Oppsummering april 26 og tertialstatistikk

Påbyrja i mars, fullført i april:

David Lagercrantz - Memoria (Rekke og Vargas #2) - Svensk krim - Lyd Storytel 
Martin Baldysz - Stille grender - Norsk krim (Ryer-serien #1) - Lånt ebok BookBites

Lese i april:

Malin Persson Giolito - Motiv - Svensk krimnovellesamling - Lyd Storytel
Elly Griffiths - En følelse av død (Ruth Galloway #4) - Britisk krim - Lyd Storytel
Jørgen Brekke - Alt skal bli støv (Odd Singsaker #9) - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Jarle Sten Olsen - Rovfugl (Kim Utler #1) - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

Val McDermid - Bildene hvisker (Karen Pirie #6) - Britisk (skotsk) krim - Lyd Storytel
Val McDermid - Bak løgnen (Karen Pirie #7) - Britisk (skotsk) krim - Lyd Storytel

Eleanor Barraclough - Historiens glør - Britisk historisk dokumentar - Lånt ebok BookBites

Langlesing - skal fullførast i mai:

Åsta Holth - Finnskog-trilogien - Norsk - Roman(ar) - Papirbok fått i gåve

Påbyrja i april, fullførast i mai:
Håkan Nesser - Det finmaskede nettet (Barbarotti #10) - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Tomm Kristiansen - På Parfymefloden og andre reiser - Norsk dokumentar/reiseskildring - Lyd Storytel

5 lyd, 3 ebøker, 1 papir
4 lånt, 5 abonnement

7 krimromanar, 1 krimnoveller, 1 historisk dokumentar
3 norske, 2 svenske, 4 britiske
Nye forfattarar: Baldysz, Olsen, Barraclough

April vart ein OK+ lesemånad. Ikkje så variert akkurat, då eg for tida les nesten berre krim og spenning, kun ispedd litt sakprosa av og til. (Eller - når eg tenkjer meg om har det vel vore slik nokre år..) 

Historiens glør er ei overraskande interessant bok, der me får kunnskap om vikingtida sett med britiske auge. Barraclough har fokus på kva arkeologi og skriftlege kjelder kan fortelja om "vanlege folk", og er til dømes eit bra supplement til Hardråde av Tore Skeie. Forfattaren ser ut som ho er 14, men ho er velutdanna og har mellom anna doktorgrad i norrønt. Terningkastet - ein (sterk) 4'ar - er strengt, men eg følte så sterkt på at eg ville ha meir. Meir tekst, fleire forklaringar, fleire teoriar og særleg; fleire illustrasjonar og kart.

Av høgdepunkt i april må nemnast Stille grender og Malin Persson Giolito si glimrande novellesamling Motiv. 
Alt skal bli støv og Rovfugl skal eg komma tilbake til i ein framtidig samleomtale. 

Tertialstatistikk 

Etter 4 månader av 2026 kan eg visa til følgjande tal:

• 32 bøker, fordelt slik på sjanger:
  - 23 krim- og spenningsromanar
  - 2 andre romanar
  - 2 novellesamlingar
  - 5 sakprosa
• 15 lyd-, 13 ebøker, 4 papirbøker
• 19 lånt, 13 Storytel-abonnement, 
• 11 norske, 8 svenske, 6 britiske, 4 amerikanske, 1 dansk, 1 fransk, 1 australsk
  
• Terningkast: 13 5'arar, 15 4'arar og 4 3'arar. 

Oppsummering november 23

Påbyrja i oktober, fullført i november:
Hans Olav Lahlum - Terningmorderen - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Pascal Engman og Johannes Selåker - Til minne om en morder - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites

Lese i november:
Kim Leine - Karolines kamp - Dansknorsk roman - Lånt ebok BookBites
David Lagercrantz - Obscuritas - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites
Arnaldur Indriðason - Mur av taushet - Islandsk krim - Lånt papirbok biblioteket
John Hart - Den uvillige - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Ørjan N. Karlsson - Natten reiser alene - Norsk krim - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i november, fullførast i desember:
Hilary Mantel - Skygger av et liv du kunne ha levd - Britisk memoar/sjølvbiografi - Lånt papirbok biblioteket
Tony Fischier - I mesterens skygge - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites

Påbyrja i november, utsett på ubestemt tid: 
Jørgen Jæger - Skjebnedøgn - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites

3 lyd, 3 ebøker, 1 papir
5 lånt, 1 abonnement
5 krim/spenning, 1 annan roman
2 norske, 2 svenske, 1 dansknorsk, 1 islandsk, 1 amerikansk
7 menn, 0 kvinner
Nye forfattarar: Selåker

Det har vore ein heller slapp månad, både når det gjeld lesing og særleg blogging. Ein ny runde med korona har ein del av skulda, og elles har eg vore oppteken med andre ting.

