Oppsummering august 20

Påbyrja i juli, fullført i august:
Gard Sveen - Drømmenes gud - Norsk krim - Lyd Storytel
John Harvey - I mørket - Britisk krim - Lånt ebok BookBites
Alf R. Jacobsen - Djevelens kobber - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

Lest i august:
Tana French - Inntrengeren - Irsk krim - Lyd Storytel
Jan-Erik Fjell - Gråsonen - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Tore Renberg - Mannen som elsket Yngve - Norsk roman - Lyd Storytel
Tom Egeland - Kongen - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Chris Hammer - Krattlandet - Australsk krim - Lyd Storytel
David Baldacci - Et enkelt geni - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Jørgen Brekke - Andre guder - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

Påbyrja i august, fullførast i september:
Audun Molde - Pop - en historie - Norsk dokumentar/fakta - Lyd Storytel
M.J. Arlidge - Nei nei gutt - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

5 lyd, 3 papir, 2 ebøker
5 lånt, 5 abonnement
9 krim, 1 annan roman
6 norske, 1 britisk, 1 irsk, 1 amerikansk, 1 australsk
9 menn, 1 kvinne
"Nye" forfattarar: Hammer

Ein ny bra lesemånad er unnagjort. Sterk overvekt av krim som vanleg, men det var gjenlesing av "klassikaren" Mannen som elsket Yngve som førte til årets fyrste seksar. Har både sett filmen og lest og lytta til boka tidlegare, men den utgåva eg no har lytta til er ei nyinnspeling der forfattaren sjølv les. Og det løfta leseopplevinga til eit enno høgare nivå.

I august las eg óg tre av årets norske krimromanar. Både Gråsonen og Kongen er grei underhaldning, men eg meiner at både Tom Egeland og Jan-Erik Fjell kan betre enn det dei får vist her. Jørgen Brekke har óg vore mykje betre i tidlegare bøker. Andre guder er ei tynn forteljing i dobbel forstand.

Djevelens kobber (utgitt 2014) hadde eg aldri høyrt om før eg tilfeldigvis kom over boka på biblioteket. Det er ein svært bra historisk kriminalroman med handling frå andre verdenskrig og tida rett etter krigen og kan verkeleg anbefalast til alle krim- og historieinteresserte. Alf R. Jacobsen er mest kjend som forfattar av krigsdokumentarar, men han beherskar også krimsjangeren på ein framifrå måte.

Oppsummering mai 20

Påbyrja i april, fullført i mai:
Zeshan Shakar - Tante Ulrikkes vei - Norsk roman - Papirbok fått i gåve
M.J. Arlidge - Dukkehuset - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Lest i mai:
David Baldacci - Et eneste sekund - Amerikansk krim - Lyd Storytel
M.J. Arlidge - Er du med på leken - Britisk krim - Kjøpt ebok
Alf R. Jacobsen - Farlig farvann - Krigsdokumentar - Lånt ebok BookBites
Stefan Ahnhem - Motiv X - Svensk krim - Kjøpt lydfil

Stefan Ahnhem - X måter å dø på - Svensk krim - Lånt lydbok biblioteket

William Shaw - Fuglekikkeren - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Ninni Schulmann - Svar meg hvis du hører meg - Svensk krim - Lånt papirbok privat / Lyd Storytel

Gard Sveen - Bjørnen - Norsk krim - Lyd Storytel
Aksel Lund Svindal og Torbjørn Ekelund - Større enn meg - Sjølvbiografi - Lyd Storytel
Sigbjørn Mostue - Himmelen skal gråte blod - Norsk krim - Lyd Storytel

Påbyrja i mai, fullførast i juni:

Bjørn Andreas Bull-Hansen - Jomsviking - Norsk historisk roman - Lånt ebok BookBites
Cilla og Rolj Börjlind - Den tredje stemmen - Svensk krim - Kjøpt papirbok og lyd Storytel

