Oppsummering juni 26

Påbyrja i mai, fullført i juni:
Tina Frennstedt - Det siste bildet (Cold Case #4) - Svensk krim - Lånt lydbok Biblio
Christoffer Carlsson - Brenn meg en sol (Hallandsviten #2) - Svensk krim - Lånt ebok Biblio

Lese i juni:
Bjørn-Henning Ødegaard og Fredrik Sjaastad Næss - Verdens verste kvinner - Humor/biografiar/truecrime - Lyd Storytel
Belinda Bauer - Det umulige - Britisk roman/krim - Lyd Storytel
Caroline Darian - Jeg kaller deg ikke lenger pappa - Fransk dokumentar/biografi - Lyd Storytel
Cat Jarman - Kongenes knokler - Historisk dokumentar - Lyd Storytel
Agnes Matre - Fartsblind (Bengt Alvsaker #6) - Norsk krim - Lånt ebok Biblio
Susanna Alakoski - Barnebarnet (Bomullskvartetten #3) - Finsk-svensk roman - Lånt lydbok Biblio
Yrsa Sigurðardóttir - Så sort som en brann (Svart is-kvartetten #3) - Islandsk krim - Lånt papirbok privat
Tor-Håkon Gabriel Håvardsen - Post mortem - Norsk dokumentar - Lånt lydbok Biblio
Halvor Folgerø - Vestlandsvegar - Norsk dokumentar - Lyd Storytel

Påbyrja i juni, fullførast i juli:
David Baldacci - Lang vei mot dag (Atlee Pine #1) - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Belinda Bauer - Exit - Britisk krim - Lånt ebok Biblio

8 lyd, 2 ebøker, 1 papir
6 lånt, 5 abonnement

5 krimromanar, 1 annan roman, 5 dokumentarar
5 norske, 2 svenske, 1 finsk-svensk, 1 islandsk, 1 britisk, 1 fransk
Nye forfattarar: Darian, Jarman

Juni vart ein særdeles bra lesemånad, om eg så må sei det sjølv. Takka vere lydbøker får eg lese mykje utan at eg treng å sitja i ro. Det passar meg bra, særleg på denne tida av året. Overraskande, og utan at det var planlagt, kan ein sjå at eg har lese fleire bøker av kvinnelege forfattarar (7) enn mannlege (4). Det er mot normalt, og kan hende blir det heilt annleis neste månad.

I dette oppsummeringsinnlegget vil eg nytta høve til å framsnakka lytting til biografiar, dokumentarar og anna sakprosa. Slike bøker egnar seg som regel fint i lydbokformatet. I juni har eg lytta til følgjande i denne sjangeren:

Verdens verste kvinner er ei bok som bygger på den underhaldande podcasten 'Verdens verste' (smakebit her). Ikkje så stor litteratur kanskje, men anbefalast om du har sans for true crime, bizzare crime og morbid humor. Ødegaard og Sjåstad Næss står også bak den minst like underhaldande podcasten 'Konspirasjonspodden'.

Jeg kaller deg ikke lenger pappa er skriven av dotter til den franske valdtektsmannen Dominique Pelicot. Ei rystande skildring om maktmisbruk og overgrep. Mora, Gisele Pelicot, var nyleg på Noregs-besøk for å snakka om si eiga bok. 

Kongenes knokler er skriven av den norske arkeologen og forfattaren Cat Jarman. Bra lesestoff om ein har interesse for historie, vikingtid og arkeologi. Ein del av innhaldet overlappar ei bok eg las i mai, Historiens glør.
(Funfact: Forfattaren gifta seg nyleg med den 9. jarlen av Spencer, bror til prinsesse Diana. Så no er ho tante til den framtidige kongen av England) 

Og når ein snakkar om knoklar: Det vert det også fortalt litt om i Post mortem. Forfattaren og begravelsesagenten Tor-Håkon Gabriel Håvardsen skildrar makabre detaljar i samband med likhenting og obduksjonar - og samstundes er det tydeleg at han viser respekt for dei døde og omsorg for dei etterlatte. Det er dyktig gjort. 

Håvardsen har blitt kalla "Dødens influencer" og har til dømes 30000 følgarar på Instagram. Så me er mange som set oppriktig pris på fagunnskapen og den lune humoren hans og at han er så open om alt som har med døden å gjera. Anbefalar også En seksti under av same forfattar.

Vestlandsvegar bør lesast av representantar for vegstyresmakter og politikarar med ansvar for vegbudsjett og vegsikringstiltak. Boka handlar om kjende og ukjende vegstrekningar, om smale og svingete vegar, om ingeniørkunst, kulturlandskap og vegbygging, om ulukker og nestenulukker. Forfattar Halvor Folgerø tek lesaren/lyttaren med til mellom anna Måbødalen, Tokagjelet, Bergsdalsvegen, Kjøsnesfjorden og Fatlaberget, samt Råaberget i mi eiga heimbygd - til ei hending som fann stad då eg var ein jentunge.

