Oppsummering juni 26

Påbyrja i mai, fullført i juni:
Tina Frennstedt - Det siste bildet (Cold Case #4) - Svensk krim - Lånt lydbok Biblio
Christoffer Carlsson - Brenn meg en sol (Hallandsviten #2) - Svensk krim - Lånt ebok Biblio

Lese i juni:
Bjørn-Henning Ødegaard og Fredrik Sjaastad Næss - Verdens verste kvinner - Humor/biografiar/truecrime - Lyd Storytel
Belinda Bauer - Det umulige - Britisk roman/krim - Lyd Storytel
Caroline Darian - Jeg kaller deg ikke lenger pappa - Fransk dokumentar/biografi - Lyd Storytel
Cat Jarman - Kongenes knokler - Historisk dokumentar - Lyd Storytel
Agnes Matre - Fartsblind (Bengt Alvsaker #6) - Norsk krim - Lånt ebok Biblio
Susanna Alakoski - Barnebarnet (Bomullskvartetten #3) - Finsk-svensk roman - Lånt lydbok Biblio
Yrsa Sigurðardóttir - Så sort som en brann (Svart is-kvartetten #3) - Islandsk krim - Lånt papirbok privat
Tor-Håkon Gabriel Håvardsen - Post mortem - Norsk dokumentar - Lånt lydbok Biblio
Halvor Folgerø - Vestlandsvegar - Norsk dokumentar - Lyd Storytel

Påbyrja i juni, fullførast i juli:
David Baldacci - Lang vei mot dag (Atlee Pine #1) - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Belinda Bauer - Exit - Britisk krim - Lånt ebok Biblio

8 lyd, 2 ebøker, 1 papir
6 lånt, 5 abonnement

5 krimromanar, 1 annan roman, 5 dokumentarar
5 norske, 2 svenske, 1 finsk-svensk, 1 islandsk, 1 britisk, 1 fransk
Nye forfattarar: Darian, Jarman

Juni vart ein særdeles bra lesemånad, om eg så må sei det sjølv. Takka vere lydbøker får eg lese mykje utan at eg treng å sitja i ro. Det passar meg bra, særleg på denne tida av året. Overraskande, og utan at det var planlagt, kan ein sjå at eg har lese fleire bøker av kvinnelege forfattarar (7) enn mannlege (4). Det er mot normalt, og kan hende blir det heilt annleis neste månad.

I dette oppsummeringsinnlegget vil eg nytta høve til å framsnakka lytting til biografiar, dokumentarar og anna sakprosa. Slike bøker egnar seg som regel fint i lydbokformatet. I juni har eg lytta til følgjande i denne sjangeren:

Verdens verste kvinner er ei bok som bygger på den underhaldande podcasten 'Verdens verste' (smakebit her). Ikkje så stor litteratur kanskje, men anbefalast om du har sans for true crime, bizzare crime og morbid humor. Ødegaard og Sjåstad Næss står også bak den minst like underhaldande podcasten 'Konspirasjonspodden'.

Jeg kaller deg ikke lenger pappa er skriven av dotter til den franske valdtektsmannen Dominique Pelicot. Ei rystande skildring om maktmisbruk og overgrep. Mora, Gisele Pelicot, var nyleg på Noregs-besøk for å snakka om si eiga bok. 

Kongenes knokler er skriven av den norske arkeologen og forfattaren Cat Jarman. Bra lesestoff om ein har interesse for historie, vikingtid og arkeologi. Ein del av innhaldet overlappar ei bok eg las i mai, Historiens glør.
(Funfact: Forfattaren gifta seg nyleg med den 9. jarlen av Spencer, bror til prinsesse Diana. Så no er ho tante til den framtidige kongen av England) 

Og når ein snakkar om knoklar: Det vert det også fortalt litt om i Post mortem. Forfattaren og begravelsesagenten Tor-Håkon Gabriel Håvardsen skildrar makabre detaljar i samband med likhenting og obduksjonar - og samstundes er det tydeleg at han viser respekt for dei døde og omsorg for dei etterlatte. Det er dyktig gjort. 

