard toppar leseopplevinga - og eg konkluderer med eit terningkast 5. 


Søsteren av Kjell Ola Dahl

Gyldendal 2018
349 sider, lånt ebok eBokBib


I denne boka får ein gjensyn med etterforskarane Gunnarstranda og Frølich som mange kjenner frå tidlegare Dahl-bøker. Det er Frank Frølich som er hovudperson og forteljarstemme i Søsteren.

Sidan sist har Franken slutta i politiet og starta sitt eige etterforskingsfirma. Det går ganske dårleg - men så, ganske plutseleg, får han mange oppdrag frå fleire ulike oppdragsgivarar. Sakene og personane er ulike, men alle har ei viss tilknytning til kvarandre.

Kjell Ola Dahl er ein stødig forfattar og han konstruerer alltid truverdige og passe innfløkte plott. Søsteren kan ikkje måla seg med Rivertonvinnar Kureren, men det er ei heilt grei bok. Terningkast 4.



Alle kan drepe av Jørgen Brekke

Juritzen 2018
362 sider, lånt ebok eBokBib


Bok nummer seks i Singsaker-serien er slett ikkje dårleg, men etter mi meining er dette den svakaste i serien. Brekke og helten hans Odd Singsaker tok meg med storm med Nådens omkrets og eg har stort sett hatt positive leseopplevingar med dei påfølgjande bøkene. Brekke har ein frisk og original stil og ein frodig fantasi. Eg likar å bli skikkeleg overraska når eg les krim og det har eg ofte blitt av denne bokserien.

Singsaker og Felicia er i ammetåka denne gongen - noko boka også ber preg av, på ein måte. Det er noko langsamt og tamt over heile forteljinga. Dei to alternerande handlingstrådane - den eine i notid og den andre frå sommaren 1992 - gjer at det likevel er eit visst driv.

Den forrige Singsakerboka Avgrunnsblikk var veldig bra, så det er å håpa at Brekke no tek seg ein god pause i skrivinga og kjem tilbake med noko betre enn Alle kan drepeTerningkast 3.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Les samleomtale av Heine Bakkeid, Ingebjørg Berg Holm og Frode Granhus sine bøker:
Norsk krim 2018 del 1

13. juli 2018

Bokomtale: Rød mann/Sort mann av Kim Leine

Cappelen Damm 2018
603 sider

Papirbok lånt privat

Omsider har Profetene i Evighetsfjorden fått ein oppfølgjar - og endeleg kan eg tildela årets fyrste terningkast 6. Rød mann/Sort mann er av den type bok som vert verande i kroppen og i tankane lenge etter avslutta lesing. Forteljinga er basert på verkelege hendingar og personar.

Handlinga er lagt til Grønland ca. 1730, dvs. omlag 60 år tidlegare enn Profetene; til den tida då den vidgjetne misjonæren og presten Hans Egede virka i landet. Dei mest sentrale karakterane og hovudmotstandarane i forteljinga er på den eine sida "sort mann" Egede og på den andre sida; "rød mann" åndemanaren Aappaluttoq. Misjoneringa hadde samanheng med koloniseringa; kong Frederik IV av Danmark-Norge sitt behov for gjera riket (og statskassa) større. I år 1728 vart eit skip sendt avgarde til Grønland, befolka med guvernør, lege, offiserar, prestar, handelsmenn, handverkarar og andre folk - mellom dei; ein heil gjeng med nyleg tvangsgifta fangar og prostituerte. Tanken var at desse para skulle busetja og formeira seg slik at det vart ein skikkeleg koloni. Slik skulle det ikkje gå; eit stort fleirtal av dei gjekk til grunne.

Grønland er vakkert, men barskt. Dei danske kolonistane i Godthåb er ikkje på nokon måte førebudde på utfordringane som ventar. Etter kort tid er det avmakt, umoral, råskap og dumskap som rår. Konsekvensane av fukt, kulde, einsidig kosthald, mykje alkohol, dårleg hygiene og elendige butilhøve er sjukdommar på både sinn og skinn. Døden kjem ofte som ein befriar for den sjuke og for dei nære. Nokre få skaffar seg kunnskapar og lærdom frå inuitane sitt levesett, noko som kunne visa seg å vera nyttig. Men sjølv ikkje tilegna lærdom kunne hindra at katastrofen - i form av ein kopper-epidemi - slo inn over dei.

Kim Leine legg ikkje fingrane mellom når han skildrar korleis leveforholda var. Her får ein vita mykje om kroppsvæsker, om stank og skitt, om overgrep og vald, om død og fordervelse. Det er så fælt at det er heilt på grensa til å bli komisk - men Leine dreg det aldri såå langt. Til det er det for mykje drama, for mykje alvor og for mykje sorg. Alt det ulekre og triste er ubehageleg å lesa om, men på ein tankevekkjande måte.

Eg ser på Rød mann/Sort mann og Profetene i Evighetsfjorden som eit oppgjer med og ein bitande kritikk av korleis danskane har handsama grønlendarar og inuitar gjennom tidene. Leine fortel at inuitane gjerne ville gjera handel med danskane og at dei ville gjerne høyra om Gud og Jesus og Abraham og Isak. Dei var fordomsfrie på den måten, men samstundes ville dei behalda sine gamle ånder og gudar. Etter Egede sitt syn var "dei ville" dømde til evig pine i helvete dersom dei ikkje avsto frå slike heidenske meiningar.

Hans Egede såg som si sentrale oppgåve å frelsa sjeler; å omvenda dei innfødde og ville frå heidenskap til kristendom. I tillegg hadde han ein draum om å finna etterkommarar av dei gamle norrøne busetjarane på Grønland. Leine framstiller Egede som velmeinande - men også som ein mann med eit strengt og fundamentalistisk livssyn. Han hadde Martin Luther som sitt store førebilete - med alt det innebar av kvinneforakt og negativt menneskesyn. Framande kulturar hadde han, som dei fleste andre i si samtid, heller ingen respekt for. Sjølv om han var lærd og utdanna framstår han som enkel. Det ingen tvil om at det er Aappaluttoq som er den kloke og framsynte av dei to motstandarane i denne historia.

Det skal her leggjast til at urbefolkningen også hadde enkelte gruvekkjande og forkastelege skikkar i sin kultur: Dei var ikkje berre snille og milde naturfolk som vart hersa med av dei nye danske styresmaktene. Kim Leine gir ein del eksempel på det i denne boka.

Kim Leine skriv med ein råskap, eit engasjement og ei innleving på ein måte som få andre forfattarar gjer. Skildringane av menneske og miljø er levande og nære. Trass i boka sitt omfang - 600 sider - vart eg aldri lei. Om noko skal pirkast på, er det at dei religiøse og filosofiske betraktningane vert litt langtekkelege enkelte gonger. Eg har også litt "problem" med Aappaluttoq som svevar overalt og dukkar opp både her og der, men eg tykkjer likevel ikkje at dette forteljargrepet forringar leseopplevinga mi.