6 lyd, 4 ebøker, 1 papir, 1 kombinert papir og lyd
5 lånt, 4 abonnement, 2 kjøpt, 1 fått
9 krim/spenning, 1 roman, 1 biografi, 1 dokumentar
5 norske, 3 svenske, 3 britiske, 1 amerikansk
11 menn, 1 kvinne
"Nye" forfattarar: Shakar, Shaw, Mostue, Svindal/Ekelund

Mai vart ein veldig bra lesemånad: Heile tolv bøker og heile fem terningkast 5. Både Fabian Risk-serien (Ahnhem) og Helen Grace-serien (Arlidge) anbefalast for dei krimkresne. Største positive overrasking vart likevel den Riverton-nominerte Himmelen skal gråte blod. Trass i enkelte lettvinte løysingar og nokre lite sannsynlege hendingar baud boka på nervepirrande spenning, mykje action og glimrande underhaldning.

Er du interessert i krigshistorie bør du lesa Farlig farvann. Alf R. Jacobsen er rett og slett ein mester innan denne sjangeren. Og er du bittelitt sportsinteressert vil eg anbefala sjølvbiografien til Aksel Lund Svindal. For ein idrettsmann han var og for eit forbilde han er.

Fuglekikkeren var heilt grei, men nådde ikkje heilt opp til dei forventnigane eg hadde. Og Tante Ulrikkes vei? Sorry, den fann eg ikkje heilt ut av. Det vart ei ny stadfesting på at norske samtidsromanar ikkje passar for meg. Dessutan las eg egentleg berre Mo si historie, for eg skjønte ikkje språket til Jamal. Eg er truleg for gammal og bur på feil kant av landet. 

Sommarlesing: Sakprosa

Ein kjapp gjennomgang av nokre sakprosabøker eg har lest i det siste.

1945: Hat. Hevn. Håp av Alf R. Jakobsen
Lydbokforlaget 2016
Speletid 7:39, lytteeksemplar

Interessant, pedagogisk og spennande om tida rett etter krigen. Jacobsen skriv på ein lettfatteleg og konkret måte og evnar å dra dei lange linjene samstundes som han også fokuserer på enkeltindivid. Mykje er kjent frå før, men det kan vera greit å få det repetert og sett i samanheng.

Dette er fyrste bok i ein serie som skal handla om etterkrigstida: Eit ambisiøst prosjekt, men eg er ikkje i tvil om at dette vil bli bra og nyttig lesnad. Å lesa boka som lydbok går fint, men ein går då naturleg nok glipp av alle bileta og illustrasjonane som finst i papirutgåva. Terningkast 5.

Døden på Kola av Morten Jentoft
Lydbokforlaget 2008
Speletid 7:56, kjøpt lydfil

Denne boka handlar også om etterkrigstida. Me skal til Nordkalotten; nærare bestemt grensetraktene mellom Noreg, Finland og Sovjetunionen på 1950-talet. Det handlar om kald krig, spionasje, hemmelege tenester og livsfarlege operasjonar. Om finske agentar, som på oppdrag frå norsk, britisk og amerikansk etterretning, tok seg over grensa til Sovjet for å henta informasjon. Det vert også fortalt utførleg om konflikt og strid mellom etterretningstenesta og overvakingspolitiet. Her har forfattaren henta fram mykje informasjon som har vore lite kjent for folk flest.

I utgangspunktet spennande og interessant lesnad altså, men det vart ei heller dårleg leseoppleving. Boka er nemleg rotete, ukronologisk og tunglest og det vart eit slit å komma gjennom. Terningkast 3-.


En forbrytelse i familien av Sacha Betthyany
Forlaget Press 2017
291 sider, eBokBib

Dette er ein dokumentar med romanpreg og med ein personleg vri. Forfattaren har teke utgangspunkt i eiga familiehistorie og tilhøyrande familiehemmelegheiter. Det handlar m.a. om ei uhyrleg hending som fann stad i Ungarn like før andre verdenskrig tok slutt. Forfattaren si kjære grandtante var då personleg involvert i ein massakre på 180 jødiske fangar. Då han i vaksen alder vart kjent med dette bestemte han seg for å skriva historia om familien - noko som i sin tur sette han på sporet av andre skjulte hendingar og løgner.