Håvardsen har blitt kalla "Dødens influencer" og har til dømes 30000 følgarar på Instagram. Så me er mange som set oppriktig pris på fagunnskapen og den lune humoren hans og at han er så open om alt som har med døden å gjera. Anbefalar også En seksti under av same forfattar.

Vestlandsvegar bør lesast av representantar for vegstyresmakter og politikarar med ansvar for vegbudsjett og vegsikringstiltak. Boka handlar om kjende og ukjende vegstrekningar, om smale og svingete vegar, om ingeniørkunst, kulturlandskap og vegbygging, om ulukker og nestenulukker. Forfattar Halvor Folgerø tek lesaren/lyttaren med til mellom anna Måbødalen, Tokagjelet, Bergsdalsvegen, Kjøsnesfjorden og Fatlaberget, samt Råaberget i mi eiga heimbygd - til ei hending som fann stad då eg var ein jentunge.

Når ein les om livet, ferdsla og dramatikken langs desse vegane er eg uendeleg takksam for at me no har så mange tunnelar på Vestlandet.
Å mista utsikt er betre enn å mista livet.
Tema i boka er stadig aktuelt: Seinast i går rasa ein diger stein ned på fv55, heldigvis (og tilfeldigvis) utan å treffa verken folk eller bilar. 

Oppsummering mars 24

Påbyrja i februar, fullført i mars:
Heine Bakkeid - Sorgsankeren (Thorkild Aske #5) - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Tina Frennstedt - Skjærsild (Cold case #3) - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket og lyd Storytel

Lese i mars:
Jane Casey - La de døde snakke (Maeve Kerrigan #7) - Britisk krim - Lyd Storytel
Merete Junker - Redebyggeren (Mette Minde #4) - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Sven Petter Næss - Løvinnen (Harinder Singh #5) - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Arne Dahl - I sirkelens sentrum (Nova-serien #1) - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Christina Olséni og Micke Hansen - Den frosne politimannen (Ystadsmordene #1) - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites [avbraut]
Håkan Nesser - Det kom et brev fra München (Barbarotti #8) - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites
Marit Reiersgård - Liksteinen (Verner Jacobsen & Bitte Røed #5) - Norsk krim - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i mars, fullførast i april:
Bernard Minier - Lucia (Lucia Guirrero #1) - Fransk krim - Lånt ebok BookBites
Tor Bomann-Larsen - Den evige sne - Norsk dokumentar/polarhistorie - Lyd Storytel

Sidetal: 2928
1 papir, 1 papir + lyd, 4 lyd, 2 ebøker
6 lånt, 2 abonnement
8 krim
4 norske, 3 svenske, 1 britisk
4 menn, 4 kvinner
Nye forfattarar: Ingen
(Forfattarparet Olséni & Hansen er nye for meg, men tel ikkje sidan eg ikkje fullførte boka)

Påsken er høgsesong for krimlesing, og for meg vart mars ein veldig kriminell månad, - eg las nemleg berre krim. Fire av årets norske, to av årets svenske, samt ei svensk bok frå 2022 og ei britisk frå 2020.

Månadens høgdepunkt: Den fyrste i Arne Dahl sin nye serie og den 8. i Håkan Nesser sin serie om Barbarotti. Dahl og Nesser er blant favorittane mine, og begge innfridde; både I sirkelens sentrum og Det kom et brev fra München er sterke femmarar. 
Eg likte alle dei fire norske krimbøkene, og då spesielt Sorgsankeren.

Månadens nedtur: "Kosekrimmen" Den frosne politimannen - som eg ikkje gadd å fullføra. Svensk krim betyr ikkje alltid kvalitetskrim.

(Også Nesser si bok kan karakteriserast som kose-/feelgoodkrim, men her snakkar me om intelligent humor og snert. Olséni/Hansen si bok er berre dum og irriterande).