Mykje terningkast 4 i november, utan at det betyr at leseopplevingane har vore like. Eit terningkast 4 inneheld jo både dei bøkene som nesten er ein 5'ar og dei som er på grensa til ein 3'ar. Terningmorderen vurderer eg til dømes til terningkast 4 pluss (ei av dei beste i serien) og Natten reiser alene til 4 minus (påklistra naturskildringar, fleire lause trådar).

Månadens høgdepunkt vart Den uvillige av John Hart. Noko kosebok er det ikkje, og Hart har kanskje vore betre før ('Det siste barnet', 'Brødrene fra Iron House'), men dette er i alle fall eit langt steg i "riktig" retning, det vil sei ulik forrige bok Mørkets testament, som eg vart skuffa over. 

Kva skjedde med Skjebnedøgn, lurer du kanskje på? Jo, då eg hadde att kun eit par timar lytting, forsvann boka. Eg hadde rett og slett ikkje følgd med på innleveringstidspunktet - og plutseleg var boka borte frå BookBites-appen. Eg vart veldig snytt med det same, men boka var ærleg talt ikkje såå veldig spennande. Eg reknar med at eg får sjansen til å lesa/lytta ferdig ein annan gong.

Vårlesing: Krim og atter krim

Eit nytt samleinnlegg med ymse krim og ei ny rundreise i krimverda. 

Me startar i Noreg.

Svanemordet av Hans Olav Lahlum 

Cappelen Damm 2020

350 sider

Lånt papirbok privat

Den niande boka i serien inneheld alt eg hadde forventa på førehand: Eit godt og innvikla plott, snirklete språk og enkelte (ufrvillige?) morsomheiter. Samt at det historiske bakteppet er så korrekt som det går an å få det. Med andre ord, typisk Lahlum.

Etter mi meining er dette mellom dei beste i serien. Det vert aldri skikkeleg spennande, men ein vert meir og meir nysgjerrig på løysinga - slik at boka likevel får eit visst driv. 

Lahlum sin omstendelege skrivemåte passar ikkje for alle, men for dei som er fortruleg med stilen er dette ei god bok. 

Terningkast 4. 

Gudmoren av Ingar Johnsrud 

Aschehoug 2020

337 sider

Lånt papirbok privat

Boka er heilt annleis enn Wienerbrorskap-trilogien, som Johnsrud er mest kjent for. 
Her handlar det om å venda heim til eit slitent bygdesamfunn, om gammal urett, vonde motsetningar og uoppgjorte hendingar. 
Iført fotlenke reiser hovudpersonen Stella attende til barndomstraktene for å delta i gravferda til far sin. I notid føl me Stella si jakt på sanninga og innimellom får me tilbakeblikk der det vert avslørt kva som gjorde at ho braut all kontakt med heimstaden den gongen. Gudmoren er elles befolka med sære og (over)tydelege personar, noko som passar bra i ei historie som dette.

Det virkar som om forfattaren har henta inspirasjon frå Jo Nesbø. Eg fekk i alle fall visse assosiasjonar til både Kongeriket og Hodejegerne. 

Eg fann Gudmoren både underhaldande og velskriven. Terningkast 4+.

Vindbaroner av Hogne Hongset 

Hobi forlag 2019

Speletid 12:59

Lyd Storytel

Etter ein litt treg start vart dette ei ganske bra leseoppleving. Boka er ein  miljøthriller/spenningsroman/krim, men er òg eit relativt sterkt partsinnlegg innan vindkraftdebatten og energipolitikken. Dette engasjementet er ikkje negativt i seg sjølv, men for meg vert det i overkant teknisk og politisk. 

Karakterane er litt vage og stereotype: Dei som tener masse pengar på vindkraftutbygging (vindbaronane) er berre onde og dei som er vindkraftmotstandarar er berre gode. 

Boka er litt for lang og kunne hatt godt av ein ekstra redigeringsrunde. Mot slutten lengta eg berre etter å bli ferdig. 
Terningkast 4-.

Så - eit par svenske bøker som ga meg totalt ulike leseopplevingar.

Hun som må dø av David Lagercrantz

Lydbokforlaget 2019

Speletid 11:26

Lånt lydbok biblioteket

Ai-ai, dette var saker! Litt motvillig må eg vedgå at eg likte denne sjette Millenniumboka veldig godt. At Lagercrantz no på ein måte har fullført det Stieg Larsson sette i gang, har vore kontroversielt, og eg forstår innvendingane, ref. arvestriden etter Larsson. Men resultatet; eit "verdig punktum" for historia om Mikael Blomkvist og Lisbeth Salander, er etter mi meining veldig bra.

Hun som må dø er ein underhaldande roman og eit krimeventyr, som m.a. inneheld ei veldig fascinerande sidehistorie frå Mount Everest. "Finalen" er av det høgdramatiske slaget, der sekundane og millimetrane atter ein gong er avgjerande.