At forfattaren, medan han er på oppdagingsreise i familiehistoria, føler at han sjølv vert forandra, er fullt forståeleg. Hans eigne reaksjonar og tankar tek forholdsvis stor plass i boka.

En forbrytelse i familien er elles eit puslespel av reiser, samtalar, fakta og gamle dagbøker. Slett ikkje uinteressant, men heller ikkje så altfor engasjerande. Terningkast 4.

Norske utposter av Fredrik Larsen Lund
Vega forlag 2017
389 sider, eBokBib

Undertittelen er "Nordmenn utenfor allfarvei" og det handlar om norske emigrantar som busette seg andre stader enn i USA. Forfattaren tek oss med på ei reise jorda rundt, til etterkommarar av nordmenn som utvandra til Brasil, New Zealand, Sør-Afrika og Canada. Han finn også spor etter norske busetnader på Galapagos, i Karibia og på Sør-Georgia.

Eg er interessert i geografi og historie og finn difor mykje lesbart i boka. Eg tykkjer likevel ikkje at forfattaren har klart å bearbeida det enorme materialet sitt på ein god måte. Det er for mange detaljar; for mange namn og for mange årstal og datoar. Dette gjer boka tregare enn det ho kunne/burde vore.

Eg likar godt å lesa om det historiske i denne boka, men tykkjer ikkje det er like interessant å lesa om forfattaren sine skildringar av sine eigne reiser. Konklusjonen blir eit terningkast 3.

Gleden med skjeden av Nina Brochmann og Ellen Støkken Dahl
Aschehoug 2017
308 sider, eBokBib

Til slutt; over til noko heilt anna - til dei nære ting. Det næraste av alt faktisk; underlivet vårt. Gleden med skjeden er ei informativ og lettlest bok med gode illustrasjonar av Tegne-Hanne. Tittelen er ein slags hyllest til ei anna populærvitenskapeleg suksessbok; Sjarmen med tarmen.

Her kan du lesa om alt du treng å vita om onani og orgasme, menstruasjon og prevensjon, kjønnssjukdommar og inkontinens. Boka er både sakleg og underhaldande og tilpassa unge lesarar.

Eg tilhøyrer ikkje målgruppa, men ser at dette er den boka eg skulle ha hatt då eg var ung. Då hadde eg spart meg sjølv for uro og frustrasjonar. Terningkast 4.

Oppsummering juni og fyrste halvår

Påbyrja i mai, fullført i juni:
Øistein Borge - Det som aldri dør - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib
Fred Vargas - Mannen med de blå sirklene - Fransk krim - Lånt papirbok biblioteket
Eirik Jensen og Thomas Winje Øijord - Attentatet - Norsk krim - Lånt lydbok biblioteket

Lest i juni:
Ruth Ware - I en mørk mørk skog - Britisk krim - Lånt lydbok biblioteket
Jan Boris Stene - I djevelens klør - Norsk historisk krim - Lånt papirbok biblioteket
Agnes Lovise Matre - Skinnet bedrar - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib
Alf R. Jacobsen - 1945: Hat, hevn, håp - Norsk historisk dokumentar - Lytteeksemplar
Ingrid Brekke - Angela Merkel: Et europeisk drama - Norsk biografi/dokumentar - Lånt ebok eBokBib
Jørgen Brekke - Avgrunnsblikk - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib
A.J. Kazinski - Drømmetyderens død - Dansk krim - Kjøpt lydfil
Vera Henriksen - Beretningen om Bent Jonson del IV og V: Staupet og Skjærsild - Historiske romanar - Lånt papirbok privat
Monica Kristensen - Amundsens siste reise - Norsk historisk dokumentar/biografi - eBokBib

