Oppsummering september

Påbyrja i august, fullført i september:
Kathryn Stocket - Barnepiken - Amerikansk roman - Lånt lydbok, biblioteket
Gert Nygårdshaug - Himmelblomsttreet - Norsk roman - Kjøpt pocket

Lest i september:

Ingebjørg Berg Holm - Stjerner over, mørke under - Norsk historisk krim - Lånt ebok, eBokBib
Gunhild Haugnes - Døtre av Norge - Norsk roman - Lånt lydbok, privat (avbraut)
Kjell Ola Dahl - Kureren - Norsk krim - Lånt ebok, eBokBib
Marte Wexelsen Goksøyr - Jeg vil leve - Debatt/fakta - Lånt papirbok, privat
Jørn Lier Horst - Blindgang - Norsk krim - Lånt lydbok, biblioteket
Viktoria Lindberg - Snart er dette lenge siden - Noveller - Lånt ebok (avbraut)
Dashiell Hammet - Malteserfalken - Amerikansk klassisk krim - Kjøpt pocket
Bjørn Westlie - Fars krig - Krigshistorisk/biografisk - Lånt lydbok

Påbyrja i september, fullførast i oktober:
David Lagercrantz - Det som ikke dreper oss - Svensk krim - Lånt lydbok / lånt papirbok
Ann Cleves - Svart som ravnen - Britisk krim - Lånt papirbok, biblioteket
Morten Øen - Tellemarck - Norsk roman - Lånt ebok

Månadsoversikten syner ein salig blanding av nytt og gammalt lesestoff, av tynne og tjukke bøker, av lyd-, papir- og e-bøker, av skjønnlitteratur og sakprosa - og både debutantar og gamle travarar. Ingen kan vel sei at eg ikkje les variert..!
I likskap med august vart september ein litt annleis lesemånad. Lesetid og -tempo er skrudd ned eit par hakk i høve "normalen".

"Hovudbok" og høgdepunkt i september har vore Himmelblomsttreet. Eg brukte omlag 4 veker på lesinga. Ikkje fordi boka er spesielt tunglest, men fordi eg har lest fleire bøker parallellt - og fordi det er ei bok som fortener å bli lest sakte.
Av andre leste septemberbøker må eg spesielt trekka fram 1001-boka Malteserfalken. Dashiell Hammet sin berømte kriminalroman frå 1930 viste seg å vera omlag så genial og fantastisk som mange hevdar. Årets kriminalromanar Stjerner over, mørke under og Kureren, samt sakprosaboka Fars krig var også gode leseopplevingar. Og etter å ha lytta til (og bladd i) halve Det som ikke dreper oss, er den boka i ferd med å bli ei mektig leseoppleving. Den nye Millennium-boka til David Lagercrantz er skriven på ein måte som også Stieg Larsson ville vore nøgd med. Imponerande!
Blindgang av Jørn Lier Horst derimot - den var skuffande svak og uspennande.

To bøker som eg byrja på i september vart ikkje fullførte. Døtre av Norge kunne vore bra, men inneheld så mange klisjéar og så mykje elendigheit at eg ikkje orka å lesa meir enn halve boka.
Eg avbraut også den ferske novellesamlinga Snart er dette lenge siden. Då eg hadde lest to meiningslause og tåpelege noveller ga eg opp.

Bokomtale: Himmelblomsttreet av Gert Nygårdshaug

Juritzen 2014
582 sider

Gert Nygårdshaug er ein av mine favorittforfattarar. Eg tykkjer han er han ein storarta underhaldar og ein glimrande forteljar. Eg set pris på at han er ein forfattar med særpreg og at han går sin eigen veg; han er i stand til å skriva poetisk og vakkert, brutalt og rått, morosamt og finurleg, fantasifullt og realistisk.
I Himmelblomsttreet brukar han heile dette registeret sitt.
Romanen kom ut fyrste gong i 1995 (som 'Himmelblomsttreets muligheter' på Cappelen Damm) og i likskap med dei andre bøkene i Mino-trilogien, Mengele Zoo og Afrodites basseng, kjem det stadig ut nye opplag. Tematikken med miljø, klima og ei bærekraftig utvikling kontra eit meir og meir brutalt kapitalistisk samfunnssystem er (minst) like aktuelt no i 2015 som for 20 år sidan.

Det ligg altså eit sterkt politisk engasjement og eit djupt alvor bak denne delen av forfattarskapet til Nygårdshaug - men han gir også lesaren mykje anna: Filosofi, vitenskap, mystikk, historie, religion.. og mykje svart humor.

Boka er delt inn i fem hovudkapittel - og dei har alle sin eigen stil. Det fyrste og det siste er skrive i eg-form, dei andre i tredjeperson - men det er "vår mann" Jens Oder Flirum som har forteljarstemma heile vegen. Når me møter hovudpersonen i starten av boka er omgjevnadene eit dystopisk/apokalyptisk samfunn, ein plass i Sør-Europa, ein gong i framtida. Europa er øydelagt av borgarkrigar og rovdrift på naturen. Jens Oder er i knipe - me forstår at han har vendt tilbake til vår verdensdel etter lang tid i Sør-Amerika, med ambisjonar om å få gjennomført Den Store Planen og med ein slags strategi for å redde verda. Eit møte med ein Stephen Hawking-liknande skikkelse og ei kvinne frå fortida fører så til eit tilbakeblikk på Jens Oders liv. Korleis og kvifor har Jens Oder havna i ein så vanskeleg situasjon? Kva har skjedd med det europeiske samfunnet?