Lagercrantz har vidareført Stieg Larsson sin noko pompøse skrivestil, men tidvis vert det noko påklistra, utan at det går særleg ut over leseopplevinga. Anders Ribu er perfekt som opplesar av Millenniumserien i og med at han formidlar dette pompøse/storslagne på ein god måte.

Terningkast 5.

Den du ikke ser av Mari Jungstedt

Goliat forlag 2020

Speletid 8:38

Lånt lydbok BookBites

Nyutgjeving av ei bok opprinneleg utgitt i 2005 - og eg skjønnar ærleg talt ikkje vitsen å gi ho ut på nytt no. Denne er rett og slett svak. Eg angrar på at eg brukte tid på ei så dårleg bok, og kjem ikkje til å lesa fleire i Anders Knutas-serien.
Handlinga er lagt til fascinerande Gotland, men heller ikkje det hjalp stort. Boka inneheld alt eg ikkje likar: Klissete romantikk, klisjéaktige karakterar, forutsigbar handling, rotete innhald, overforklarande, dårleg avslutning.

Og som ikkje det er nok, er også opplesaren av lydboka udyktig. Styr unna denne! 
Terningkast 2-.

Over til britisk krim og eit nytt forfattarnamn for meg. 

Hjemmets lune rede av Cara Hunter

Cappelen Damm 2018

301 sider

Lånt ebok BookBites

Fyrste bok i serien om kriminalinspektør Adam Fawley - og denne ga meirsmak. Hunter har visse likskapar med andre britiske krimforfattarar som S.J. Bolton, C.J. Tudor og M.J. Arlidge når det gjeld skrivestil og miljøskildringar.

Tema er "vanleg" i krimromansamanheng; eit forsvunne barn. Dette barnet - 8 år gamle Daisy - vert tilsynelatande borte midt blant mange andre på ein familiefest i sin eigen heim. Eller - var ho verkeleg der? Både far, mor, bror, naboar og vener har sine versjonar av handlingsforløpet. Det vert litt av ei nøtt å arbeida med for Fawley og kollegaene hans.
Ikkje alt er sannsynleg og/eller realistisk i denne forteljinga, men det må ein berre oversjå. Terningkast 4.

Til slutt eit amerikansk innslag.

Alle disse vakre løgnene av Peter Swanson

Cappelen Damm 2019

Speletid 9:00

Lyd Storytel

Meir psykologisk thriller enn krim, sjølv om det etter kvart handlar om opptil fleire mord.

Hovudperson er Harry, ein ung mann som får ein sjokkerande telefon frå stemora Alice; faren er død, under mystiske omstendigheiter. Harry vender heim, og gradvis oppdagar han at både faren og Alice har "ei fortid". Han møter ei ung mystisk kvinne som han vert betatt av, men så viser det seg at ho har hatt eit slags forhold til faren. I tillegg opplever han at Alice legg an på han. Desse forholda og dei problematiske kjenslene dei fører til tek forholdsvis stor plass i handlinga i boka. Dei er dels ubehagelege å lesa om, dels gir dei boka ein ekstra nerve.
Christoffer Staib si opplesarstemme passar godt til forteljarstemma i boka.

Terningkast 4+.

Oppsummering april 2018

Påbyrja i mars, fullført i april:
David Lagercrantz - Mannen som jaget sin egen skygge - Svensk krim - Lånt lydbok biblioteket
Emelie Schepp - Skjult agenda - Svensk krim - Kjøpt pocket
Erika Fatland - Grensen - Norsk dokumentar - Lånt ebok eBokBib

Lest i april:
Alexander McCall Smith - Damenes detektivbyrå nr. 1 - Skotsk/botswansk krim - Storytel
Arne Dahl - Innland - Svensk krim - Kjøpt papirbok
Marit Lande - Munch - liv og kunst - Norsk biografi - Lånt ebok nb.no
Alexander McCall Smith - Sjiraffens tårer - Skotsk/botswansk krim - Storytel
Anna Ekberg - Den hemmelige kvinnen - Dansk krim - Lånt papirbok biblioteket
Mads Peder Nordbo - Jenta uten hud - Dansk krim - Lånt lydbok biblioteket
Anna Grue - Dypt å falle - Dansk krim - Storytel
Ingebjørg Berg Holm - Barføtt over isen - Norsk historisk krim - eBokBib

Påbyrja i april, fullførast i mai:
Michael Connelly - Den andre siden av loven - Amerikansk krim - Lånt papirbok biblioteket
Pierre Lemaitre - Brudekjolen - Fransk krim - Lånt lydbok biblioteket

• 3 papir, 5 lyd, 3 ebøker
• 6 lånt, 2 kjøpt, 3 abonnement
• 9 krim/spenning, 1 biografi, 1 dokumentar
• 3 svenske, 3 danske, 2 norske, 2 skotsk-botswanske
• 5 kvinner, 7 menn ("Anna Ekberg" er to menn!)
• "Nye" forfattarar: Fatland, McCall Smith, Lande, Nordbo, Grue

Heile 11 fullførte bøker i april, og det er bortimot eit år sidan eg har lest så mange i løpet av ein månad. No skal det seiast at eg fortsatt driv mest med lystlesing, 9 av bøkene er i kategorien krim/spenning. Sidetalet på dei leste bøkene har variert frå 70 (Munch) til 630 (Grensen).