Boka handlar om så mangt, på mange ulike plan. Om liv og død, om kjærleik og truskap, om offer og frelse, om religiøs fanatisme, om rasisme, om galskap og om menneska sine (manglande) evner til å tilpassa seg. Boka er svært folkerik og perspektivrik. Ein får vita korleis dei som befann seg på ulike stader og livssituasjonar såg på korleis tilværet var. Synsvinklane skifter ofte, også innan same kapittel og same side. Ein skal difor vera ganske vaken og konsentrert medan ein les.

Rød mann/Sort mann er ei lærerik, velfortalt, gripande, dyster og fengande historie - som stinkar. For meg vart det ei praktfull leseoppleving. Anbefalast på det sterkaste.

Andre bloggmeiningar: Tine sin blogg

3. juli 2018

Kort om: Beindoktorens datter av Amy Tan

Pax 2003
302 sider
Lånt papirbok biblioteket


Mitt fyrste møte med denne amerikanske forfattaren vart positivt. Både Amy Tan og forteljarstemma i boka, Ruth Young, har kinesiske røter - og eg vil tru at mykje av handlinga er sjølvopplevd og/eller er basert på historiar som har blitt fortalt i forfattaren sin familie.

Beindoktorens datter handlar om mor/dotter-forhold og andre familieband, vanskelege generasjonstilhøve og kulturelle motsetningar. Boka er delt i tre. Fyrst vert ein kjent med Ruth og hennar travle og kompliserte liv i California, med jobb, mann, stebarn og ei mor som tek til å bli dement. I denne situasjonen går det opp for Ruth at det hastar å få tak i mora, LuLing, si livshistorie. Den må takast vare på før den mentale helsa hennar gjer det umuleg.

I del to vert me så ført tilbake til LuLing sin barndom og ungdom i Kina på 1910-, 1920- og 1930-talet. Dette førrevolusjonære kinesiske samfunnet vert skildra på ein nær, detaljert og fascinerande måte. Her får me møta tittelfiguren, Beindoktorens datter, og hennar harde lagnad. Ho var barnepassar for LuLing og vart kalla Dyrebare Tante.

Andre del er den absolutt beste delen av boka. Amy Tan fortel levande og gripande om tilværet i landsbyen Udødelige Hjerte, om Pekingmannen, om Lille Onkel og Store Onkel og mange andre slektningar, om orakelbein og dragebein - og om dystre familiehemmelegheiter. Gradvis vert alt dette avdekka for Ruth og for lesaren. I del tre er ein tilbake i notida og til LuLing og Ruth sine utfordringar vidare i livet.

Notidshistoria som handlar om Ruth Young og hennar liv er ikkje altfor fengande, men elles er boka lærerik og overraskande morosam. LuLing si beretning om Beindoktorens datter gir oss ei svært interessant og original historie frå eit framandarta miljø. Anbefalast!

30. juni 2018

Oppsummering juni og fyrste halvår 2018

Påbyrja i mai, fullført i juni:
Asbjørn Bakke - Erik Bye - Norsk biografi - Lånt ebok eBokBib
Frode Granhus - Forsvinningen - Norsk krim - Lånt lydbok eBokBib
Conn Iggulden - Stormfugl - Britisk historisk roman - Lånt ebok eBokBib

Lest i juni:
Trude Teige - Pasienten - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Jonas Moström - Den du ikke ser - Svensk krim - Lydbok Storytel
Peter May - Lewisbrikkene - Britisk krim - Lånt papirbok biblioteket
Amy Tan - Beindoktorens datter - Amerikansk roman - Lånt papirbok biblioteket
Fred Vargas - Istider - Fransk krim - Lånt papirbok biblioteket

Påbyrja i juni, fullførast i juli:
Ingar Johnsrud - Korset - Norsk krim - Kjøpt lydfil
Kim Leine - Rød mann, sort mann - Dansk/norsk roman - Lånt papirbok privat
Kjell Ola Dahl - Søsteren - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib


  • 4 papir, 1 lyd, 3 ebøker
  • 7 lånt, 1 abonnement
  • 5 krim/spenning, 2 romanar, 1 biografi
  • 3 norske, 2 britiske, 1 svensk, 1 amerikansk, 1 fransk
  • 3 kvinner, 5 menn 
  • "Nye" forfattarar: Bakke, Iggulden, Moström, Tan


Lesemål og 2018 så langt
Junilesing

48/100 bøker totalt: 12 ebøker, 15 lyd og 21 papir
3/8 mursteinar (over 600 s.)
3/25 norske utgitt 2018
5/12 utgitt før 2000
5/10 biografiar
1/15 annan sakprosa
2/6 frå bokhylla
17/40 bokomtalar
16/30 "nye" forfattarar
6/20 Storytel

Fyrste halvår 2018 er prega av at eg har gått tilbake til "gamle synder" når det gjeld lesing:
Krim, spenning, krim, thriller, krim, spenning..
Eg orkar liksom ikkje å lesa stort anna. Den einaste sakprosaboka eg har fullført hittil i år er Grensen - og eg har berre lest 5 "vanlege" romanar.

Av dei 48 fullførte bøkene er 10 av norske forfattarar.
Kjønnsfordelinga er like skeiv som den brukar å vera; 34 mannlege vs. 15 kvinnelege forfattarar.

Men elles har eg det fint -
og eg ynskjer alle blogglesarar ein riktig god sommar 😃

27. juni 2018

Sommarlesing - Ymse krim

Ei super britisk, ei grei norsk og ei svak svensk krimbok får kvar sin korte omtale her:

Lewisbrikkene av Peter May

Goliat 2018
315 sider, lånt papirbok biblioteket

Den tredje og avsluttande boka i Lewistrilogien vart - som forventa - ei ny god leseoppleving. Peter May er eit forfattarnamn å merka seg og bøkene SvarthusetLewismannen og Lewisbrikkene anbefalast. Dei bør lesast i rett rekkefølge.

Peter May er ein god formidlar av det unike kulturlandskapet og den interessante kulturhistoria ein finn på Hebridene. Omslaget på boka syner det megalittiske monumentet ved Callanish og boktittelen viser til dei berømte (og opprinneleg norske) sjakkbrikkene frå vikingtida; Lewisbrikkene. Desse brikkene/figurane spelar ei viss rolle i handlinga i boka.

Fin Macleod - no eks-politi - vert på ny blanda inn i ei sak som tek han tilbake i tid og til hendingar og venskap frå ungdommen. I likskap med dei foregåande bøkene handlar det (minst) like mykje om oppvekst og miljø som sjølve kriminalgåtene. Boka er gjennomført lågmælt og melankolsk og handlinga er tildels langsam - men slett ikkje utan driv og spenning. Det spesielle landskapet og det lunefulle veret er stemningsskapande verkemiddel som understrekar dramatikken i det som skjer. Språk, komposisjon, innleving og personskildringar er av ypparste kvalitet. Lewisbrikkene er ein flott avslutning av ein strålande trilogi. Terningkast 5.