I nærast omvendt kronologisk rekkefølge får me vita meir om bakgrunnen til hovudpersonen. Historia vert gradvis rulla opp slik at lesaren forstår meir av det som vert fortalt i byrjinga av boka. I kapittel to har Jens Oder (eller Senhor Yenso, som han vert kalla her) havna hos ei indianerstamme i Amazonas. Denne delen av boka minner om fyrste del av Mengele Zoo - og faktisk så dukkar då også sjølvaste Mino opp! Ein får skildringar av jungelen, naturen, regnskogen, artsmangfaldet - og kjærleiken. Og om dei kreftene som truar alt dette. Miljø- og personskildringar er detaljerte og mangfaldige - nesten pinleg blomstrande, slik som berre Nygårdshaug (og Murakami) kan det. Naturen er såå fantastisk og menneska er såå levande - men heile tida skjønnar ein at det går mot ein gedigen katastrofe..
I neste kapittel er stilen og språkbruken heilt annleis. Forteljarmåten er heseblesande og handlinga føregår i Noreg og er lagt til ungdomstida til Jens Oder. Sytten år gammal vert han dømt og fengsla for eit drap han ikkje har begått - og tida i fengselet vert nytta til å tilegna seg kunnskap om språk, natur, filosofi og litteratur. Gradvis forstår lesaren kva som er Jens Oder sitt motiv for opphaldet i Amazonas.

Tidsperspektivet og tildels manglande kronologi er interessant, - Jens Oder er ungdom på 1980-talet, opphaldet i Sør-Amerika må då finna stad tidleg på 2000-talet, dvs. i nær framtid då boka vart skriven, men i nær fortid for oss no i dag. Når handlinga bevegar seg "forbi notida" og framover i ei ukjend framtid, får ein ei merkeleg kjensle.
Merkeleg og uvant, men også spennande, er innfallsvinklane denne boka gir til dei problema og utfordringane som pregar Europa - og resten av verda - i dag. Himmelblomsttreet er (saman med resten av trilogien) eit engasjert og naudsynt varsel når det gjeld framtidas økologi, økonomi og politikk.

I kapittel fire er me attende i Brasil, der me m.a. møter att Jens Oder og Mino - og i det femte og siste kapittelet føregår handlinga igjen i 'framtids-Europa' og dei to venene er klare for Den Store Planen. Den Europeiske Union er handlingslamma, samfunnet er prega av kaos og mangel på ressursar. Nasjonalistiske grupperingar krigar mot kvarandre - og andre grupper kjempar mot 'det multikulturelle' og innvandring frå Afrika og Asia. Eit møte med ein person som kunne ha stått modell for Anders Behring Breivik på slutten av boka gav meg rett og slett frysningar på ryggen. (Boka er altså skremmande aktuell på mange måtar..)

Eg likte boka veldig godt. Ho er ikkje særleg lettlest, - eg har brukt unormalt lang tid på lesinga og har bladd mykje fram og tilbake. Men - har du kjennskap til Nygårdshaug sin forteljarstil, har sans for eventyr, fantasi og vitenskap, og er bittelitt interessert i framtida for ungane og barnebarna våre, - då er Himmelblomsttreet absolutt boka for deg.

Dette er ei bok til ettertanke. Ho er "tidlaus", har ein spennande forteljarmåte, er uforutsigbar, har ein bodskap og ein agenda, - og er svært underhaldande og spennande. Avslutninga er også spesiell - men denne forteljinga kunne knapt ha enda på ein annan måte.
Himmelblomsttreet får difor toppkarakter frå meg.

- - - - - - - - -

[Reg.kode Blogglisten]
0DE0DBDA-40FC-4D05-973E63527AE3B222-5922316D-7501-4950-B6786AE1461A2548

Bokomtale: Kureren av Kjell Ola Dahl

Gyldendal 2015
386 sider
Kjelde: Lånt ebok (eBokBib)

Eg likar Kjell Ola Dahl sin stødige penn. Anten han skriv om Frølich og Gunnarstranda eller Lindeman og Sachs - eller som i dette tilfellet; kureren Ester: Skildringar av personar og miljø er gode, presise og utan jåleri.

For ei tid tilbake uttalte forfattaren at han skulle legga opp som krimforfattar, men heldigvis har han endra meining. Denne bokhausten bidreg nemleg Dahl med krimthrilleren Kureren - der lesaren vert presentert for eit heilt nytt "univers". Dette er ei spenningsfylt forteljing om kjærleik, svik, hevn og skuggar frå fortida. Både som krimroman og som roman er dette ei god leseoppleving.

Handlinga er lagt til tre ulike tidsplan; 1942-43, 1967 og 2015. Hoppa fram og tilbake i tid er logiske og spenningsskapande. Tidsbileta er teikna opp på ein enkel og lettfatteleg måte, noko som gjer det heile truverdig og gjenkjenneleg.