Høgdepunkt i april vart fyrst og fremst lesinga av kriminalromanen Innland og dokumentarboka Grensen. Dernest er eg nøgd med at eg har lest fem nye forfattarar, at eg har brukt Storytel 3 gonger og at eg har lese bøker med handling frå Afrika. Mi fyrste norske 2018-bok var óg ei god leseoppleving.

Vår ved Lustrafjorden.
Dette biletet vart teke for akkurat eitt år sidan.
Håpar på mange slike dagar framover.

Slik er stoda når det gjeld lesemål for året.

33/100 bøker totalt
3/8 mursteinar (over 600 s.)
1/25 norske utgitt 2018
4/12 utgitt før 2000
4/10 biografiar
1/15 annan sakprosa
1/6 frå bokhylla
12/40 bokomtalar
11/30 "nye" forfattarar
4/20 Storytel




Til slutt vil eg gjerne visa fram noko som eg tykkjer er ganske stas - nemleg at sjølvaste Arne Dahl delte omtalen min av Innland på Facebook-sida si:

Samleinnlegg: Påskelesing

Ein kjapp gjennomgang/samleomtale av bøker eg las før, i og etter påsken. Det er vel inga bombe at det handlar om ulike former for krim og spenning. Eg byrjar med klassisk britisk krim - noko som etter mi meining er perfekt som påskelesing:

Tre blinde mus og andre historier av Agatha Christie

Aschehoug 2011
187 sider, lånt ebok eBokBib

Musefellen - The Mousetrap - er det teaterstykket som har gått lengst samanhengande på teater. Teaterstykket hadde premiere i 1952 og vert framleis spelt. Stykket byggjer på tittelnovella i denne boka - Tre blinde mus. Novella er underhaldande, har eit fiffig plott og ei overraskande avslutning.

Elles møter me sjølvsagt kjende og kjære figurar som Miss Marple og Hercule Poirot i denne novellesamlinga. Agatha var ein mester i å finna på utspekulerte plott og det får me fleire eksempel på. Dette er puslespelkrim med ikkje altfor mange puslespelbitar, men ein blir gjerne overraska når den aller siste biten vert lagt likevel. Det kan eg lika. Eg likar skildringane av støvete overklasse og landsbyidyll - der misunning, uhygge og ondskap kan skimtast bak fasaden. Og eg likar den tørre humoren.
Eg gir terningkast 4+ til samlinga der Tre blinde mus er høgdepunktet.

Jenta med snø i håret av Ninni Schulman

Cappelen Damm 2013
355 sider, kjøpt pocket

Over til svensk krim og ei bok som har "overvintra" fleire sesongar på hytta - og som omsider vart lest no i påsken. Grei debutroman med eit oversiktleg plott - men det er litt tamt.

Forfattaren er tydeleg inspirert av Camilla Läckberg og Liza Marklund sine krimbøker, og lukkast - eit stykke på veg. Eg meiner: Nysgjerrig journalist med uryddig privatliv som driv si eiga gransking parallellt med politiet si etterforsking er jo noko som me har lest hundre gonger før..
Men bakgrunnshistoria og sjølve tematikken - menneskehandel og prostitusjon + drap - er som alltid opprørande.

Boka er svært fortlest og egentleg ikkje så aller verst tidtrøyte, men er etter min smak og mi meining "for enkel".
Terningkast 3-.

Mannen som jaget sin egen skygge av
David Lagerkrantz

Lydbokforlaget 2017
Speletid 12:53, lånt lydbok biblioteket

Enno ein svensk journalistkrim - men av ein heilt annan kvalitet og kaliber enn den over. Dette er framhaldet av Stieg Larsson sin fantastiske Millenniums-trilogi - og litt mot min vilje (for eg kjenner jo til striden om arven etter Larsson) - vart eg fenga og underholdt av denne boka.

Ein får eit gjensyn med fleire av karakterane frå serien - og Lagercrantz utviklar personane samstundes som han egentleg er tru mot det universet som Stieg Larsson skapte. Det er godt gjort, tykkjer eg. Lagercrantz har rett nok "redusert" Lisbeth Salander til ein bifigur - og han har heller ikkje det same engasjementet som Stieg Larsson hadde for henne.

Sjølv om David Lagercrantz si bok ikkje kan måla seg med Larsson sin trilogi, er ho absolutt leseverdig. I Mannen som jaget sin egen skygge handlar det m.a. om arv og miljø og tvillingforskning, ei sidehistorie som er ganske interessant. Elles er boka drivande og godt samanskrudd, men ho kan oppfattast som litt rotete - i alle fall om ein les ho som lydbok. Anders Ribu gjer forøvrig ein god jobb som opplesar. Terningkast 4+.