Pasienten av Trude Teige

Aschehoug 2017
379 sider, lånt papirbok privat


Eit gjensyn med Kajsa Coren som me har møtt tidlegare i fleire bøker. Teige føl den same oppskrifta som før, men denne gongen er det heldigvis ikkje så overforklarande. Ho skriv lett og skildrar både menneske og miljø slik at ein ser føre seg det som skjer.

Tema er psykiatri i notid og fortid. Gjennom ulike perspektiv og tilbakeblikk får ein sjå uheldige verknader av medisinske eksperiment på psykiatriske pasientar. Skremmande, men også interessant lesing - og ein får visse assosiasjonar til filmen Gjøkeredet.

Pasienten er ein grei og velskriven kriminalroman til terningkast 4.


Den du ikke ser av Jonas Moström

Goliat 2016
Lydbok Storytel, speletid 9:39

Byrjar med ein fengande prolog, men resten av boka fengar ikkje på same måte, dessverre. Fyrste bok i serie - og det er tvilsamt om eg kjem til å lesa dei påfølgjande. Denne var usamanhengande, fortlest og fortgløymt - og svært lite original. Eg har lest mange bøker før med tilsvarande tema og motiv. Protagonisten, ein kvinneleg psykolog, fekk eg heller ikkje sans for.

Anbefalast ikkje, terningkast 3-.

25. juni 2018

Biolesesirkel: Asbjørn Bakke om Erik Bye


Aschehoug forlag 2017
524 sider
Lånt ebok eBokBib

Tema for junirunden av Moshonista sin biolesesirkel er "Med ordet i sin makt" - og eg valde å lesa Asbjørn Bakke sin kritikarroste biografi om Erik Bye (1926-2004). Journalisten, visesangaren, programledaren, forfatteren, reportaren og samfunnsrefsaren lot etter seg ei mengd flotte tekstar som i dag er kjende og kjære for mange. Tenk berre på Anna Lovinda, Blå salme, Vårherres klinkekule og Vår beste dag.

Boka har fått knallgode anmeldelsar og eg forventa såleis ei god leseoppleving. Eg ser at det egentleg er ein velskriven, balansert og gjennomarbeida biografi og at deler av innhaldet er interessant. Men - forventningane mine vart ikkje innfridde. Etter mi meining er boka for omfattande - sjølv for ein mann av Erik Bye sitt format. Somme vil meina at boka er grundig og ordentleg, - eg meiner ho er omstendeleg, kjedeleg og aaaltfor detaljert.

Min barndoms laurdagskveldar rundt 1970 var prega av familiehygge og Lørdagskveld med Erik Bye og Krutrøyk. Eit av våre store "felles TV-høgdepunkt" var den gongen Ken Curtis, sjølvaste Festus, var gjest hos Erik Bye. Dette fann stad då Noreg var samla i eitt rike framfor TV-skjermen; me berre hadde ein TV-kanal. Erik Bye sitt laurdagsprogram var hyggeleg - og han var god når han snakka med folk, både store og små, kjende og ukjende. Men eg hugsar at eg ikkje likte når Erik Bye sjølv greip mikrofonen og skulle syngja: Eg oppfatta han som brautande og dominerande. I ettertid ser eg at Bye tok "stor plass" fordi han hadde karisma og i tillegg var svær reint fysisk.

Eg fullførte (denne oppskrytte) boka på eit vis, men eg las store deler av ho "på skrå". Asbjørn Bakke sin biografi om Erik Bye anbefalast dersom du er/var svært glad i Erik Bye. Dersom du er som meg, dvs. litt lunken: styr unna.

Andre biografiar om menneske med orda i si makt kan du finna lenker til på Moshonista sin blogg.

I august skal me lesa om polfararar og andre villmarksfararar i biosirkelen. Eg kryssar fingrane for at boka eg har plukka meg ut til den runden er meir lesbar enn denne. 

18. juni 2018

Bokomtale: Stormfugl av Conn Iggulden

Gyldendal 2015
467 sider, lånt ebok eBokBib

Dette er fyrste bok i ein serie (4 bøker) som omhandlar dei såkalla Rosekrigane; konfliktar og krigsstilstandar som fann stad i England på 1400-talet. Mange av karakterane er historiske og er "kjende" i den forstand at William Shakespeare brukte mange frå det same persongalleriet i nokre av sine historiske drama.

Forfattaren George R.R. Martin skal óg ha henta inspirasjon frå denne tidsepoken og denne borgarkrigen til fantasyserien Game of Thrones (som i sin tur vart til ein kjend TV-serie - og eg er vel den einaste som ikkje har sett den). Philippa Gregory har også skrive fleire romanar basert på hendingar og personar frå perioden (og eg har lest fleire av dei).

I den grad det er snakk om hovudpersonar i denne boka, må nemnast Margaret av Anjou som me fyrst møter som ungjente heime på slottet i Frankrike. Ho er niese av den franske kongen og vert bortgifta til den unge engelske kongen Henrik VI. Far hans, den sterke Henrik V, døydde tidleg og vart erstatta av sonen på ni månader og som altså måtte ha regentar til å styra for seg i lang tid.

Ekteskap og barnefødslar var i høgste grad politiske hendingar den gongen, og Margaret vart som så mange kongelege brudar ei brikke i spelet/maktkampen som gjekk føre seg. Iggulden framstiller Margaret som ei sterk og intelligent jente/kvinne. Ektemaken hennar, Henrik VI, vert framstilt som talentlaus, svakleg og psykisk sjuk, og altså fullstendig avhengig av hjelp og rådgjevarar med ymse motiv. Ein annan sentral person er William de la Pole, ein rettskaffen mann som må bøta med livet i samband med konfliktane. Sentralt finn me også ein fiktiv person; spionsjef Derry Brewer, dronninga sin rådgjevar og dessutan arkitekten bak forhandlingane framføre giftarmålet mellom den franske prinsessa og den engelske kongen.

I tillegg til dei kongelege og adelege fortel Iggulden om "vanlege folk" gjennom forteljinga om opprørsleiaren Jack Cade. Opprøret han sto i spissen for var høgst forståeleg og rettferdig, men svært så blodig. Det var mange av dei som deltok som mista hovudet, også i bokstaveleg forstand. Skildringane av dei mange brutale og blodige slaga er (ubehageleg) nærgåande og detaljerte. Det same gjeld dei middelalderske tortur- og avrettingsmetodane. Ein forstår at forfattaren har gjort grundig research.