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Kvartalstatistikk

• 22 bøker, fordelt slik på sjanger:
  - 16 krim- og spenningsromanar
  - 1 historisk roman
  - 1 novellesamling
  - 4 sakprosa
• 3 papirbøker, 8 ebøker, 12 lydbøker
• 17 lånt, 5 Storytel-abonnement
• 9 norske, 9 svenske, 2 danske, 2 britiske

Vårlesing: Terningkast 4-bøker

Eit nytt samleinnlegg med korte omtalar/vurderingar.

Skyggeriket av Kim Faber og Janni Pedersen

Aschehoug 2023

410 sider

Lånt ebok BookBites

- Fjerde bok i serien om Martin Juncker.
- Underhaldande, velskriven og ganske spennande.
- Interessant tematikk; klimaterror, kostskular, hemmelege losjar, maktmisbruk, likvideringar.
- God flyt og godt samanskrudd historie.
- Gode personskildringar, ein blir godt kjent med hovudpersonane. Men enkelte av bikarakterane er nokså klisjé-aktige.
- Eg likar den mørke humoren.
- Likevel: Ikkje fullt på høgde med dei tidlegare bøkene, så eit knepp ned frå Kveleren. 
- Terningkast 4+.

Skoddehav av Kristina Ohlsson

Gyldendal 2023

495 sider

Lånt papirbok privat

- Tredje bok i serien om brukthandlaren, bokelskaren og amatøretterforskaren August Strindberg.
- Likskapen med Camilla Läckberg sin Fjällbackaserie er påfallande. 
- Bra underhaldning og veldig lettlest.
- Gjennomtenkt og godt oppbygd plott.
- Tek opp aktuelle tema
- men også ein del unødvendige trivialitetar. Bakekonkurransen og venen Henrik sine damehistoriar kunne godt vore kutta ut.
- Terningkast 4.

Nedtelling av Tina Frennstedt
Vigmostad Bjørke 2021
486 sider
Lånt ebok BookBites

- Andre bok i Cold Case-serien.
- Som den fyrste boka Forsvunnet er handlinga basert på ei verkeleg (kald) sak.
- Har sans for Tess Hjalmarsson, kul og skarp hovudperson.
- Historia går føre seg i "Kurt Wallander-land" (Ystad og omegn i Skåne, kjent frå Henning Mankell sin krimserie) som gjer omgivelsar og landskap gjenkjennbart. 
- Viser kor øydeleggjande uoppklarte drapssaker er, spesielt for dei etterlatte, men ofte óg for heile lokalsamfunn.
- Godt komponert, bra tempo.
- Sakleg, truverdig og realistisk - og kanskje meir interessant enn spennande.
- Terningkast 4+.

Dorthea Bjørk av Bjørn Bottolvs

Liv forlag 2022

215 sider

Lånt papirbok biblioteket

- Ein forfattar som til no "har gått under radaren" for meg.
- Psykologisk thriller av typen "muleg upåliteleg forteljarstemme".
- Å ta del i hovudpersonen Dorthea sine tankar og liv er ganske ubehageleg. På den eine sida får ein medynk og sympati med henne, og på den andre sida forstår ein at ho har gjort noko fælt.

- Fleire uventa hendingar og vendingar.
- Oversiktleg persongalleri, bra framdrift.

- Akkurat passe lang (kort).

- Terningkast 4.

Nine Elms-morderen av Robert Bryndza

Cappelen Damm 2021

Speletid 13:14

Lydbok Storytel

- Fyrste bok i serie, frå endå ein ny forfattar for meg.

- Barskt, bestialsk og tildels grotesk. 
- Likevel ein lovande start på serien, for historia er velskriven og spennande.
- Handlinga får meg til å tenkja på både Hannibal Lecter, Jurek Walther og Jack the Ripper.
- Lite truverdig avslutning og gudskjelov usannsynleg historie.
- Litt for omstendeleg og tidvis dårleg tempo trekker óg ned.
- Terningkast 4.