Skjult agenda av Emelie Schepp

Gyldendal 2017
377 sider, kjøpt pocket

Tredje del i serien om statsadvokaten Jana Berzelius er også ein svenskekrim etter mitt hjerte. Sjølv om hendingane er tydeleg oppkonstruerte og personane ofte er eindimensjonale (særleg "dei slemme"), så er det ei forteljing med snert og originalitet.

Eg har stor sans for hovudpersonen; den effektive og hardtarbeidande advokaten, elegant i klesvegen, med høge hælar, feiande fram innan pågåande og komplekse saker - men med spesielle eigenskapar og ein heilt spesiell bakgrunn som ho held skjult for omverda. Lesarane får nye drypp frå barne- og ungdomstida hennar bit for bit, bok for bok. Det er ein snedig måte å halda interessa vedlike på.

Emelie Schepp sine bøker anbefalast. Dei er svært spennande og fengande, - men ofte med blodige og brutale innslag. Den fjerde boka i serien (Pappas gutt) kjem ut på norsk i juli. Det vert litt fråtrekk her på grunn av at (ein del av) løysinga er litt for opplagt.
Skjult agenda får terningkast 4.

Opprinnelse av Dan Brown

Bazar 2017
492 sider, lånt papirbok privat

Dette er ein spenningsroman der historie, religion, kunst, kultur, vitenskap og teknologi vert fletta inn på ein "naturleg" måte. Men ein har liksom lest det før. Brown benyttar seg av velkjende og velbrukte triks som han har vore meir heldig med i tidlegare bøker. Det handlar (sjølvsagt) om at nerden Robert Langdon jagar og blir jaga, og (sjølvsagt) har han selskap med ei ung vakker kvinne. Undervegs skal kodar knekkast og ymse hindringar forserast.

Handlinga er hovudsakleg lagt til Spania og ein får besøka både Guggenheim-museet i Bilbao, La Sagrada Familia i Barcelona og mange andre høgkulturelle bygningar og stader.

Eg forventar det storslagne og det nyskapande av ein forfattar som Dan Brown, men dessverre - Opprinnelse er tidvis kjedeleg og lever ikkje opp til forventningane mine. Terningkast 3.

Hennes største frykt av Peter Swanson

Cappelen Damm 2018
318 sider, lånt papirbok biblioteket

Til slutt den boka som overraskande nok vart høgdepunktet i påskelesinga mi. Hennes største frykt er ein psykologisk thriller; bittelitt treg i starten, men vert snart spennande og uhyggeleg - og heilt umuleg å leggja frå seg.

Det handlar om at to personar - ei kvinne busett i London og tremenningen hennar som bur i Boston - har behov for å endra omgivelsar og miljø og som difor bestemmer seg for å bytta bustad for ei tid. Etter kvart får ein vita at dei begge "har ei fortid" - og at "enkelte" er ute etter hevn og oppgjer. Hovudpersonen Kate er både irriterande, interessant og fullstendig uforutsigbar.

Peter Swanson har konstruert ei fantastisk creepy historie. Alt er ikkje like truverdig, men historia er gjennomført og tek tak i lesaren.
Dersom du har eit snev av paranoia, hus- eller mørkeredsel; styr unna denne boka. For alle andre: Løp og les! Terningkast 5. 

Oppsummering oktober

Påbyrja i september, fullført i oktober:
David Lagerkrantz - Syndefall i Wilmslow - Svensk spenningsroman - eBokBib
C.J. Sansom - Åpenbaring - Britisk historisk krim - Papirbok lånt biblioteket

Lest i oktober:
Alf R. Jacobsen - Bitter seier - Krigshistorisk - Storytel
Lars West Johansen og Jens Marius Sæther - Kongens flukt - Krigshistorisk - eBokBib
Renée Knight - Avslørt - Britisk thriller - Storytel
Janet Morgan - Agatha Christie, en biografi - Lånt ebok nb.no  (avbraut)
Gert Nygårdshaug - Budbringeren - Norsk krim - eBokBib
Unni Lindell - Jeg vet hvor du bor - Norsk krim - Papirbok lånt privat
Richard Herrmann - Victoria - en dronning for sin tid - Biografisk/historisk - 1989/2015 - Storytel

Påbyrja i oktober, fullførast i november:

Terry Hayes - Jeg er pilegrim - Britisk/australsk/amerikansk thriller - Lånt papirbok privat
Asbjørn Jaklin - Brent jord 1944-45 - Krigshistorisk - eBokBib

Oppsummert:  (Den ufullførte boka ikkje medrekna)

•  2 papir,  3 ebøker,  3 lyd
•  5 lånt,  3 abonnement
•  5 krim/spenning,  3 sakprosa
•  5 norske,  2 britiske, 1 svensk
•  6 menn,  2 kvinner
• "Nye" forfattarar: Johansen, Sæther, Knight, Hayes

Travle tider på jobb og elles i livet gjer at eg ikkje får lest (og blogga) så mykje som eg ynskjer, men nokre bøker blir det då i løpet av ein månad.