Når ein les om livet, ferdsla og dramatikken langs desse vegane er eg uendeleg takksam for at me no har så mange tunnelar på Vestlandet.
Å mista utsikt er betre enn å mista livet.
Tema i boka er stadig aktuelt: Seinast i går rasa ein diger stein ned på fv55, heldigvis (og tilfeldigvis) utan å treffa verken folk eller bilar. 

Oppsummering april og statistikk fyrste tertial 2025

Påbyrja i mars, fullført i april:
Anders de la Motte - Rustskogen (Avdelingen for tapte sjeler #3) - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Sara Strömberg - Skred (Vera Bergström #2) - Svensk krim - Lyd Storytel

Lese i april:
Bjørn-Henning Ødegaard og Fredrik Sjaastad Næss - 25 konspirasjoner å snakke om på dødsleiet - Norsk dokumentar - Lyd Storytel
Halvor Folgerø - Ferjefolket - Norsk dokumentar - Lånt ebok BookBites
Arne Dahl - Hviskeleken (Opcop #1) - Svensk krim - Kjøpt lydfil
Agnes Lovise Matre - Evig fred (Bengt Alvsaker #5) - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Elly Griffiths - Jenta under jorden (Ruth Galloway #1) - Britisk krim - Lyd Storytel
Val McDermid - 1989 - (Allie Burns #2) - Skotsk krim - Lyd Storytel
Eva Fretheim - Dronningland (Vigdis Malmström #1) - Norsk krim - Lyd Storytel
Helen Fields - Perfekt stillhet (DI Callanach #4) - Skotsk krim - Lyd Storytel

Påbyrja i april, fullførast i mai:
Oddrun Midtbø - Harastølen. Heimen for dei utstøytte - Norsk dokumentar - Kjøpt papirbok
Sara Strömberg - Skinn (Vera Bergström #3) - Svensk krim - 2024 - Lånt papirbok biblioteket

7 lyd, 2 papir, 1 ebok
3 lånt, 6 abonnement, 1 kjøpt
8 krim, 2 dokumentar
4 norske, 3 svenske, 3 britiske
Nye forfattarar: Folgerø, Griffiths, Fretheim

Det fyrste ein kan legga merke til i oppsummeringa for april er at eg - mot normalt - las fleire bøker av kvinnelege enn mannlege forfattarar. Dernest ser ein at det vart mange lydbøker i april. Eg er jo veldig glad i dette formatet - sidan "lesinga" då kan kombinerast med andre aktivitetar.
Podcast-lytting fører eg ikkje statistikk over, men det er også noko eg brukar aktivt og jamnleg. Denne månaden har eg hatt stor glede av podcasten Strid frå Nasjonalbiblioteket. Podden anbefalast til historieinteresserte, spesielt for dei som likar å lesa og høyra om middelalderhistorie og borgarkrigstida.

Om eg skal plukka ut èi bok som månadens høgdepunkt vert det Rustskogen av Anders de la Motte. Eg har etter kvart lese mykje av denne forfattaren, og eg trur faktisk at dette er den aller beste. 'Avdelingen for tapte sjeler' er ein serie som blir betre og betre.
Det at ein bokserie utviklar seg positivt har eg nokre andre eksempel på her óg: Vera Bergström-serien, Bengt Alvsaker-serien og (særleg) DI Callanach-serien. 

Hviskeleken (Opcop-serien), Jenta under jorden (Ruth Galloway-serien) og Dronningland (Vigdis Malmström-serien) er alle fyrste bok i serie, og det gjenstår å sjå om det er same tendens i desse seriane. Eg er overtydd om at Arne Dahl kjem til å innfri forventningane mine når det gjeld Opcop, men er meir skeptisk til dei andre to. Eg skal likevel gi dei ein sjanse til. 

Månadens nedtur vart Dronningland. Dette er den type krimbok for folk som elles ikkje er så begeistra for krim - og dermed passar ho ikkje så godt for meg. Eg tykte det vart for mykje tankar og fabuleringar og for mykje snakk om bier. Altfor mange ord rett og slett - noko som øydela mykje av den spenninga det var lagt opp til. Bok 2 i serien er Fuglekongen som nyleg fekk Rivertonpris for 2024. Eg skal lesa den boka óg, men altså; eg er skeptisk. Det skal noko til at eg blir like begeistra som VG-anmeldaren. 