I prologen får me vita at både adelshuset Lancaster og huset York nedstammar frå Edvard III og at det var mange som hadde kongeleg blod i årane. Namnet Rosekrigene kjem av at huset Lancaster hadde ei raud rose som symbol og York ei kvit rose. (Etter tre tiår med krig og strid foreina sigerherren kong Henrik VII dei to symbola til Tudorrosa - og huset Tudor vart etablert. Men det er ei anna historie..)

Stormfugl omhandlar bakgrunnen og den aller fyrste fasen av Rosekrigene. At maktkamp, arvestrid og intrigar utvikla seg til blodig borgarkrig hadde mange årsaker. Det handla om personleg fiendskap, maktbegjær og hevnlyst, men den viktigaste faktoren var vel at Hundreårskrigen hadde tappa England for ressursar, både menneskeleg, økonomisk og militært. Den svake kongen av huset Lancaster vart difor utfordra av sterke krefter innan huset York.

Som de skjønnar er eg svært interessert i britisk historie, så ja - likte eg boka ganske godt. I byrjinga var eg ikkje særleg nøgd; uklare trådar, forvirrande overgangar og mange karakterar, samt ein del irriterande dameromanaktige skildringar gjorde meg skeptisk, - men så "gjekk det seg til" etter kvart som spenninga steig og intrigane utvikla seg.
Det er heller ikkje til å unngå at ein samanliknar med andre forfattarar av historiske romanar. Conn Iggulden skriv betre enn Philippa Gregory, men er ikkje på same nivå som t.d. Hilary Mantel og C.J. Sansom. På mange måtar kan han samanliknast med Ken Follett og hans skrivestil.

Eg har ikkje lest noko av Conn Iggulden tidlegare, men eg kjem nok til å lesa meir. Han har skrive ein bokserie som omhandlar Julius Cæsar og ein serie om Djengis Khan i tillegg til denne serien.

12. juni 2018

Favorittforfattarar: S

To totalt ulike forfattarar - men eg set pris på begge.

Stieg Larsson

Svensk journalist og forfattar 1954 - 2004.

Stieg Larsson fekk aldri oppleva sin eigen suksess. Dessverre. Den fyrste boka i Millennium-triologien Menn som hater kvinner kom ikkje ut før i 2005, og då var forfattaren død. Seinare utkom Jenta som lekte med ilden og Luftslottet som sprengtes og med desse bøkene vart svensk (og nordisk) kriminallitteratur løfta til nye høgder. Millennium-trilogien har alt, rett og slett. For meg er desse tre bøkene soleklare terningkast 6.

Millennium-suksessen har ei trist bakside sidan arverett og arvestrid har vore så i fokus i tida etter at Larsson døydde. Konflikten mellom far og bror på den eine sida og sambuar på den andre sida har vore djup og bitter i mange år. Larsson skreiv aldri noko testamente og rettane til litteraturen hans vart tilkjent faren og broren. Sambuaren Eva Gabrielsson, som hevdar at ho hadde fleire av idéane til Larsson sine bøker - fekk ingenting.


Sigrid Undset

Norsk forfattar 1882 - 1949.

Denne dama er nobelprisvinnar i litteratur, er vel kjend og treng ingen grundig presentasjon. Enkelte er kanskje overraska over at eg som er krimelskar har Undset som favoritt - men denne forfattaren kan eg berre ikkje hoppa over med tanke på favorittforfattarar.

No er det lenge sidan eg las bøkene om Kristin Lavransdatter og Olav Audunssøn. Det har vel faktisk gått over 30 år (!) og det er kan hende på tide å lesa dei på nytt - med meir erfarne auge. Så sjølv om gjenlesing ikkje alltid er vellukka, har eg så smått byrja å planlegga eit "prosjekt" som gjeld gjenlesing av Sigrid Undset. Eg kjem til å prioritera Olav Audunssøn-bøkene - det var dei som engasjerte/berørte meg mest den gongen. (Bøkene finst som lydbøker - til pocketpris)

- - - - - - - - - - - - - - - - - -

Fleire forfattarar etter alfabetet

7. juni 2018

Bokhyllelesing: Hvem var Jason Bourne? av Robert Ludlum

Cappelen Damm 2009
576 sider
Kjøpt pocketbok + lydbok Storytel


Tema for bokhyllelesinga i mai var adaptasjon eller sagt på ein annan måte; "les boka bak filmen". Eg har lest Hvem var Jason Bourne? (The Bourne identity) - ei bok som kom ut fyrste gong i 1980 og som seinare vart TV-film i 1988 (med Richard Chamberlain i tittelrolla) og kinofilm i 2002 (med Matt Damon). Sistnemnde film vart ein suksess, så det har blitt ein heil filmserie ut av bokserien.

Robert Ludlum (1927 - 2001) skreiv tre bøker om Jason Bourne. Ein annan forfattar, Eric Van Lustbader, har halde fram med serien etter at Ludlum døydde, slik at det no finst åtte bøker i alt. Denne boka plukka eg tilfeldigvis med meg for lenge sidan, og ho har berre lege der, ulest. For å komma i gang brukte eg lydbok (Storytel), men så fann eg ikkje heilt ut av det med opplesaren heller - så eg har for det meste brukt papirboka.

Sjølv om eg tykte at Hvem var Jason Bourne var ein ganske underhaldande spenningsroman, kjem eg neppe til å lesa fleire av bøkene i serien. Eg vart ganske "mett" av heile fyren, av utfordringane hans og av at stadig nye kompliserte element vart lagt inn i forteljinga.

Ludlum handterer hendingar, bihistoriar og trådar på ein stødig måte, men eg tykkjer at personskildringane er ganske håplause og at kvinnesynet er utdatert. Sjølv om bøker egentleg ikkje går ut på dato, er det ganske merkbart at verdssamfunnet har endra seg sidan 1980. Det gjeld særleg teknologi og kommunikasjonsmåtar, men også menneskesyn og ideologiar. Tidsbileta er likevel interessante; dette var ei tid der ein kunne kalla ein mørkhuda person for neger og der ein stoppa ved telefonkioskar for å ringja til fasttelefonar. I dag er det snålt at det var slik.

Filmen frå 2002 har modernisert Jason Bourne sine omgjevnader. I filmen har Bourne erfaring som soldat i Afghanistan, i boka er han Vietnam-veteran. Filmen er annleis og er mykje enklare enn boka og er meir prega av tempo og action. Eg vil difor påstå at boka er betre enn filmen, men eg ser jo at filmen også har ein viss underhaldningsverdi. Dessutan skal ein sjølvsagt ta omsyn til at bok og film er to heilt ulike medium. Eg gir boka terningkast 4 minus og filmen terningkast 3 pluss.

Det hender at eg får spørsmål om eg har sett ein eller annan film. "Nei, men eg har lest boka", svarar eg ofte. Eg vil gjerne skapa mine eigne bilete og scener inne i mitt eige hovud heller enn å sjå dei på eit filmlerret.