Oppsummering april 23

Påbyrja i mars, fullført i april:
Bernard Minier - Jakten - Fransk krim - Lånt papirbok biblioteket
Jo Nesbø - Rotteøya og andre fortellinger - Noveller - Lyd Storytel

Lest i april:
Paula Hawkins - Langsom ild - Britisk krim - Lyd Storytel
John Kåre Raake - Isen - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Trude Teige - Løgnere - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Stein P. Aasheim - Trango. Triumf og tragedie - Norsk dokumentar - Lyd Storytel
Hilde Reikrås og Ingunn Røren - Det mørkeste rommet - Norsk dokumentar - Lyd Storytel
Tina Frennstedt - Nedtelling - Svensk krim - Lånt ebok BookBites
Ken Follett - Aldri - Britisk roman - Lyd Storytel
Bjørn Bottolvs - Dorthea Bjørk - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket
Susanna Alakoski - Bomullsengelen - Finsk roman - Lånt lydbok BookBites

Påbyrja i april, fullførast i mai:
Kurt Aust - Kongefrykt - Norsk historisk krim - Lånt ebok BookBites
Robert Bryndza - Nine Elms-morderen - Britisk krim - Lyd Storytel

7 lyd, 2 papir, 2 ebøker
6 lånt, 5 abonnement
6 krim,  2 andre romanar, 2 dokumentarar, 1 krim-novellesamling
6 norske, 2 britiske, 1 svensk, 1 fransk, 1 finsk
6 menn, 6 kvinner
Nye forfattarar: Aasheim, Raake, Reikrås, Røren, Bottolvs, Alakoski

Ekstra ferie-/fridagar førte til at det vart heile 11 fullførte bøker i april. Med vår og brukbare temperaturar vert det naturleg nok meir utandørs aktivitetar, men heldigvis kan mange av desse kombinerast med lydboklytting. 

Dei sterkaste leseopplevingane vart Aldri og Det mørkeste rommet. Den fyrstnemnde fordi me kvar einaste dag, i alle nyhendesendingar, får ei påminning om at verdensfreden er skjør. Den andre fordi det er ei bok som skildrar ei verkelegheit som ein verkeleg skulle ønska ikkje fantest.

Det mørke rommet er historia om politietterforskinga rundt Dark Room, skriven av etterforskingsleiar Hilde Reikrås i samarbeid med journalist Ingunn Røren. I dette rommet er det verkeleg mørkt. Det er ubehageleg og rystande lesing, men som Reikrås seier: «Det finnes barn der ute som må leve med dette, og da er det minste vi voksne kan gjøre å klare å lese om det».

Sidan det er 1. mai i dag er det eit passande høve å nemna arbeidarromanen Bomullsengelen som eg óg las i april. Mykje av handlinga er lagt til bomullsfabrikken i den finske byen Vasa og alt det slitet og arbeidet hovudpersonen Hilda må stri med. Eg har starta på ein kort omtale som truleg vert publisert i nær framtid.

Sommarlesing: Svensk krim

Skippertak-samleomtalane held fram. Fellesnemnaren i dette innlegget er at dei er fyrste bok i serie. Og at alle er svenske.

Nattsangeren av Johanna Mo

Aschehoug 2021

443 sider

Lånt papirbok privat

Startar tregt og held fram nesten like tregt, så ein sidevendar er ikkje dette. Men - tematikken er interessant. Her handlar det mykje om pårørande sin situasjon. Pårørande til offer, pårørande til gjerningspersonar. Familiar og lokalsamfunn som vert merkte og splitta for alltid. Om gamle oppklarte kriminalsaker som kanskje ikkje fekk den rette løysinga likevel.

Handlinga er lagt til Öland og Kalmar; eit spesielt/mystisk öppet landskap som enkelte av oss kjenner att frå tidlegare krimbøker (Ölandskvartetten av Johan Theorin).

Boka er lettlest, men omstendeleg, gjentakande og overforklarande - noko som skapar irritasjon undervegs. Likevel - eg ser at det er potensiale her. Ser ikkje vekk frå at eg kjem til å lesa neste bok.

Terningkast 3+.