Hovudperson er den jødiske kureren Ester som i 1942 vert svikta av einkvan medan ho er i gang med illegalt arbeid. Men snarrådig som ho er, bergar ho seg og flyktar til Stockholm. Samstundes med at dette skjer, vert ei venninne av henne funnen drept. Politiet og nazistane mistenker ektemannen for å stå bak ugjerninga, men saka vert ikkje oppklart.
I 1967 dukkar det opp ein person som "alle" trudde var død for lenge sidan. Denne mannen sin agenda er uklar: Er han opptatt av å løyse ei gammal drapsgåte? Er han ute etter hevn? Eller har han eit heilt anna motiv? Spenninga og tempoet stig utover i boka når gamle hendingar gradvis vert avdekka. Kva skjedde - egentleg - den gongen, under krigen? Og kva skjedde i 1967, under den kalde krigen? I 2015, over 70 år etter dei fyrste hendingane, finn det endelege oppgjeret stad.

Kjell Ola Dahl er - fordi han skriv så godt og fordi han er ein god forteljar - ein av favorittane mine innan norsk krim. Kureren har fått ei velfortent god mottaking av lesarar og kritikarar, med høge terningkast og gode anmeldelsar i m.a. Aftenposten, Dagens Næringsliv og Dagsavisen.

Eg kan berre sei meg enig i dei postive omtalane:
Kureren er ein av årets aller beste norske krimbøker. 

Kort om: Stjerner over, mørke under av Ingebjørg B. Holm

Schibsted 2015
233 sider
Kjelde: Lånt ebok (eBokBib)

Mange har rosa Ingebjørg Berg Holm si debutbok opp i skyene og uttalt at dette er ein heilt spesiell kriminalroman. Det gjorde meg veldig nysgjerrig og ganske skeptisk-spent.
Etter å ha fullført lesinga må eg sei meg enig i dei mange positive orda. For dette er ikkje ein vanleg krimroman, men heller ein roman som mellom anna handlar om eit drap. I tillegg får forfattaren fortalt mykje om eit samfunn i endring og om mellommenneskelege forhold.

Men sjølv om denne boka er noko annleis i stilen enn dei fleste andre norske kriminalromanane som vert utgitt no for tida, er det også noko "klassisk" og gjenkjenneleg ved oppbygginga og i måten ting gradvis vert avslørt/oppklart for lesaren. Forfattaren har nok henta inspirasjon frå klassikarar innan krimsjangeren.
Boka er stillferdig og langsam - men eg oppfattar ho likevel ikkje som treg.

Dei mange fine naturskildringane gjer boka stemningsfull. Eg tykkjer også at tittelen er veldig fin - og at boka er akkurat passe lang.

Handlinga er lagt til ein avsidesliggjande gard på Hurumlandet i 1875. Denne tida vert ofte kalla "Det store hamskiftet" - landet vårt endra seg då drastisk, frå bondesamfunn til eit meir industrialisert samfunn. Samstundes var tida prega av ei meir rasjonell og vitenskapeleg tenking - og vekk frå overtru og mystikk. Boka speglar desse overgangane og motsetnadene på ein god måte.

Stjerner over, mørke under var ei overraskande god leseoppleving. Ingebjørg Berg Holm har med denne boka utfordra, fornya og forfriska norsk kriminallitteratur.

Sommarlesing - del 4: Ferielesing og oppsamlingsheat

Piken på toget av Paula Hawkins
Bazar 2015
332 sider (lånt ebok)

Eit enkelt og treffande cover og ein norsk tittel som er litt merkeleg. Det heiter vel jenta på bokmål òg - ikkje piken?? Dessutan er det heller ikkje ei jente det handlar om - men ei vaksen kvinne.

Boka har fått mykje merksemd - og eg er usikker på om det er fortent. Piken på toget er fiffig konstruert, med tre ulike forteljarstemmer og med hopp fram og tilbake i tid. Dermed tek det ei tid før lesaren får tak i samanhengen og det store bildet i denne historia.

Ut frå førehandsomtalar og hype vart eg ein smule skuffa over boka. Eg hadde forventa meir hjertebank og spenning enn det eg fekk. Eg likte boka, men ho er slett ikkje så fantastisk som enkelte hevdar. Avslutninga er grei, men forfattaren trekker det veldig langt ut.. Terningkast 4.

VIP-rommet av Jens Lapidus 
Cappelen Damm 2014
479 sider (lånt ebok)

Knallbra start på ny serie! Velskrive, elegant, overraskande og rått frå mannen bak Stockholm noir-trilogien. Denne er litt annleis i stilen enn dei nemnde tre bøkene, men er vel så god. Stadige scene- og perspektivskift og fram og tilbake i tid gjer lesinga ein smule krevjande, men det skjer noko heile tida - så boka er likevel grei å lesa. Lapidus er spesielt dyktig når det gjeld å byggja opp truverdige karakterar og miljø. Språket er prega av gode og kjappe dialogar.