Meir om filmen

Meir om boka 

5. juni 2018

Norsk krim 2018 del 1

Det gjekk nesten fem månader før eg las mi fyrste norske 2018-bok, men no er eg omsider i gang. Her kjem fyrste samleomtale.

Møt meg i paradis av Heine Bakkeid

Aschehoug 2018
460 sider, lånt papirbok biblioteket

Dette er ein oppfølgjar, men eg hoppa rett på bok nummer to om antihelten Thorkild Aske. At ein ikkje kjenner til heile bakgrunnshistoria til hovudpersonen har ikkje noko å bety for leseopplevinga.

Møt meg i paradis er spennande, velskriven og velkomponert. Korte kapittel og eit avgrensa persongalleri gjer ho i tillegg nokså lettlest. Og for ei samling med skakkøyrde individ og dysfunksjonelle familieforhold!
I tillegg til den pillemisbrukande Aske møter me fleire besyndarlege personar - og eg tykkjer nok at forfattaren dreg det vel langt. Det vert til tider nokså overdrive og karikert - og dermed lite truverdig. Samstundes er det desse overdrivingane som gjer boka så fascinerande som ho faktisk er.

Eg likar bøker der ein finn grotesk fantasi og svart humor og kan av den grunn konkludere med ei bra leseoppleving. Når eg likevel ikkje gir toppkarakter skuldast det mest at eg tidleg skjønte kven av dei involverte som sto bak fleire av ugjerningane. Eg likar helst å bli overraska når saker skal oppklarast. Det vart eg berre delvis i dette høvet. Terningkast 4+.

For meir om handlinga og andre meiningar; les gjerne omtalane til Tine, Anita og Bjørn.


Barføtt over isen av Ingebjørg Berg Holm

Vigmostad Bjørke 2018
248 sider, lånt ebok eBokBib

Dette er oppfølgjaren til Stjerner over mørke under som Ingebjørg Berg Holm fekk mykje merksemd og gode kritikkar for.

Me skal på nytt tilbake til Hurumlandet på 1870-talet og til lensmann Thomas Tinnvik sitt liv og arbeid. Denne gongen skal me bli meir kjend med lensmannen sitt indre liv. Tinnvik vert personleg involvert i ei ranssak som etter kvart vert til ei drapssak. Denne involveringa består av eit nært venskap med offeret og varme kjensler for ein av dei mistenkte - ein ung mann.

Forfattaren byggjer opp ei melankolsk og mørk stemning og ei underliggjande uhygge - ganske langsamt. I Barføtt over isen er det lagt meir vekt på stemningar, språklege verkemiddel og indre psykologisk drama enn det som er vanleg innan norsk krimlitteratur. Tidvis vert dette litt for svulstig og kunstig etter min smak.
Eg gir Barføtt over isen terningkast 4.

Åshild, Beathe og Tine har òg lest og likt denne boka.



Forsvinningen av Frode Granhus

Vigmostad Bjørke 2018
Speletid 8:43, lånt lydbok eBokBib

Frode Granhus døydde sist haust og Forsvinningen kom ut i mars i år, på det som ville ha vore forfattaren sin 53-årsdag. Det er veldig trist at livet og forfattarskapet enda så altfor tidleg, men eg er takksam for dei lesestundene Granhus gav meg.

Begrepet Lofotkrim kjem for alltid til å vera knytt til namnet Frode Granhus. Han lever vidare gjennom bøkene sine - og det må vera ei viss trøyst for dei etterlatte.

I Forsvinningen handlar det om to ulike saker; ei grotesk mishandlingssak i notid og ei mystisk forsvinningssak i fortid. Lensmann Rino Carlsen etterforskar notidssaka saman med assistenten sin, men spora fører ingen stad og dei famlar i blinde. Gamlelensmannen Berger Falch, som byrjar å dra på åra og er prega av sjukdom og einsemd, har aldri gløymt ei forsvinningssak frå 1972. For å ha noko meiningsfullt å fylla dagane med, startar han si eiga gransking av den gamle saka. Det skal visa seg at dei to sakene heng saman. Naturlegvis, slik er det jo i kriminalromanar.

Siste bok i Rino Carlsen-serien er lettlest og lettfordøyeleg. Karakterane er truverdige, dialogane er ekte og miljøskildringane er levande. Handlinga er noko forutsigbar og framstillinga delvis overforklarande, men det samla inntrykket mitt er at dette er ein stødig og gjennomarbeida krimroman. Avslutninga er sentimental, men akkurat i dette tilfellet kjennest det "riktig".

Eg anbefalar lydboka. Opplesar Nils Johnson gir med si røyst og sitt tonefall leseopplevinga eit ekstra løft. Terningkast 4.

Andre vurderingar av boka finn du i bloggane til Bjørn, Anita og Åshild.

31. mai 2018

Oppsummering mai 2018

Påbyrja i april, fullført i mai:
Michael Connelly - Den andre siden av loven - Amerikansk krim - Lånt papirbok biblioteket
Pierre Lemaitre - Brudekjolen - Fransk krim - Lånt lydbok biblioteket

Lest i mai:
Tove Alsterdal - Ingen vei tilbake - Svensk krim - Lånt papirbok privat
Alexander McCall Smith - Moral for vakre piker - Skotsk/botswansk krim - Storytel
Robert Ludlum - Hvem er Jason Bourne? - Amerikansk krim - Kjøpt papirbok (OTS) + lydbok Storytel
Lina Bengtsdotter - Annabelle - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Heine Bakkeid - Møt meg i paradis - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

Påbyrja i mai, fullførast i juni:
Asbjørn Bakke - Erik Bye - Norsk biografi - Lånt ebok eBokBib
Frode Granhus - Forsvinningen - Norsk krim - Lånt lydbok eBokBib
Conn Iggulden - Stormfugl - Britisk historisk roman - Lånt ebok eBokBib


  • 4 papir, 2 lyd, 1 kombinert papir og lyd
  • 5 lånt, 1 kjøpt, 1 abonnement
  • Alle 7 innan sjangeren krim/spenning
  • 2 svenske, 2 amerikanske, 1 norsk, 1 fransk, 1 skotsk-botswansk
  • 2 kvinner, 5 menn 
  • "Nye" forfattarar: Alsterdal, Bengtsdotter, Bakkeid

(Eg er så utslått av maivarmen at eg ikkje orkar å skriva noko meir utfyllande om lesinga denne månaden..)
I juni har eg mykje spennande på vent; eg har planar om å lesa bøker av t.d. Fred Vargas, Peter May, Kim Leine, Jo Nesbø, Ken Follett og Conn Iggulden.