Påbyrja i juni, fullførast i juli:
Sacha Betthyany - En forbrytelse i familen - Historisk/personleg beretning - Lånt papirbok biblioteket
Khaled Hosseini - Og fjellene ga gjenlyd - Afghansk-amerikansk roman - Storytel

(Biletet over syner 12 bøker, men det korrekte talet for juni er 13. Henriksen si bok er to bøker i ei)

•  4 papir, 4 lyd, 5 ebøker
•  11 lånt, 1 kjøpt, 1 fått 
•  8 krim, 2 historiske romanar, 1 biografi, 1 polarhistorisk dokumentar/biografi, 1 krigshistorisk dokumentar
•  10 norske, 1 svensk, 1 dansk, 1 fransk
•  7 kvinner, 6 menn
• "Nye" forfattarar: Jensen, Øijord, Ware, Stene, Matre, I. Brekke

Stikkord for lesinga mi fyrste halvår 2017 er historie, norsk, sakprosa og krim. Elles snakkar vel desse tala (og tommel opp/ned) for seg sjølv:

Lesemål og 2017 så langt

1. 60/110 bøker totalt 👍
2. 2/10 mursteinar (over 600 s.) 👎
3. 10/24 norske utgitt i 2017
4. 0/5 1001-bøker 👎
5. 9/12 bøker frå før 2000 👍
6. 5/5 gjenlesingar 👍
7. 5/10 biografiar
8. 7/14 annan sakprosa
9. 3/6 frå bokhylla
10. 21/34 bokomtalar 👍

Oppsummering oktober

Påbyrja i september, fullført i oktober:
David Lagerkrantz - Syndefall i Wilmslow - Svensk spenningsroman - eBokBib
C.J. Sansom - Åpenbaring - Britisk historisk krim - Papirbok lånt biblioteket

Lest i oktober:
Alf R. Jacobsen - Bitter seier - Krigshistorisk - Storytel
Lars West Johansen og Jens Marius Sæther - Kongens flukt - Krigshistorisk - eBokBib
Renée Knight - Avslørt - Britisk thriller - Storytel
Janet Morgan - Agatha Christie, en biografi - Lånt ebok nb.no  (avbraut)
Gert Nygårdshaug - Budbringeren - Norsk krim - eBokBib
Unni Lindell - Jeg vet hvor du bor - Norsk krim - Papirbok lånt privat
Richard Herrmann - Victoria - en dronning for sin tid - Biografisk/historisk - 1989/2015 - Storytel

Påbyrja i oktober, fullførast i november:

Terry Hayes - Jeg er pilegrim - Britisk/australsk/amerikansk thriller - Lånt papirbok privat
Asbjørn Jaklin - Brent jord 1944-45 - Krigshistorisk - eBokBib

Oppsummert:  (Den ufullførte boka ikkje medrekna)

•  2 papir,  3 ebøker,  3 lyd
•  5 lånt,  3 abonnement
•  5 krim/spenning,  3 sakprosa
•  5 norske,  2 britiske, 1 svensk
•  6 menn,  2 kvinner
• "Nye" forfattarar: Johansen, Sæther, Knight, Hayes

Travle tider på jobb og elles i livet gjer at eg ikkje får lest (og blogga) så mykje som eg ynskjer, men nokre bøker blir det då i løpet av ein månad.

Månadens høgdepunkt er litt vanskeleg å plukka ut, men eg held nok ein knapp på Åpenbaring av C.J. Sansom. Den største skuffelsen var Agatha Christie-biografien som eg ikkje orka å lesa ferdig.

Kongens nei og Kongens flukt

Denne hausten har filmen Kongens nei på nytt aktualisert dei dramatiske hendingane her i landet våren 1940. Som så mange andre fekk eg lyst til å lesa boka av Alf R. Jacobsen som filmen byggjer på. Eg starta på bok nummer ein i dokumentarserien Angrepet på Norge; Krysseren Blücher, deretter Kongens nei - og følgde opp med Angrep ved daggry og Bitter seier. Som om ikkje det var nok, har eg også nyleg lest den ferske dokumentaren Kongens flukt av Lars West Johnsen og Jens Marius Sæther. Eg anbefalar alle desse bøkene så sterkt eg kan. Dette er lærerike, interessante, lett tilgjengelege og svært spennande bøker. Sakprosa kan vera vel så nervepirrande som ein thrillerroman!