Månadens høgdepunkt er litt vanskeleg å plukka ut, men eg held nok ein knapp på Åpenbaring av C.J. Sansom. Den største skuffelsen var Agatha Christie-biografien som eg ikkje orka å lesa ferdig.

Kort om: Syndefall i Wilmslow av David Lagercrantz

Gyldendal 2016
423 sider
Kjelde: lånt ebok eBokBib

David Lagercrantz er forfattaren bak bestseljarane Jeg er Zlatan og Det som ikke dreper oss. Eg likte begge desse godt, og var difor spent og nysgjerrig på Syndefall i Windslow. Eg tenkte at eg no skulle få sjå korleis forfattaren egentleg skreiv; ikkje berre vera eit "mikrofonstativ" for Zlatan eller ei forlenging av Stieg Larssons Millennium-trilogi.

Boka er basert på faktiske hendingar og verkelege historiske personar. Dette er historia om Alan Turing (1912 - 1954), mannen som var hjerna bak den aller fyrste datamaskina og som var med på å knekka nazistane sine Enigma-kodar under 2. verdenskrig. Turing var eit geni; matematikar, logikar, kryptoanalytikar og ein pioner innan informatikk og matematisk biologi.
Men livet hans vart ein tragedie. Han var homofil - og på denne tida var det kriminelt. I 1952 vart han dømt for brot på homofililovgivinga og "behandla" med østrogen.

Handlinga i Syndefall i Wilmslow tek til i 1954. Alan Turing er funnen død - og det virkar som om han har teke sitt eige liv: Ved sidan av liket vert det funne eit eple innsett med cyanid - blåsyre - som det er tatt ein bit av. (Då eg las dette måtte eg sjekka om Apple-logo'en hadde samband med Turings død, men det har eg verken fått stadfesta eller avkrefta..)

Den unge kriminalassistenten Leonard Corell ledar etterforskinga av sjølvmordet, og han anar ugler i mosen. Corell vert som besatt av Turing sitt hemmelege og mangfaldige arbeid. Også Corell føler ei dragning mot matematikk, logikk og vitenskap. Etter kvart vert han motarbeida frå ulike kantar då det syner seg at saka har forgreiningar til farlege, skjulte og mektige krefter. Corell er ein truverdig hovudperson; skildringa av korleis han strevar både fysisk og mentalt med Turing-saka gjer inntrykk på meg.

Syndefall i Wilmslow er ein fengslande og interessant roman. Boka er så mangt; ein biografisk roman, ein populærvitenskapeleg roman og ein historisk roman. Men stilmessig er det litt tungt og tregt og difor kan ein ikkje sei at det er ein pageturner. På omslaget kan ein lesa at det er ein ein "thriller" og ein "spenningsroman", men det meiner eg er å villeda lesaren. Boka byr egentleg på lite spenning, men ho har ein nerve som er til stades heile vegen. Språket er noko omstendeleg og gammaldags - og det passar i denne forteljinga frå 1954. Det er i det heile gode tidsbilete og fine miljøskildringar i boka.

Oppsummering oktober

Påbyrja i september, fullførast i oktober:
David Lagercrantz - Det som ikke dreper oss - Svensk krim - Lånt lydbok, biblioteket
Ann Cleves - Svart som ravnen - Britisk krim - Lånt papirbok, biblioteket
Morten Øen - Tellemarck - Norsk roman - Lånt ebok, eBokBib

Lest i oktober:
Jan Mehlum - Et hardt slag - Norsk krim - Lytteeksemplar
Ragnar Kvam jr. - De fire store - Historisk/biografisk/dokumentar - Lånt papirbok, biblioteketb
Hanne Sigbjørnsen - Tegnehanne - Tegneserie/humor - Lånt papirbok, privat
Bergsveinn Bergisson - Svar på brev frå Helga - Islandsk roman - 2013 - Lånt ebok (avbraut)
Hans Olav Lahlum - Haimennesket - Norsk krim - Lånt ebok, eBokBib
Vetle Lid Larssen - Hvordan elske en far - og overleve - Personleg beretning/biografi - Lytteeksemplar
Claus Lundekvam og Thomas Karlsen - En kamp til - Biografi - Lånt papirbok, biblioteket
Jo Nesbø - Mere blod - Norsk krim - Lånt papirbok. privat
William Landay - Den ubehagelige sannheten - Amerikansk krim - Lånt ebok, eBokBib
Henning Mankell - Minnet om en skitten engel - Svensk roman - Lånt lydbok, biblioteket