Min nye besteven; elsykkelen.
Biletet er teke ved Lustrafjorden 17. mai
Lesemål 
- etter 5 månader er tala slik:

40/100 bøker totalt
3/8 mursteinar (over 600 s.)
2/25 norske utgitt 2018
5/12 utgitt før 2000
4/10 biografiar
1/15 annan sakprosa
2/6 frå bokhylla
13/40 bokomtalar
14/30 "nye" forfattarar
6/20 Storytel

23. mai 2018

Samleinnlegg: Forsommarlesing

Bloggen har visst gått inn i dvale i det siste; sommaren er kommen, sola skin og andre aktivitetar fristar meir enn blogging og skriving av bokomtalar. Skippertaksamleomtale følgjer.

Den andre siden av loven av Michael Connelly
Gyldendal 2012
393 sider, lånt papirbok biblioteket

Connelly er ein svært populær og produktiv forfattar. Eg har googla meg fram til at han har skrive 20 bøker i Harry Bosch-serien og 6 i serien om Mickey Haller i tillegg til eit par frittståande bøker. I Den andre siden av loven (The Reversal) er det Haller som er hovudperson medan Harry Bosch har ei viktig birolle. Dei to er halvbrødre, og det hadde sikkert vore lurt å lesa bøkene kronologisk slik at ein hadde hatt eit meir grunnleggjande kjennskap til familieforhold og andre forhold.

Det som er spesielt med denne boka er at begge heltane til Connelly er med, og at forsvarsadvokat Haller for ein gong skuld jobbar for aktoratet. Det handlar om ei gammal drapssak som vert ført for retten på nytt. Haller trur oppdraget skal bli grei skuring - men det skjer naturlegvis ikkje. Den andre siden av loven er altså advokatkrim, noko som kanskje høyrest kjedeleg ut. Etter mi meining er det slett ikkje kjedeleg, men det er ganske langsamt - sjølv med hyppige perspektivskift og synsvinklar og overraskingar undervegs.

Det amerikanske rettssystemet er heilt annleis enn det norske, men det virkar likevel ikkje framandt. Eg tok meg sjølv i å nikka gjenkjennande til skildringa av rettslokalet, juryordninga, samt dommar og advokatane sine roller. Sidan handlinga foregår i Los Angeles fekk eg også fleire assosiasjonar til LA Law som gjekk på TV på 1980/90-talet.

Eg las eit par bøker av denne forfattaren for fleire år sidan, men dei kan ikkje ha gjort så veldig inntrykk sidan eg har gløymt kven av bøkene det var. Denne boka vart plukka ut ganske så tilfeldig i og med at det ikkje var så mange Connellybøker tilgjengelege på "mitt" bibliotek. Den mest kjende Mickey Haller-boka er Loven i en Lincoln. (I filmen The Lincoln Lawyer er det glattkjekkasen Matthew McConaughey som har hovudrolla, noko som eg tykkjer er "feil").

Michael Connelly er ein stødig og grundig forfattar og Den andre siden av loven er på mange måtar ei skikkeleg og ordentleg bok. Men så er det avslutninga då.. For meg vart siste del av boka eit antiklimaks som gjer at eg ikkje kan gå høgare enn til terningkast 4.


Annabelle av Lina Bengtsdotter
Gyldendal 2018
358 sider, lånt ebok eBokBib


Så over til svensk krim - og til ein lovande debutant. Her handlar det om ei sakna ungjente og om ein etterforskar med rusproblem som gjennom arbeidet med saka møter sitt eige vanskelege oppvekstmiljø og fortrengde barndomsminner. Lest det før? Javisst, men eg tykkjer likevel at dette er ei bra bok.

Gjennom ulike forteljarstemmer og forskjellige tidsplan vert det avslørt kva som har gått føre seg av mørke hemmelegheiter og traumatiske opplevingar. Hovudpersonen Charlie Hager er litt slitsam og ho tek nokre merkelege og uheldige val undervegs i etterforskinga.

Boka er spennande, drivande og fortlest. Tematikken er velkjend, men Bengtsdotter har ein spesiell stil. Eg ser fram til framtidige bøker frå denne forfattaren. Terningkast 4.


Ingen vei tilbake av Tove Alsterdal
Kagge 2016
474 sider, lånt papirbok privat


Dette var ein alle tiders krimthriller, og eg forstår ikkje heilt kvifor eg ikkje har lest noko av denne forfattaren tidlegare. Boka er omfangsrik og har eit rimeleg komplisert plott med ei handling som går føre seg på to ulike kontinent, men forfattaren har ei stødig hand over det heile.

Protagonisten har eit noko uvanleg yrke i krimlitteratur-samanheng. Helene Bergman er arkitekt og opplever at systera hennar tek livet av seg. Ho får opplysningar om at ho muligens har fått "hjelp" til å avslutta livet sitt og vert etter kvart involvert i ei omfattande sak. Saka har truleg forgreiningar til landet systrene opphavleg kom frå; Argentina.

Ingen vei tilbake er ein innhaldsrik kriminalroman med mange trådar og eit omfattande persongalleri. Boka er svært interessant og velskriven og anbefalast varmt. Terningkast 5.

14. mai 2018

Damenes detektivbyrå

Eg er "allergisk" mot kosekrim, femikrim, chicklitkrim eller kva ein no kallar "damevenlege" kriminalromanar. Alexander McCall Smith sin populære krimserie frå Botswana har eg fått anbefalt frå ulike hald i fleire år, men eg har vore skeptisk til bøkene  - nettopp fordi dei vert sagt å vera kosekrim.

No har eg lest (lytta) til dei tre fyrste bøkene - og det er ei glede å kunna meddela at dette verkeleg ER koselesing. Koseleg og triveleg altså, og ikkje klissete. Enkelt og lettlest, men lærerikt. Humoristisk, men også med snert. Eg har hatt eit vellukka møte med Damenes detektivbyrå; innehavar Mma Ramotswe, hennar forlovede J.L.B. Matekoni, sekretæren Mma Makutsi og alle dei andre som ein vert kjent med etter kvart. Dei fleste bøkene i serien er tilgjengelege på Storytel.

Ein må jo berre bli i godt humør av desse omslaga!
Her er dei tre fyrste i serien. 15 bøker er utgitt til no, 13 av dei finst på norsk.
 
 

Det er tydeleg at forfattaren Alexander McCall Smith (fødd i Zimbabwe, utdanna i Skottland og busett i Botswana i mange år, meir på Wiki) har brei kunnskap om og har stor kjærleik til landet Botswana. Lesaren får ein del afrikansk samfunnskunnskap på kjøpet når ein les om Damenes detektivbyrå. McCall Smith røskar litt opp i dei fordommane me gjerne har når det gjeld Afrika. Her får me eit heilt anna bilete enn det me vanlegvis får gjennom media; her er det ikkje fattigdom, utsulta barn og krig som er i fokus.