VIP-rommet handlar om ei kidnappingssak i notid, ei barnepornosak i fortid og eit fengselsopphald i fortid. Korleis desse sakene heng saman er uklart lenge - men så byrjar det å demra for lesaren - og ein må tenkja over det ein har lest tidlegare på nytt, på ein måte. Mot slutten, når ein trur ein har full oversikt, tek handlinga enno ein ny tvist. Herleg!
Eit sterkt terningkast 5.

Høyt henger de av Lene Lauritsen Kjølner 
Schibsted 2014
287 sider (papirbok fått av forfattaren)

Eg var stor i kjeften i eit kommentarfelt for ei tid tilbake då eg skreiv at eg var "allergisk mot kosekrim". Forfattar Kjølner fanga opp denne uttalelsen og sende meg debutboka si. Det var hyggeleg gjort.

Vel - eg kosa meg ikkje så veldig og er ikkje særleg imponert, men det skal bemerkast at eg las denne parallellt med VIP-rommet, boka over - og då datt Høyt henger de sjølvsagt fullstendig igjennom.
Eg kan oppsummera boka med lite spenning, forutsigbar handling og ein uinteressant hovudperson. Plottet er svakt og humoren er tam.
På den positive sida kan nemnast at boka inneheld enkelte fine miljøskildringar og at ho er uhyre lettlest og fortlest.
Eg er snill når eg gir boka terningkast 3.

Din eneste venn av Jan Mehlum
Publicom 2012
345 sider (kjøpt papirbok)

I likskap med Kjølner si bok over, samt den meir kjende Jørn Lier Horst sine bøker om William Wisting, er det Vestfold-kysten som er bakgrunnskulissa for Mehlum sin serie om Svend Foyn. Elles har gjennomgangsfiguren hans mykje til felles med Gunnar Staalesens Varg Veum, tykkjer eg.

Som alltid stødig frå Mehlum, men eg vart av ein eller annan grunn ikkje så engasjert i handlinga som eg pleier å bli av bøkene hans. Eg føler at han vil for mykje når det gjeld Din eneste venn. Ein annan ting som trekker ned leseopplevinga er skriftstorleiken i den hefta utgåva som eg har; den er for liten.

Svend Foyn er ute i hardt ver og får verkeleg køyrt seg i denne boka som m.a. handlar om gamle synder og justismord. Her er gode personskildringar og eit språk som er effektivt og med snert. Terningkast 4.

Ikke ville se av Jan Guillou 
Vigmostad & Bjørke 2014
397 sider (lånt ebok)

Enno ein Jan, denne gongen Jan Guillou og hans 4. avsnitt i prosjektet Det store århundret der han fortel historia om den norsk-svensk-tyske storfamilien Lauritzen. Samstundes er dette historieundervisning frå ei ganske nær fortid.

I Ikke ville se er me komne fram til krigsåra 1940-45. Trass i at Sverige liksom var "nøytrale", og trass i at dei velståande brødrene Lauritz, Oscar og Sverre er busette i landet, får den pågåande verdskrigen store konsekvensar for heile familien. Størstedelen av formuen til den opphaveleg norske familien er knytta til eigedommar i Dresden i Tyskland - og me kjenner vel alle til kva som skjedde med og i den byen..
Spesielt for eldstemann Lauritz vert krigsåra dramatiske på mange måtar - og det er han som "ikkje vil sjå". Han får oppleva store gleder, men også store sorger.
Eg likte boka godt, men ho er litt treg. Terningkast 4.


Lindemans tivoli av Kjell Ola Dahl
Lydbokforlaget 2008
Speletid 14:41 (lånt lydbok)

Frittståande oppfølgjar til Lindeman & Sachs. Me møter att det same miljøet og nokre av dei same personane frå forrige bok. Om oppturar og nedturar i finansmiljø og næringsliv, om vellukka og feilslåtte val, maktspel og intrigar - og den evige jakta etter pengar. Samt om å "mista seg sjølv" i alt dette jaget.
Ikkje fullt så engasjerande som den fyrste boka, men ganske underhaldande og treffande.
Ei midt-på-treet leseoppleving til terningkast 4 minus.

Barnepiken av Kathryn Stockett
Cappelen Damm 2010
Speletid 17:42 (lånt lydbok)

Ei ganske fin forteljing om eit viktig tema og ein spesiell periode i amerikansk historie. Årstalet er 1963, segregeringslovene står framleis sterkt i delstaten Mississippi og menneskeretts-forkjemparane har starta kampen sin.
Tema er hushjelper og fruer, svarte barnepiker og kvite barn, raseskille, klasseskille og fordommar. Boka er grei og forholdsvis underhaldande, men eg tykkjer ho er noko langtekkeleg. Det "dameroman-aktige" i historia har eg heller ikkje så mykje til overs for. Eit svakt terningkast 4.