Ulvesommer av Hans Rosenfeldt

Cappelen Damm 2020

Speletid 10:26

Lydbok Storytel

Den fyrste (og førebels einaste) boka i (det som skal bli) Haparanda-serien er veldig bra. Rosenfeldt er ein røynd (med)forfattar og serieskapar (Sebastian Bergman-serien, Broen) og har ved fleire høve synt at han er dyktig til å skildra både folk og hendingar med innsikt og engasjement. 

Ulvesommer har driv, er velskriven og byr på interessante omgjevnader. Vidare finn ein truverdige hovudpersonar, underliggjande spenning og eit originalt (dog tydeleg oppkonstruert) plott. Boka er ein blanding av thriller, politiroman og noir. Eg ser fram til neste bok!

Terningkast 5.

Sekten på Tåkøy av Mariette Lindstein

Gyldendal 2018

533 sider

Lånt papirbok privat

Den sentrale handlinga er også her lagt utanfor allfarveg; på ei tåkete øy. Altså Tåkøy. Utgangspunkt for historia er forfattaren sine eigne erfaringar som medlem i ei sær sekt. 

Lettlest og slett ikkje uspennande, men så skravlete og omstendeleg at denne lesaren vart lei av det heile. Eg finn det dessutan lite truverdig at sektmedlemmer, uansett kor hjernevaska dei er, finn seg i alt det som desse folka gjer. Men kven veit?

Uansett: Eg kjem neppe til å lesa meir av denne serien.
Terningkast 3.

Forsvunnet av Tina Frennstedt

Vigmostad Bjørke 2020

Speletid 12:06

Lydbok Storytel

Fyrsteinntrykket er veldig bra. Basert på denne boka vert dette ein leseverdig serie. Det handlar om kalde saker og det er jo noko som fengar. I både fiktive og verkelege saker er me kjende med at analyseverktøy og teknologi endrar/forbetrar seg slik at gamle uløyste mysterium kan få ei løysing. 

Handlinga byggjer på verkelege hendingar. Boka er grundig, gjennomarbeida og passe intrikat. Persongalleriet er truverdig og hovudpersonen er eit særdeles interessant bekjentskap.

Terningkast 4+.

Oppsummering mai 21

Påbyrja i april, fullført i mai:
Atle Nielsen - Ett blod - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Kurt Aust - Den tredje sannhet - Norsk historisk krim - Lånt papirbok privat

Lest i mai:
Jens Kihl - Dette er også Noreg - Norsk dokumentar - Lånt ebok BookBites
Bo Svernström - Ofrenes offer - Svensk krim - Lyd Storytel
Bjørn Erik Thon - Olga Wilsons dobbeltliv - Norsk dokumentar/biografi - Lyd Storytel
Tina Frennstedt - Forsvunnet - Svensk krim - Lyd Storytel
Emilie Schepp - Ni liv - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Jan Brøgger - Epidemier - en natur- og kulturhistorie - Norsk dokumentar - Lyd Storytel
Jan Guillou - Slutten på historien - Svensk roman - Kjøpt lydfil
Terje Bjøranger - Business - Norsk krim - Lyd Storytel

Påbyrja i mai, fullførast i juni:
Bernard Minier - Natt - Fransk krim - Kjøpt lydfil
Richard Osman - Torsdagsmordklubben - Britisk krim - Lånt papirbok biblioteket
Tom Egeland - Sølvpengene - Norsk krim - Lånt papirbok privat

7 lyd, 2 papir, 1 ebok
4 lånt, 5 abonnement, 1 kjøpt
6 krim, 1 annan roman, 2 dokumentar, 1 biografi
6 norske, 4 svenske
8 menn, 2 kvinner
"Nye" forfattarar: Nielsen, Kihl, Svernström, Thon, Frennstedt, Brøgger

Kun norske og svenske forfattarar i mai, men er i gang med ei britisk og ei fransk bok no ved månadskiftet. Dessutan - av dei 10 maibøkene er heile 6 av for meg nye forfattarar. Det er truleg rekord, og noko som eg er veldig nøgd med. For det er stadig nye/ukjende/uleste forfattarar der ute! 