Mma Precious Ramotswe er ein fantastisk karakter som det er umuleg å ikkje bli glad i. Ho er den fyrste og einaste kvinnelege detektiven i Botswana. Ho er varm og frodig ("tradisjonell figur", meiner ho sjølv) og løyser små og store saker ved hjelp av intuisjon, resonnement og klokskap. Ho er stolt av den afrikanske kulturen og held fast på enkelte tradisjonelle verdiar, men ser óg at somme tradisjonar er forkastelege. Mma Ramotswe er på alle måtar ein tilhengar av moral, anstendigheit og rettferdigheit.

Bøkene er ikkje særleg spennande og inneheld lite action og dramatikk, men ein finn mykje underfundig humor og artige betraktningar. Mma Ramotswe tek på seg saker om utru ektemenn, stjålne bilar, falske legar, sjalu hushjelper og forsvunne barn. Somme saker er trivielle og ho løyser dei ved hjelp av litt tankeverksemd, andre er meir kompliserte og alvorlege.

Serien om Damenes detektivbyrå ligg stilmessig og innhaldsmessig laaangt unna den krimmen denne bloggaren vanlegvis les, men eg likar altså desse bøkene. Det er kjekt å lesa noko som er triveleg av og til. Når ein så kan læra noko i tillegg, gir det ekstra plusspoeng.

8. mai 2018

Kort om: Brudekjolen av Pierre Lemaitre

Lydbokforlaget 2018
Speletid 10:51

Opplesarar Elisabeth Vatn og Ola G. Furuset
Lånt lydbok biblioteket

Brudekjolen er ein underhaldande krimthriller. Boka handlar om å mista seg sjølv, om manipulering, om psykologi, psykiatri og psykopati. Gjennom to sentrale forteljarstemmer får ein to ulike perspektiv. Historia endrar totalt karakter midtvegs og ein får også nokre twists & turns mot slutten.

I fyrste del av boka er forteljaren Sophie; ei ung kvinne som ein gong hadde eit normalt liv, men som vaknar opp til (og frå) eit sant mareritt. Alt tyder på at ho er gal og at ho har teke livet av eit barn. Det einaste ho har i tankane i denne situasjonen er å flykta. Det er skikkeleg ubehageleg å lesa om forvirringa og reaksjonane hennar på veg bort frå det livet ho har hatt. Sophie handlar "fornuftig" sett frå hennar ståstad, men kvifor ber ho ikkje om hjelp? Kva har Sophie opplevd i si fortid som gjer at ho handlar som ho gjer? Er ho sinnsforvirra eller er det krefter utanfrå som spelar inn?

Lesaren får gradvis vita kva den forvirra kvinna har opplevd, men det er fyrst når forteljarstemme nummer to, den skremmande karakteren Fritz, kjem på bana - at ein skjønnar kor omfattande Sophie sine vanskar er, har vore og kan bli. Det er når ein får kjennskap til Fritz sine tankar og planar at boka blir skikkeleg nifs.

Eg ynskjer ikkje å sei noko meir om handlinga fordi eg då kan avsløra for mykje. La meg berre kort leggja til at boka har upålitelege forteljarstemmer og overraskande vendingar. Medan eg las fekk eg assosiasjonar til bøkene Før jeg sovnerFlink pike og Hennes største frykt.

Pierre Lemaitre har frodig fantasi og er ein dyktig forteljar. Brudekjolen utkom fyrste gong i 2009, men kom ikkje i norsk oversetjing før i år. Boka er ikkje så rå som Camille-trilogien, og er heller ikkje så elegant komponert som t.d. Alex. Men her kan ein finna ein heil del mørk humor, mange småhysteriske situasjonar og mykje "snadder" som ligg til rette for ei nervepirrande lesestund. Ein kan innvenda at handlinga er "hinsides all fornuft" og særs lite truverdig og at fyrste del er litt treg, men alt i alt likte eg boka ganske godt.

Andre bloggmeiningar: Heartart, Bjørnebok, Hverdagsnett

4. mai 2018

Bokomtale: Grensen av Erika Fatland

Undertittel:
En reise rundt Russland gjennom Nord-Korea, Kina, Mongolia, Kasakhstan, Aserbajdsjan, Georgia, Ukraina, Hviterussland, Litauen, Polen, Latvia, Estland, Finland og Norge samt Nordøstpassasjen.

Kagge 2017
623 sider
Lånt ebok eBokBib

Eg er mektig imponert. Grensen er verkeleg ein interessant, lærerik og grundig dokumentar. Erika Fatland har gjort omfattande research og vore på reisefot - langt utanfor allfarveg - i over to år. Ho har tilegna seg kunnskapar og erfaringar som ho formidlar på ein storarta måte gjennom denne boka.

Russland er som me alle veit eit digert land, omkransa av 14 nasjonar av høgst ulik storleik, befolkningstettleik, levestandard og politisk system. Fatland har besøkt alle desse landa og fått kontakt med ein del innbyggjarar som har fortalt sine historiar. Boka består av desse personlege møta med lokalbefolkninga, fakta om dei ulike landa og spesielt om korleis forholdet til Russland er og har vore. I tillegg får me vita korleis Fatland sjølv opplever korleis det er å reisa og å opphalda seg i desse områda.

Grensene har stadig vore i endring opp gjennom historia. Nokre land og område har gjennomgått stadige maktovertakingar, brutale maktovergrep og gjentekne konfliktar. Strategiske og militærpolitiske omsyn samt behov for tilgang på naturressursar har alltid vore viktig for makthavarane i Russland/Sovjetunionen. Grunna klimaendringane har eit nytt strategisk viktig område openbara seg dei siste åra; Nordaustpassasjen. Den "globale logistikken" er i ferd med å endra seg sidan ismengdene i området har minka drastisk dei siste åra.

Noreg er det einaste landet av dei 14 som aldri har vore i krig eller konflikt med Russland. Alle dei andre har sår eller arr som følgje av naboskapet med Russland, fortel Erika Fatland. I avslutningskapittelet er tida inne for refleksjon og ettertanke:
"Etter å ha brukt over to år på å reise langs Russlands grense - både i ordets mest konkrete betydning langs støvete landeveier og over åpent hav, og i overført betydning, langs grensens lange og kompliserte historie - sitter jeg igjen med flere spørsmål enn svar. Det er ikke egentlig uventet. Fremfor alt melder det seg en følelse av å ha vært vitne til både retningsløshet og opportunisme. Det russiske imperiet ble så stort nettopp fordi den til enhver tid sittende hersker grep alle muligheter som bød seg til å utvide grensen, koste hva det koste ville, og sjelden vek unna for brutalitet, skittent spill eller nok en krig. Slik ble folk etter folk underlagt Det russiske imperiet, frivillig, ufrivillig, fra de nomadiske stammefolkene i Sibir til de muslimske khanatene i Sentral-asia og de slaviske broderfolkene i vest. I grenseland, i randsonene, har friheten kommet og gått. Historien har vist at folkene som en gang har ligget under det russiske riket, er i stor fare for å havne under åket igjen."
Sjølv er eg ikkje så glad i å reisa, men eg likar reiseskildringar - og eg likar å læra nytt om historie, geografi og samfunnsforhold. Difor er denne boka midt i blinken for ein "sofareisar" som meg. Eg brukte Google Maps flittig medan eg las boka og søkte i tillegg mykje på nettet om hendingar, personar og andre forhold som Fatland fortel om. Alt dette "ekstraarbeidet" gjorde at lesinga tok si tid, men det er såå verdt det.