- - - - - - - - - - - - - - -

Fleire samleinnlegg med sommarlesing:

• Del 1 Krim
• Del 2 Lyd
• Del 3 Ymse

August 2015 - ein annleis månadsoppsummering

Påbyrja i juli, fullført i august:
Jan Guillou - Ikke ville se - Svensk roman - Papirbok lånt på biblioteket

Lest i august:
Ann Cleeves - Hvite netter - Britisk krim - Kjøpt pocketbok
Jens Lapidus - VIP-rommet - Svensk krim - Lånt ebok
Jan Mehlum - Din eneste venn - Norsk krim - Kjøpt pocketbok
Leif GW Persson - Gutten til Gustav - Sjølvbiografi - Papirbok lånt på biblioteket
Lene Lauritsen Kjølner - Høyt henger de - Norsk krim - Papirbok fått av forfattaren
Paula Hawkins - Piken på toget - Britisk thriller - Lånt ebok

Påbyrja, men utsett til eit seinare høve:
Eirik Husby Sæther - Judaskysset - Norsk krim - Papirbok lånt på biblioteket

Påbyrja i august, fullførast i september:
Kathryn Stocket - Barnepiken - Amerikansk roman - Lånt lydbok
Gert Nygårdshaug - Himmelblomsttreet - Norsk roman - Kjøpt pocket

- - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Dette har vore ein svært spesiell månad for meg og mine, noko som også har gitt seg utslag reint lesemessig. Det kjem klårt fram når eg no oppsummerer lesemånaden august.
Dei to-tre fyrste vekene var det ferie, reise og avkobling. Og lesing av greie bøker innimellom. Ikkje spesielt godt vêr, men greit nok. Då eg skulle attende på jobb - då kom sommaren og finvêret, endeleg.
Me fekk nokre strålande solfylte dagar - fram til om morgonen fredag 21. august - då endra alt seg:

Det kom melding om eit brått og uventa dødsfall.
Eit ungt familemedlem er borte.

Nevøen min - snille og stillferdige Kristoffer - valde å forlata livet.
Tilbake sit foreldre, søsken, besteforeldre - samt øvrige famile og vener - i sjokk, sorg og sakn - men òg med mange fine minne om ein god gut.
Kristoffer vart berre 18 og eit halvt år gammal.

Vêret vart med eitt heilt uviktig.
Det same vart bøkene eg las.

Livet vert sett i ventemodus for ein periode.
Det er tid for ettertanke og refleksjon.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Biolesesirkel: Gutten til Gustav av Leif GW Persson

Schibsted forlag 2013
375 sider
Originaltittel: Gustavs grabb
Kjelde: Papirbok lånt på biblioteket

Forfattarar er tema for Moshonista sin biolesesirkel i august. Valet mitt sto mellom Claire Tomalins Charles Dickens-biografi (som eg faktisk vann av den same Moshonista i samband med ein annan biosirkelrunde) og Leif GW Persson sin sjølvbiografi Gutten til Gustav. Det vart til at eg las sistnemnde denne gongen - og Dickens vert utsett til eit seinare høve.

Og lat meg berre slå fast med ein gong: Dette er ein ualminneleg lesverdig, interessant og - så langt eg kan bedømma - ærleg sjølvbiografi. At Leif GW Persson kan skriva visste eg på førehand - eg har lest dei fleste kriminalromanane hans - men at han skulle by på seg sjølv på denne måten, i historia om sitt eige liv - ja, det var overraskande - og positivt.

Her i landet er GW Persson mest kjend som forfattar, men i heimlandet er han nok fyrst og fremst eit populært TV-tryne; "krimorakel" og "kjendispolitiprofessor". Gutten til Gustav er, etter det forfattaren sjølv seier, ein sjølvbiografisk roman. Han strekar fleire gonger under at det er ikkje sikkert at alt han skriv er sant, men at dette er historia hans - slik han hugsar det.

Boka har undertittelen Fortellingen om en klassereise - og det er ei ganske formidabel reise Leif Gustav Willy Persson har gjort. Vesle Leif vaks opp i ganske enkle kår i Stockholm; eit arbeiderbarn som via eit middelklassemiljø vart professor og rikskjendis - og rik og berømt. Faren var anleggsarbeidar og mora jobba med reinhald og var "hemmafru" - men ho var stadig "sjuk". Gjennom heile boka føler ein den sterke kjærleiken forfattaren har til far sin - og på den andre sida; det mildt sagt kompliserte forholdet til mora. Då pappa Gustav vart utsett for ei arbeidsulukke medan sonen var i tenåra, vart tryggleiken i livet brått borte.

                                     Pappa Gustav                                                         Gustavs grabb

Leif GW Persson fortel på ein fascinerande måte om barndom, oppvekst og skuletid og om korleis han vart den personen han vart. Samstundes gir han eit godt tidsbilete av det svenske samfunnet på 1950 og -60-talet. Det er den delen av boka eg likar best, men det er også interessant å lesa om arbeidet hans som kriminolog, professor, sakkyndig og etter kvart; forfattar. Han var og er ein kontroversiell mann. Han er i denne boka også brutalt ærleg med personlege forhold som alkoholmisbruk, utruskap og periodar med angst og depresjon. Persson er i dag gift for tredje gong, har fire barn, to bonusbarn og fleire barnebarn.

Gutten til Gustav er ei skikkeleg god bok som eg anbefalar varmt!

I samband med at denne sjølvbiografien kom ut, stilte forfattaren opp til eit intervju som du kan sjå og høyra her.

Fleire forfattarbiografiar kan du finna på bloggen til Ingalill her.