"Aldri meir 9. april" er eit begrep som me alle kjenner til. I det begrepet ligg - for det fyrste; at me ikkje ynskjer krig - men det peikar også på at dei norske styresmaktene og det norske forsvaret var utruleg lite førebudde på det som skjedde om morgonen den 9. april 1940. Den norske regjeringa var på den tida pasifistisk og antimilitaristisk og tilhengar av "det brukne geværs politikk" - sjølv om nazismen og andre destruktive krefter vaks fram i Tyskland og elles i Europa. Nøytraliteten fekk seg ein stygg knekk denne morgonen. Det same gjorde statsminister Johan Nygaardsvold.

Alf R. Jacobsen er ein eineståande forteljar. Bøkene hans er viktige, engasjerande og til ettertanke. Han har nytta seg av ulike kjelder; krigsarkiv, dagbøker, brev, intervju, notatar og memoarar. Han skildrar enkeltmenneske samstundes som han gjer greie for dei store linjene. Me får nære glimt frå kontora til Hitler og Chamberlain, frå Oscarsborg og Blücher, frå Elverum, Midtskogen og Nybergsund. Me får kjennskap til krigsutbrotet sett frå norsk, britisk og tysk side, frå time til time. Alt er fortalt med forståing, innleving og nærleik til det som faktisk hende.

Forfattaren kritiserer og moraliserer ikkje. Ikkje direkte. Han fortel historia frå ulike synsvinklar og deretter er det opp til lesaren å dra konklusjonar. Ein får ikkje noko særleg godt inntrykk av verken statsminister Nygaardsvold, utanriksminister Halvdan Koht eller den då påtroppande engelske statsministeren Winston Churchill. Den som for meg står fram som den store helten i Krysseren Blücher er oberst Birger Eriksen på Oscarsborg. Dersom ikkje Blücher hadde blitt senka i Drøbaksundet, ville utfallet av angrepet (og krigens gang) truleg blitt heilt annleis. Den store og samlande skikkelsen i Kongens nei er naturlegvis kong Haakon. Det er sterkt å lesa om korleis han - under sterkt press - sa nei til samarbeid med okkupantane og at han og følgjet hans deretter måtte flykta for livet.

I Angrep ved daggry og Bitter seier handlar det om kampen om havnebyen Narvik. Byen var strategisk viktig grunna utskiping av jernmalm frå gruvene i Nord-Sverige til den tyske våpenindustrien. Fleire titals skip og mangfoldige liv gjekk tapt i kampane her, på dei ulike sidene. Lesaren får ei detaljert og levande skildring av det storpolitiske spelet som førte fram til angrepet. Samstundes vert det fortalt om personlege opplevingar; om enkeltpersonar sitt heltemot og offervilje - som var til liten nytte.
Krigshistoria vår har mange heltar; tungtvannssabotørar, "gutta på skauen" og Shetlandsgjengen. Heltane frå Narvik har ofte blitt sett i skyggen av desse. Det er slett ikkje fortent.

Dei fire bøkene i Angrepet på Norge kom ut på Vega forlag i tidsrommet 2010 - 2013. Dei finst også som lydbøker på Storytel, og eg har "lest" alle som lydbok. Dei to fyrste har Nils Ole Oftebro som opplesar og dei to siste vert lest av Anders Ribu. Begge les tydeleg og i passe tempo. Sjølv om det er mange personnamn, stadnamn og hendingar å halda styr på er det ikkje vanskeleg å følgja med, men det er nok ein fordel å ha ei papirbok tilgjengeleg i tillegg.