Grensen er nominert til Bokbloggerprisen 2017 og er den fyrste (og muligens einaste) boka frå kortlistene eg les. Den kjem uansett til å få mi stemme.

Andre bloggmeiningar: Artemisias verden, Bokstavelig talt, Hedvigs bokhjørneMin bok- og maleblogg

Nedanfor kan du sjå og høyra forfattaren i samtale med Cathrine Sandnes.


30. april 2018

Oppsummering april 2018

Påbyrja i mars, fullført i april:
David Lagercrantz - Mannen som jaget sin egen skygge - Svensk krim - Lånt lydbok biblioteket
Emelie Schepp - Skjult agenda - Svensk krim - Kjøpt pocket
Erika Fatland - Grensen - Norsk dokumentar - Lånt ebok eBokBib

Lest i april:
Alexander McCall Smith - Damenes detektivbyrå nr. 1 - Skotsk/botswansk krim - Storytel
Arne Dahl - Innland - Svensk krim - Kjøpt papirbok
Marit Lande - Munch - liv og kunst - Norsk biografi - Lånt ebok nb.no
Alexander McCall Smith - Sjiraffens tårer - Skotsk/botswansk krim - Storytel
Anna Ekberg - Den hemmelige kvinnen - Dansk krim - Lånt papirbok biblioteket
Mads Peder Nordbo - Jenta uten hud - Dansk krim - Lånt lydbok biblioteket
Anna Grue - Dypt å falle - Dansk krim - Storytel
Ingebjørg Berg Holm - Barføtt over isen - Norsk historisk krim - eBokBib

Påbyrja i april, fullførast i mai:
Michael Connelly - Den andre siden av loven - Amerikansk krim - Lånt papirbok biblioteket
Pierre Lemaitre - Brudekjolen - Fransk krim - Lånt lydbok biblioteket


  • 3 papir, 5 lyd, 3 ebøker
  • 6 lånt, 2 kjøpt, 3 abonnement
  • 9 krim/spenning, 1 biografi, 1 dokumentar
  • 3 svenske, 3 danske, 2 norske, 2 skotsk-botswanske
  • 5 kvinner, 7 menn ("Anna Ekberg" er to menn!)
  • "Nye" forfattarar: Fatland, McCall Smith, Lande, Nordbo, Grue

Heile 11 fullførte bøker i april, og det er bortimot eit år sidan eg har lest så mange i løpet av ein månad. No skal det seiast at eg fortsatt driv mest med lystlesing, 9 av bøkene er i kategorien krim/spenning. Sidetalet på dei leste bøkene har variert frå 70 (Munch) til 630 (Grensen).

Høgdepunkt i april vart fyrst og fremst lesinga av kriminalromanen Innland og dokumentarboka Grensen. Dernest er eg nøgd med at eg har lest fem nye forfattarar, at eg har brukt Storytel 3 gonger og at eg har lese bøker med handling frå Afrika. Mi fyrste norske 2018-bok var óg ei god leseoppleving.

Vår ved Lustrafjorden.
Dette biletet vart teke for akkurat eitt år sidan.
Håpar på mange slike dagar framover.


Slik er stoda når det gjeld lesemål for året.

33/100 bøker totalt
3/8 mursteinar (over 600 s.)
1/25 norske utgitt 2018
4/12 utgitt før 2000
4/10 biografiar
1/15 annan sakprosa
1/6 frå bokhylla
12/40 bokomtalar
11/30 "nye" forfattarar
4/20 Storytel




Til slutt vil eg gjerne visa fram noko som eg tykkjer er ganske stas - nemleg at sjølvaste Arne Dahl delte omtalen min av Innland på Facebook-sida si:

27. april 2018

Vårlesing: Dansk krim

Her kjem tre korte og kjappe omtalar. Dansk krim er ikkje berre Jussi Adler-Olsen og Avdeling Q. 

Jenta uten hud av Mads Peder Nordbo
Lydbokforlaget 2018
Speletid 9:37, biblioteklånt lydbok

Handlinga er lagt til Grønland - og dermed til eit originalt miljø og eit spennande utgangspunkt.
Ei uoppklart bestialsk drapssak frå 1973 vert sett i samanheng med eit gammalt, men nyoppdaga lik. Liket forsvinn på ein mystisk måte og deretter skjer enno eit drap. Mistankar og spor går i fleire ulike retningar, og journalisten Matthew Cave følgjer saka tett saman med grønlandske Tupaarnaq. Eg ser fram til fleire bøker med desse to sympatiske "etterforskarane" i hovudrolla.
Eg gir plusspoeng til Jenta uten hud for fine naturskildringar. Elles er boka barsk og blodig og tidvis ganske spennande, men kan virka noko usamanhengande. Terningkast 4.



Den hemmelige kvinnen av Anna Ekberg
Bazar 2017
398 sider, biblioteklånt papirbok


Anna Ekberg er ingen ny svensk däckardrottning. Nei, bak dette namnet står faktisk to menn; den danske forfattarduoen Anders Rønnov Klarlund og Jacob Weinreich. Dei to skriv også under eit anna pseudonym; A.J. Kazinski.

Den hemmelige kvinnen har ein påklistra dameromanstil som eg ikkje tykkjer så mykje om, men historia er ganske underhaldande. Mykje av handlinga dreiar seg om ei kvinne med hukommelsetap - og sjølv om temaet er fascinerande, er det eit noko utslitt tema innan spenningslitteratur. Men "Anna Ekberg" er flink og veit korleis "ho" skal byggja opp ei forteljing som dette. Korte kapittel, effektivt språk og skiftande synsvinklar gjer boka rask å lesa.
Den fyrste delen av boka er litt treg, men så kjem det ei uventa vending omlag midt i boka - og eg las faktisk dei siste 150 sidene i eitt strekk. Terningkast 4+.



Dypt å falle av Anna Grue
Cappelen Damm 2011
Speletid 11:43, Storytel

Dette er fyrste bok i ein serie der reklamemannen Dan Sommerdahl er hovudperson. Sommerdahl har "møtt veggen" og som terapi er han er ein slags etterforskingsassistent for politikompisen sin.
Drap på ei ung kvinne set etterforskarane på sporet av trafficking, svart arbeid og anna grums.
Starten på Dypt å falle er bra, men resten av boka nådde aldri inn til meg. Dei fleste karakterane er flate, miljøet er fjollete, handlinga er forutsigbar og forteljarmåten er overforklarande. Terningkast 3-.