Påbyrja i oktober, fullførast i november:
Liza Marklund - Jernblod - Svensk krim - Lånt papirbok, privat
Vidar Sundstøl - Djevelens giftering - Norsk krim - Lånt ebok, eBokBib
Øystein Wiik - Rekviem - Norsk krim - Lytteeksemplar

Omsider er leselysta tilbake for fullt - og det er eg glad for. Oktober vart ein strålande lesemånad med fleire gode leseopplevingar. Og som ein kan sjå: Eg brukar ikkje mykje pengar på bøker. Alt eg las i oktober var lånt eller fått.
Eg likar når bøker viser seg å vera overraskande bra - og av oktoberbøkene mine må både Det som ikke dreper oss, Hvordan elske en far og Lundekvam sin sjølvbiografi framhevast som slike positive overraskingar. Eg likte også godt Ragnar Kvam si historisk/biografiske De fire store og Henning Mankells Minnet om en skitten engel, men sidan eg har lest såpass mykje av desse forfattarane tidlegare vart eg ikkje like overraska. Og etter å ha lest Til Jacobs forsvar tidlegare i år hadde eg også store forventningar til Den ubehagelige sannheten - som vart innfridde. Omtale kjem.
Nemnast spesielt må også artige Tegnehanne - og den ubehagelege og spesielle Tellemarck.

Svar på brev frå Helga vart nominert til Nordisk Råds litteraturpris i 2012, men eg likte ikkje denne i det heile tatt. Så for å spara meg sjølv for (ytterlegare) irritasjon og ergrelse, valde eg å avbryta etter halvgått løp. For det fyrste fordi boka kjeda meg og for det andre fordi eg fann erotikken og kjærleikshistoria uekte og påklistra. For det tredje fordi boka har eit heilt håplaust språk: Oversetjinga er gjort til eit forelda arkaisk nynorsk, som sikkert skal streka under det islandske - men eg trur at eit moderne nynorsk - eller bokmål, for den del - har like mykje (lite) til felles med det islandske språket som den gammaldagse nynorsken som her er brukt. Styr unna brevet til Helga, er mi tilråding.

Bokomtale: Det som ikke dreper oss av David Lagercrantz

Lydbokforlaget 2015
Speletid 16:37
Opplesar Anders Ribu
Lånt på biblioteket

Millennium-fans over heile verda har vore spente på dette fjerde avsnittet i serien om Mikael Blomkvist og Lisbeth Salander.
Den originale (og fenomenale) trilogien kom ut fyrst etter at forfattaren Stieg Larsson døydde i 2004. Det er veldig trist at forfattaren aldri fekk oppleva den enorme suksessen bøkene fekk. Enno tristare er det at dei etterlatte har krangla bittert og lenge om korleis forfattarskapet og arven etter Larsson skulle forvaltast. Sambuaren Eva Gabrielsson har vore sterkt imot utgjevinga av Millennium 4, medan faren og broren til Stieg Larsson har vore pådrivarar når det gjeld den nye oppfølgingsboka.
Eg har full forståing for dei sterke kjenslene til Larssons sambuar, men eg meiner at så lenge dei originale bøkene og karakterane vert behandla på ein respektfull måte, kan eg ikkje sjå at denne utgjevinga er moralsk forkasteleg eller opprørande på nokon måte.

Mannen som har fått i oppdrag å halda fram med forteljinga om Millennium er David Lagercrantz, kanskje mest kjend som mannen bak boksuksessen Jeg er Zlatan.

Det som ikke dreper oss er altså ein ny, frittståande roman inspirert av og basert på karakterane og miljøet me kjenner frå Menn som hater kvinner, Jenta som lekte med ilden og Luftslottet som sprengtes. Dei tre nemnde bøkene er blant mine absolutt favorittar - og Salander og Blomkvist er to figurar som eg føler at eg kjenner - ut og inn. No har det rett nok gått fleire år sidan eg las bøkene, men eg kan enno kjenna den gode kjensla av forventningar og lesefryd dei gav meg den gongen. Så eg skal ærleg innrømma at eg var ein smule skeptisk på førehand - men Det som ikke dreper oss viste seg å vera ei svært god og spennande bok.

Det vart eit gledeleg gjensyn med min "superhelt", Lisbeth Salander. Eg er fascinert av denne dysfunksjonelle datanerden utan vener og med manglefullt utvikla sosiale antenner - men med ein sterk rettferdigheitssans og med høg moral. Ho er så spesiell, så sterk - og likevel så sårbar.
I Det som ikke dreper oss møter me ein liten gut som liknar litt på Lisbeth. Han vert vitne til eit drap - men politi og hjelpeapparat støyter på eit problem: guten er autist, manglar språk og evne til å uttrykke seg på "vanleg" måte. Men så viser det seg at det barnet truleg er ein savant, ein autist med spesielle intelligente egenskapar og at han har sans for tal og avansert matematikk, i tillegg til at han har fantastiske kunstneriske evner. Interessant? Ja, absolutt. Truverdig? Neppe, men det er ikkje så nøye. Poenget er at det funkar i denne forteljinga.