Det blir alltid mykje krim - men som eg har sagt før i fleire høve: Eg føler likevel ikkje at eg les spesielt einsidig og einsretta, for kriminalromanane eg les er så ulike, - både stilmessig, plottmessig og temamessig.

Tertialstatistikk 

Plutseleg har det gått 4 månader av 2025, - og eg blir stadig forundra (og nesten skremt) over kor utruleg kor fort tida går! Statistikken viser følgjande tal:

• 34 bøker, fordelt slik på sjanger:
  - 21 krim-, thriller- og spenningsromanar
  - 4 andre romanar, 1 1001-bok
  - 9 sakprosa
• 23 lydbøker, 6 ebøker, 5 papirbøker
• 14 lånt, 16 Storytel-abonnement, 3 kjøpt, 1 fått 
• 16 norske, 6 svenske, 6 britiske, 2 finske, 1 dansk, 1 fransk, 1 kanadisk, 1 australsk
  
• Terningkasta eg har gitt fordeler seg slik: 11 5'arar, 20 4'arar og 3 3'arar
  

Blogging og bokomtalar har det blitt lite av hittil i år - og eg kan ikkje lova at det blir noko særleg meir i neste tertial. Eg har byrja på nokre innlegg/omtalar, men så har skrivinga stoppa opp. Merkelege greier.

Oppsummering mars 25

Påbyrja i februar, fullført i mars:
Bernard Minier - Et øye i natten (Martin Servaz #8) - Fransk krim - Lånt papirbok privat
Maria Fallström - Grevgatan (Grova brott #1) - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites

Lese i mars:
Jørn Lier Horst - Tørt land (William Wisting #18) - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Max Seeck - Djevelpakten (Jessica Niemi #3) - Finsk krim - Kjøpt lydfil
Thomas Bagger - Kaoskoden (Task Force 14 #4) - Dansk krim - Lånt ebok BookBites
Bjørn-Henning Ødegaard og Fredrik Sjaastad Næss - 25 konspirasjoner å snakke om i lunsjen - Norsk dokumentar - Lyd Storytel
Bjørn-Henning Ødegaard og Fredrik Sjaastad Næss - 25 konspirasjoner å snakke om hos svigers - Norsk dokumentar - Lyd Storytel
Jo Nesbø - Minnesota - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites

Påbyrja i mars, fullførast i april:
Anders de la Motte - Rustskogen (Avdelingen for tapte sjeler #3) - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Sara Strömberg - Skred (Vera Bergström #2) - Svensk krim - Lyd Storytel

6 lyd, 1 ebok, 1 papir
5 lånt, 2 abonnement, 1 kjøpt
6 krim, 2 sak
4 norske, 1 svensk, 1 dansk, 1 finsk, 1 fransk
Nye forfattarar: Fallström, Ødegaard, Sjaastad Næss

Som i januar og februar vart det 8 bøker i mars, så det er visst blitt normalen for meg. Tre av bøkene er av årets krim og eg ga alle tre terningkast 5. Bra start på krimåret, med andre ord - og det betyr at både Nesbø, Minier og Bagger "leverte".

Bjørn-Henning Ødegaard og Fredrik Sjaastad Næss er "nye" for meg som forfattarar, men er egentleg "gamle kjende" då eg har lytta til Konspirasjonspodden i fleire år. 25 konspirasjoner å snakke om i lunsjen/ hos svigers er tildels gjenhøyr med tidlegare episodar av denne podcasten. "Infotainment på sitt beste" ifølge forlaget, og det er eg enig i. Samstundes er det skremmande at såpass mange trur på slike teoriar - og at slikt tankegods har fått eit oppsving dei siste åra, sannsynlegvis grunna (algoritmane i) sosiale media.
Ødegaard og Sjaastad Næss skildrar "fakta" i kvar konspirasjonsteori, drøftar "bevis" - og konkludrer (stort sett) med at teorien er berre tull.

Enkelte konspirasjonsteoriar er berre latterlege; t.d. at jorda er flat og at månelandinga ikkje fann stad. Det same kan seiast om dei velkjende vandrehistoriane Elvis lever og Paul er død. Andre er mystiske og gåtefulle og ingen veit egentleg kva som hende, t.d. hendinga i Dyatlov-passet og flyet som forsvann i 2014.
Og så har me dei politiske, dei farlege og dei antisemittiske konspirasjonsteoriane. Vaksinemotstand, Qanon, Eurabia, chemtrails, Holocaust-fornekting, Illuminati og New world order er stikkord i denne samanhengen. 

I overgangen til påskemånaden april les eg (sjølvsagt) krim, men eg har også eit par sakprosabøker på vent som eg ser fram til: Oddrun Midtbø si bok om Harastølen og Halvor Folgerø si bok om ferjetrafikken på Vestlandet.