Sommarlesing - del 3: Ymse veranda- og sofalesing

(Dette er innlegg nummer 300 på denne bloggen)


Hvite netter av Ann Cleeves
Vigmostad & Bjørke 2010
365 sider (kjøpt papirbok)

Denne puslespelkrimmen likte eg godt. Eit nærast klassisk britisk krimdrama som minner om noko som Agatha Christie og P.D. James kunne ha skrive i lag, på ein måte - om det hadde vore muleg.

Hvite netter er bok nummer to i Shetlandskvartetten. Eg skal definitivt lesa dei andre tre. Her er storslagen natur og eit særprega miljø, ein hovudperson/etterforskar med hovudsakleg sympatiske trekk, samt fleire interessante bipersonar.
Blod, gørr og neglebitande spenning er det lite av. Lesaren får i staden - gradvis og lagvis - i eit bedageleg tempo - fleire og fleire brikker som passar inn i "puslespelet". Avslutninga; eit oppgjer og ei tilståing på kanten av klippene der ute på den forblåste Shetlandskysten er skrekkeleg klisjeaktig - men samstundes veldig riktig til handlinga i denne boka. Terningkast 4.

Nattevandreren av Tore Aurstad og 
Carina Westberg
Kagge 2015
350 sider (lånt ebok)

Forfattarparet Aurstad/Westberg er mest kjende for fleire barne- og ungdomsbøker. Dette er den andre vaksenromanen dei har skrive saman. Nattevandreren er historisk krim med handling lagt til Kristiania ca. år 1900. Glitrande miljøskildringar. Groteske mord. Grusomme straffemetodar. Gåtefulle karakterar. Grøssande stemningsfullt. Men dessverre: For lite spenning og for dårleg framdrift. Historia tek ikkje av, og eg vart ikkje skikkeleg engasjert. Muligens var det ein tabbe at eg ikkje las Blodpenger fyrst; eg trengde nemleg ein del tid her på å få hovudpersonane og miljøet rundt dei "på plass". For meg er det som handlar om "synske" og "medium" berre tåpeleg. Men trass alt: Forfattarane samlar alle trådar etter kvart og landar historia på ein avklarande måte. Terningkast 3.

Lotus Blues av Kristina Ohlsson
Gyldendal 2015
425 sider (lånt ebok)

Ei ganske fengande forteljing, som lesar blir ein nysgjerrig og spent alt frå fyrste side.
Forteljarstemme er advokaten Martin Brenner som tek på seg eit heilt spesielt oppdrag; å finna ut kva som skjedde då Sara "Texas" Bell vart kjend skuldig i - og tilsto - fem drap. Samt å finna ut kvar det vart av sonen hennar, vesle Mio, som forsvann same dag som Sara døydde. Tok ho livet av seg eller vart ho drept? Og: Var Sara skuldig eller uskuldig i drapa ho vart dømt for?
Ting heng ikkje heilt på greip - og etter kvart blir det farleg for advokat Brenner. Han og samarbeidspartneren/elskerinna hans Lucy får ein stri jobb med å få Sara frikjend posthumt.
Lotus Blues er ei underhaldande og lettlest bok, skriven i ein avslappa og klassisk hardkokt stil, - og inneheld ein dramatisk avslutning/cliffhanger. Terningkast 4.


Bare en ond handling av Elizabeth George
Pantagruel 2015
758 sider (kjøpt bok)

Ei bok mest for Lynley & Havers-fansen. Bok nummer 18 i serien om desse Scotland Yard-etterforskarane er grueleg lang og omstendeleg - men sidan eg har følgd denne serien i lang tid vart boka sjølvsagt fullført, utan skumlesing.
Eg har litt sans for EG sin omstendelege og detaljerte skrivestil, og boka har absolutt driv og nerve, med skiftande perspektivskift og korte kapittel - men tempoet er litt svakt for denne type bok.
Det er Barbara og naboen/venen hennar Azhar som er mest i fokus i denne boka. Sjølve kriminalgåta er tynn og havnar etter kvart litt i bakgrunnen. Lesaren møter m.a. med ei gal nonne, ein gal politisjef, ein suspekt journalist, ein nyforelska Lynley og ein usedvanleg engasjert og desperat Havers. Stikkord for handlinga elles er kidnapping, språkforvirring og mord. Handlinga er delvis lagt til Italia, så forfattaren har difor strødd omkring seg med italienske glosar. Det var berre irriterande. Terningkast 4.

Straffen av Jan Mehlum
Publicom 2011
365 sider (kjøpt bok)

Eg er veldig glad i Svend Foyn-skikkelsen, men likevel gløymde eg at eg hadde denne ståande ulest i hylla. Slik kan det gå når ein har mange bøker å halda styr på.
Bok nummer 12 i serien om den godhjerta og nysgjerrige advokaten likte eg veldig godt.
Som alltid rotar Foyn seg inn i ei sak og - ikkje overraskande  - kjem han på kant med både politi, påtalemyndigheit og andre innan advokatstanden. Som alltid har han Hulda (hunden) og Jaguaren (bilen) med seg der han ferdast. Som alltid har Mehlum teke tak i fleire aktuelle problemstillingar og tema.
Bøkene i serien er frittståande og treng ikkje lesast kronologisk. Sjølv har eg lest dei i heilt tilfeldig rekkefølge.
Lesaren kan alltid stola på at Mehlum "leverer varene". Straffen er ei stilsikker, velskriven, tankevekkjande, spennande og engasjerande bok. Terningkast 5.