I denne boka har David Lagercrantz klart å "gjenskape" Salander - og Blomkvist. Forfattaren har tilegna seg det "larssonske" i skrivestil og stemning - på ein overbevisande måte. Plottet og intrigen er, som i dei føregåande Millenniumbøkene, nokså komplisert. Boka er ordrik, detaljrik, handlingsrik og perspektivrik. Det tek forholdsvis lang tid å få oversikt over alle aktørar og forholdet mellom dei. Fleire handlingstrådar og ganske mange karakterar skal presenterast og setjast inn i ein samanheng - så det krev at lesaren er tolmodig og konsentrert.
Lydboka er glimrande lest av Anders Ribu; han les med tydeleg diksjon og på ein litt høgtideleg måte, noko som passar til det språket som er brukt i boka. Det har likevel vore nyttig å ha papirboka i tillegg, sidan det som sagt er så mykje å halda styr på.

Stort meir er ikkje å sei om Det som ikke dreper oss. Boka er omtalt, omdiskutert, presentert, anmeldt, anbefalt, hypa og reklamert for - i det uendelege og til det kjedsommelege, som det heiter.
Når ei bok får så skrekkeleg mykje merksemd sler det gjerne dårleg ut for mitt vedkommande. Det fører gjerne til at eg mistar leselysta. I dette tilfellet gjorde eg ikkje det - og det er eg glad for.
For som sagt; boka er kjempebra, nesten like bra som originalane.

Oppsummering september

Påbyrja i august, fullført i september:
Kathryn Stocket - Barnepiken - Amerikansk roman - Lånt lydbok, biblioteket
Gert Nygårdshaug - Himmelblomsttreet - Norsk roman - Kjøpt pocket

Lest i september:

Ingebjørg Berg Holm - Stjerner over, mørke under - Norsk historisk krim - Lånt ebok, eBokBib
Gunhild Haugnes - Døtre av Norge - Norsk roman - Lånt lydbok, privat (avbraut)
Kjell Ola Dahl - Kureren - Norsk krim - Lånt ebok, eBokBib
Marte Wexelsen Goksøyr - Jeg vil leve - Debatt/fakta - Lånt papirbok, privat
Jørn Lier Horst - Blindgang - Norsk krim - Lånt lydbok, biblioteket
Viktoria Lindberg - Snart er dette lenge siden - Noveller - Lånt ebok (avbraut)
Dashiell Hammet - Malteserfalken - Amerikansk klassisk krim - Kjøpt pocket
Bjørn Westlie - Fars krig - Krigshistorisk/biografisk - Lånt lydbok

Påbyrja i september, fullførast i oktober:
David Lagercrantz - Det som ikke dreper oss - Svensk krim - Lånt lydbok / lånt papirbok
Ann Cleves - Svart som ravnen - Britisk krim - Lånt papirbok, biblioteket
Morten Øen - Tellemarck - Norsk roman - Lånt ebok

Månadsoversikten syner ein salig blanding av nytt og gammalt lesestoff, av tynne og tjukke bøker, av lyd-, papir- og e-bøker, av skjønnlitteratur og sakprosa - og både debutantar og gamle travarar. Ingen kan vel sei at eg ikkje les variert..!
I likskap med august vart september ein litt annleis lesemånad. Lesetid og -tempo er skrudd ned eit par hakk i høve "normalen".

"Hovudbok" og høgdepunkt i september har vore Himmelblomsttreet. Eg brukte omlag 4 veker på lesinga. Ikkje fordi boka er spesielt tunglest, men fordi eg har lest fleire bøker parallellt - og fordi det er ei bok som fortener å bli lest sakte.
Av andre leste septemberbøker må eg spesielt trekka fram 1001-boka Malteserfalken. Dashiell Hammet sin berømte kriminalroman frå 1930 viste seg å vera omlag så genial og fantastisk som mange hevdar. Årets kriminalromanar Stjerner over, mørke under og Kureren, samt sakprosaboka Fars krig var også gode leseopplevingar. Og etter å ha lytta til (og bladd i) halve Det som ikke dreper oss, er den boka i ferd med å bli ei mektig leseoppleving. Den nye Millennium-boka til David Lagercrantz er skriven på ein måte som også Stieg Larsson ville vore nøgd med. Imponerande!
Blindgang av Jørn Lier Horst derimot - den var skuffande svak og uspennande.

To bøker som eg byrja på i september vart ikkje fullførte. Døtre av Norge kunne vore bra, men inneheld så mange klisjéar og så mykje elendigheit at eg ikkje orka å lesa meir enn halve boka.
Eg avbraut også den ferske novellesamlinga Snart er dette lenge siden. Då eg hadde lest to meiningslause og tåpelege noveller ga eg opp.