Til slutt nokre få ord om Kongens flukt, ei bok som kom ut på Kagge forlag for kort tid sidan.
Dagsavisen-journalistane Lars West Johnsen og Jens Marius Sæther si bok overlappar ein del av det som Alf R. Jacobsen fortel om i Kongens nei, men her er det meir på detalj- og individnivå. Om Jacobsen fortel om hendingane time for time er dette meir Kongens flukt minutt for minutt. Dermed får ein eit nært og intenst bilete av kva kong Haakon, kronprins Olav og dei ulike regjeringsmedlemmene opplevde desse vekene. Eg var ikkje klar over at fluktruta deira var så vanskeleg, farleg og langvarig - så dette var sanneleg lærerikt.

I boka kan ein lesa om dramatiske hendingar, vanskeleg framkommelegheit, forvirrande beskjedar, uklare maktforhold og manglande kommunikasjonar. Og ein får fortalt om vanlege menn og kvinner som stilte opp for flyktningane - for det var det dei var! - på ulike måtar.
I forhold til Jacobsen sine bøker er Kongens flukt enkel. Men forfattarane har fått med mykje detaljar og fortel godt om historisk interessante hendingar. Dei er også flinke til å formidla uventa reaksjonar og pussige situasjonar.

Eg kjem til å lesa fleire bøker som handlar om 2. verdenskrig i haust: Eg tenkjer då fyrst og fremst på Brent jord av Asbjørn Jaklin og Alf R. Jacobsen si nye bok Kryssild (som kjem ut i morgon).

Oppsummering september

Påbyrja i juli, fullført i september:
Alice Munro - Alice Munros beste: Noveller i utvalg - eBokBib

Påbyrja i august, fullført i september:
Hans Olav Lahlum - Presidentene - Norsk sakprosa - Lydbok Storytel

Lest i september:
Steve J Watson - Dobbeltliv - Britisk thriller - Papirbok lånt biblioteket
Val McDermid - Knusende stillhet - Britisk krim - Lydbok lånt biblioteket
Helle Stensbak - Monopol - Norsk krim - Papirbok fått i julegåve
Alf R. Jacobsen - Krysseren Blücher - Krigshistorisk - Lydbok Storytel
Alf R. Jacobsen - Kongens nei - Krigshistorisk - Lydbok Storytel
Tore Renberg - Du er så lys - Norsk roman - Kjøpt lydfil
Alf R. Jacobsen - Angrep ved daggry - Krigshistorisk - Lydbok Storytel

Påbyrja i september, fullførast i oktober:
David Lagerkrantz - Syndefall i Wilmslow - Svensk spenningsroman - eBokBib
C.J. Sansom - Åpenbaring - Britisk historisk krim - Papirbok lånt biblioteket
Alf R. Jacobsen - Bitter seier - Krigshistorisk - Lydbok Storytel

Oppsummert:

• 2 papir, 1 ebok, 6 lyd
• 3 lånt, 4 abonnement, 1 kjøpt, 1 fått
• 3 krim/spenning, 1 annan roman, 4 sak, 1 novellesamling
• 6 norske, 2 britiske, 1 kanadisk
• 6 menn, 3 kvinner
• "Ny" forfattar: Stensbak

September vart ein grei lesemånad med varierte leseopplevingar. Når haustmørkret no har senka seg er dørstokkmila lengre - slik at ein gjerne vert sitjande i godstolen med ei bok i fanget om kveldane. Slik er det i alle fall med meg.

Merksemda rundt den nye filmen Kongens nei inspirerte meg til å lesa boka som filmen byggjer på. Alle fire bøkene i serien "Angrepet på Norge" er tilgjengelege som lydbøker på Storytel - og dei anbefalast verkeleg. Eg er imponert over forteljarmåten, kunnskapsnivået og formidlingsevna til Alf R. Jacobsen.
Elles vart Tore Renberg sin nyaste roman månadens høgdepunkt og Dobbeltliv av SJ Watson ein gedigen nedtur. Alice Munro, som "har vore med meg" i tre månader, har eg no endeleg fått lest ferdig.