Britt-Marie var her av Fredrik Backman
Cappelen Damm 2015
335 sider (lånt privat)

Ei grei sommarbok som passar godt som verandalektyre. Eg har hatt boka som "attåtbok" og lest ho innimellom andre bøker.
Hovudpersonen Britt-Marie har mykje til felles med Ove frå den fyrste boka til Backman, En mann med navn Ove. Også dette er ein feelgood-roman med hjertevarme og ein pussig hovudkarakter. På og mellom linjene finn ein både komikk og alvor.
Britt-Marie er sær, med dårleg utvikla sosiale antenner. Gradvis vert det avslørt for lesaren korleis og kvifor ho har blitt som ho har blitt. Det viser seg at ho har forlate ektefellen sin og at ho også ber på ei stor sorg. Boka byr på artige karakterar, forviklingar og hysteriske situasjonar - men er også til ettertanke. Latteren vert ofte ståande fast i halsen.
Stilen er underfundig, språket er naivt og lettlest.
Terningkast 4.

Jeg tror bestemor lå med Frank Zappa
av Tine J. Sir
Kvalshaug forlag 2014
90 sider (lånt papirbok)

Overraskande bra. Ut frå tittelen og formatet på boka forventa eg ei syltynn og morosam historie, men eg fekk noko anna. Dette er ei gjennomtenkt og grei bok om kjærleik og om å høyra til.
Bakteppet for boka er konserten Frank Zappa heldt på Kalvøya-festivalen i 1973.

Ein kan kalla boka ein kortroman eller ei langnovelle. Berre 90 sider, men forfattaren maktar likevel å fortelja mykje om livet generelt og om livet til bestemor spesielt. Om valet bestemor tok då ho var i ei slags midtlivskrise, den gongen på syttitalet.
Historia er enkel og fortalt på ein stillferdig, men treffande måte. Avslutninga er fin.
Terningkast 4.


Monika-saken av Robin Schaefer
Vigmostad & Bjørke 2015
258 sider (lånt ebok)

Leiinga ved Hordaland politidistrikt handterte denne varslingssaka på ein særdeles dårleg og uverdig måte. Alt tyder i dag på at Schaefer hadde rett då han varsla om at Monika-saka burde takast opp igjen. Men han fekk mykje motstand då han "blanda seg inn" i ei henlagt sak - ei sak han ikkje hadde noko med å gjera. I løyndom og via bistandsadvokaten til mor til Monika vart det teke kontakt med Kripos-etterforskar - og saka hamna på framsidene av alle store aviser. Fyrst då vart det fortgang i saka.
Sjølve boka er ikkje spesielt god. Det er ei samling dagboksnotatar, sende og mottekne epostar, samt nokre refleksjonar og synspunkt på Monika-saka og varslingssaka. Det meste av det som kjem fram i boka er kjend frå tidlegare, men eg skjønnar godt at Schaefer - varslaren - har hatt behov for å formidla heile si historie. Terningkast 3. (Meir om sakene her)


Fleire samleinnlegg med sommarlesing:

• Del 1 Krim
• Del 2 Lyd

Oppsummering juli

Påbyrja i juni, fullført i juli:
Kurt Aust - Dødt løp - Norsk krim - Lånt ebok
Elizabeth George - Bare en ond handling - Britisk krim - Kjøpt pocket

Lest i juli:
Mons Kallentoft og Markus Luttemann - Zack - Svensk krim - Lånt lydbok
Robin Schaefer - Monika-saken - Sak/debatt - Lånt ebok
Ingvild H. Rishøi - Vinternoveller - Novellesamling - Lånt lydbok
Kristina Ohlsson - Lotus blues - Svensk krim - Lånt ebok
Jan Mehlum - Straffen - Norsk krim - Kjøpt papirbok
Gabi Gleichman - Udødelighetens elixir - Roman - Lånt lydbok (avbraut)
Fredrik Backman - Britt Marie var her - Svensk roman - Papirbok lånt av mor
Tine J. Sir - Jeg tror bestemor lå med Frank Zappa - Norsk roman - Papirbok lånt på biblioteket
Tore Aurstad og Carina Westberg - Nattevandreren - Norsk historisk krim - Lånt ebok
Kjell Ola Dahl - Lindemans tivoli - Norsk roman - Lydbok lånt på biblioteket
Eirik Husby Sæther - Heksedoktoren - Norsk krim - Leseeksemplar frå Juritzen

Påbyrja i juli, fullførast i august:
Jan Guillou - Ikke ville se - Svensk roman - Papirbok lånt på biblioteket

12 fullførte: 5 papirbøker, 4 ebøker og 3 lydbøker.

Juli vart ein grei lesemånad med leseopplevingar på det jamne. Ingen fekk toppkarakter og ingen var direkte dårlege. Litt skuffande at Udødelighetens elixir ikkje fenga meg meir - den passa meg ikkje akkurat no. Kanskje eg prøver igjen ved eit anna høve.