Mange terningkast 4, og eit terningkast 4 kan bety så mangt: Alt frå dei som nesten kunne ha fortent ein 5'ar - som Den tredje sannhet, men som ramlar ned eit hakk fordi boka er for lang - og til Slutten på historien der eg vurderte ein 3'ar sidan eg veit at Jan Guillou kan så mykje betre, men som på den andre sida var ei grei avslutning på Århundre-bokserien. 
Ein annan og meir soleklar 4'ar er Dette er også Noreg - "ein kommunal feelgood" - midt i blinken for personar som jobbar i ein kommuneadministrasjon. Som meg sjølv.

Ofrenes offer og Ni liv er svensk kvalitetskrim. Det same kan forsåvidt seiast om Forsvunnet, men den manglar det vesle ekstra som ville gitt terningkast 5.

(Dersom du lurer: Kva skjedde med Skjebnesteinen som eg heilt bestemt skulle lesa i mai? Jo, den forsvann frå BookBites og eg havna i ny lang kø igjen. Sjølvsagt vart boka etterspurt etter Rivertonpris og greier. Pr i dag er eg nummer 3 i køen, så då er det vel kanskje håp om at den kan bli junilesing..)

- - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Til slutt limer eg inn ein omtale eg la inn på nettsida bokelskere.no for eit par dagar sidan. På bokelskere.no finst det nemleg ein brukar som legg ut konspirasjonsteoriar en masse, utan at det har noko særleg med litteratur eller bokomtalar å gjera. Eg ignorerer som regel slike folk og slike innlegg, men har merka meg at enkelte brukarar av nettstaden er i ferd med å få nok av konspitullet til vedkommande. Difor la eg inn eit slags motinnlegg i form ein av bokomtale. Eg har så langt ikkje fått nokon reaksjon.

I tilfelle diskusjonar med koronaskeptikarar og vaksinemotstandarar kan ein finna mange saklege og nyttige argument i boka Epidemier (med undertittel en natur- og kulturhistorie). Boka kom ut i 2002 og er på ein måte "utgått på dato", men på den andre sida har ho fått ny aktualitet i samband med den pågåande pandemien. Det var nok også grunnen til at forlaget ga ut boka på nytt i 2020.
Forfattaren Jan Brøgger (1936-2006) var psykolog og sosialantropolog og gjer i boka greie for kva epidemiar og pandemiar har hatt å sei for utforming og utvikling av samfunnet. Han viser også til at folk gjennom tidene alltid har jakta på alternative løysingar og syndebukkar i slike høve. Konspirasjonsteoriar er nemleg ikkje av ny dato: I den mørke mellomalderen vart gjerne sjukdom forklart med syndig livsstil og hekseri, og elles har jo jødane fått skulda for det meste..
I dag ser me at konspirasjonsteoretikarar meiner at Covid 19-viruset ikkje finst og at koronaen er ein del av "ein større plan" og at det liksom skal vera "ein skjult agenda" bak pandemien. Enkelte av desse skrullingane hevdar at koronavaksina ikkje er ei vaksine, men ei giftsprøyte. Sprøyta/vaksinen inneheld aborterte foster og microchip'ar og gud veit kva andre skrudde teoriar som er lanserte. Og slik held dei på i sine eigne ekkokammer, med andre liknande misvisande og feilaktige opplysningar.
Men eg tenkjer: Takk og lov for at det finst vaksinar! At me er blitt kvitt fryktelege sjukdommar som kopper, kolera, poliomyelitt og tuberkulose skuldast sjølvsagt at dyktige forskarar og vitenskapsmenn- og kvinner har utvikla vaksinar - og at folk flest no er vaksinerte mot desse sjukdommane.
Når det er sagt: Eg skjønnar at folk stiller spørsmål om bivirkningar og er litt usikker på om ei vaksine er trygg. Ein er ikkje konspirasjonsteoretikar om ein er skeptisk. Men då må ein søka opp vitenskapeleg faktainformasjon og ikkje støtta seg på lugubre Facebook-grupper, liksomdoktorar og "Youtube-universitetet".