Lobotomisten og Heksedoktoren av Eirik Husby Sæther

Dette er to bøker som har stått i hylla mi lenge. Gong på gong har eg tatt fram Lobotomisten for å lesa - og like mange gonger har eg sett boka på plass igjen. Det gufne omslaget gjorde at eg kvidde meg for å byrja lesinga.
Men no har eg då omsider fått lest begge to. Lobotomisten har eg kjøpt sjølv, Heksedoktoren fekk eg tilsendt frå forlaget for eit par år sidan. Eg vel å omtala dei under eitt fordi bøkene heng tett saman. Det går ikkje an å lesa berre Lobotomisten, fordi ein ikkje får nokon oppklaring/avslutning av historia der. Ein kan heller ikkje lesa berre Heksedoktoren, fordi det der stadig vert vist til hendingar og personar som ein vart kjent med i den fyrste boka.

Lobotomisten                           Heksedoktoren

Juritzen 2012                              Juritzen 2013

505 sider                                      368 sider

Lobotomisten er ein iskald, skremmande og svært spennande thriller. Det er forståeleg at enkelte lesarar avbryter og/eller "mistar" historia og handlingstrådane i alt blodet og all hjernemassen. Her er nemleg ekstremt detaljerte og ekle skildringar av tortur, vald og drap. Sjølv skumma eg meg gjennom dei blodigaste og sterkaste scenene. Groteske handlingar blir utbroderte på ein - etter min smak - unødvendig måte i denne boka. Ein del kunne/burde vore overlatt til lesaren sin fantasi.

Men boka inneheld så mykje meir enn dette ekle. Det er faktisk ganske så interessant å lesa om slike uvante problemstillingar som vert tatt opp her, frå ulike vinklar og om ein antagonist som er så hinsides all normalitet. Boka er velskriven og velkomponert, men som nemnt; også for meg trekker alt blodet og gørret ned heilskapsinntrykket. Du bør ikkje lesa desse bøkene om du har lett for å bli kvalm..

Lesaren får bli kjend med tre unge menn. Me møter politimannen Daniel som har fått ei vanskeleg forsvinningssak på bordet. Han diskuterer saka med barndomskameraten Tom som studerer psykologi og som er i gang med ei masteroppgåve om ondskap. At han sjølv har og har hatt diverse traumer held han skjult for omverda. Me får òg stifta bekjentskap med studenten Johannes, som ein raskt skjønnar er sjølve Skurken med stor S i denne historia. Forfattaren får godt fram dei motstridande og vanskelege kjenslene til Johannes. Religiøs fanatisme og avlegse psykologiske behandlingsmåtar står sentralt. Gradvis vert dei sjuke planane til mannen - og bakgrunnen for det heile - avdekka. Spenninga i boka ligg ikkje i kven som er gjerningsmann, men i kva, korleis og kvifor, samt i korleis ugjerningane kan stoppast. Som sagt innleiingsvis endar boka uavklart - og eg valde difor å lesa oppfølgjaren ganske kort tid etterpå.

I Heksedoktoren er mykje av handlinga lagt til Brasil, nærare bestemt i fattigstrøka i Rio de Janeiro. For å vita kva som skjer med karakterane i Lobotomisten er det ein absolutt fordel å ikkje venta for lenge før ein tek til på bok nummer to.

Johannes har no egentleg forlate sin Gud. I staden er han i ferd med å bli tiltrekt av svart magi. Tom har òg "skifta beite". Han har forlate studiane og heimlandet for å bli leigesoldat/ leigemordar - men fyrst og fremst er han ute etter hevn. Boka er ein skikkeleg pageturner - eg las ho ut på eit par dagar - og spenninga bygger seg gradvis opp mot den siste og avgjerande konfrontasjonen - som ein veit vil finna stad. Forfattaren legg vekt på - og fokuserer mykje på - hovudpersonane sine tidlegare opplevingar, tankar og kjensler. På den måten vert handlingane meir "forståelege" for lesaren.

Boka handlar om hevn og hevnlyst og behovet for eit oppgjer med det onde. Denne boka er ikkje fullt så kvalmande ekkel som Lobotomisten, men inneheld meir action. Heksedoktoren er heller ikkje så intens som den fyrste boka. Her ligg spenninga og framdrifta meir i det psykologiske og det ukjente.

Heksedoktoren gir også eit interessant og rystande innblikk i det fargerike og mangfaldige - men også fattige, kriminelle og brutale livet i slummen i Rio. Berre nokre få steinkast frå dei velståande bydelane Copacabana og Ipanema ligg favela'en Santa Marta. Boka skildrar godt skilnaden på fattig og rik - ein ser kor grotesk og grusomt dette miljøet er. Kampen for tilværet - og å overleva - i favela'en er skremmande, farleg og tilfeldig.

Desse bøkene byr på sterke historiar om uhyggelege hendingar, fortalt på ein særs dyktig måte. Trass i enkelte lause trådar og nokre logiske bristar: Det er ein heilt spesiell intensitet og driv i desse bøkene som gjer at eg gir Lobotomisten og Heksedoktoren - samla sett - terningkast 5.