Oppsummering november 24

Påbyrja i oktober, fullført i november:

Abid Raja - Vår ære og vår frykt - Debatt/personleg beretning - Lånt papirbok privat

Ørjan N. Karlsson - Stille som snø (Jakob Weber #3) - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites

Lese i november:

Kim Leine - Karolines krig (Karoline Blicher #3) - Dansk-norsk roman - Lånt ebok BookBites

Torbjørn Færøvik - Maos rike. En lidelseshistorie - Norsk dokumentar - Lydbok Storytel
Gard Sveen - Messe for en morder (Agnete Ness & Ulf Sommer #2) - Norsk krim - Norsk krim - Lånt ebok BookBites

Lars Kepler - Søvngjengeren (Joona Linna #10) - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites

Påbyrja i november, fullførast i desember:
Robert Galbraith - Det beksvarte hjertet (Cormoran Strike #6) - Britisk krim - Lånt ebok BookBites
Jan Guillou - Tempelridderen (Arn Magnusson #2) - Svensk historisk roman - Lyd Storytel

3 lyd, 1 papir, 2 ebøker
5 lånt, 1 abonnement
3 krim, 1 roman, 1 dokumentar, 1 debatt
4 norske, 1 dansknorsk, 1 svensk
Nye forfattarar: Ingen

Eg tykkjer eg har lese mykje i november, men det vart faktisk ikkje meir enn seks bøker. Men fleire av dei er ganske omfattande, så eg vil tru at om ein reknar om til sidetal er det som ein normal månad (8-9 bøker).
Boka eg les no, Det beksvarte hjertet, er ekstra omfangsrik; 1072 sider. Eg må innrømma at eg har vore på nippet til å avbryta, men i skrivande stund er eg kommen til side 520. Det vil sei at alt no tyder på at eg kjem til å fullføra, for eg likar jo egentleg godt å lesa om Strike og Robin og om dei besyndarlege sakene dei etterforskar. Men ei krimbok på over 1000 sider - det er for mykje. Det blr for komplisert og litt utmattande frå Robert Galbraith (J.K. Rawlins) denne gongen.

Begge dei to sakprosabøkene eg las er veldig bra bøker. Abid Raja set dagsorden (også) med den nye boka si. I Vår ære og vår frykt tek han utgangspunkt i sitt eige liv og eige opphav og set søkelys på korleis ulike europeiske nasjonar har handtert innvandring og integrering. Ei svært viktig bok!

Torbjørn Færøvik si bok Maos rike handlar, som tittelen tilseier, om Kina, Mao og om korleis det kinesiske folket har lidd. Boka er rystande, lærerik og interessant om korleis (det som skulle bli) ein folkerepublikk blei eit diktatur.  

Kim Leine har no fullført bøkene om Karoline Blicher, og han avsluttar med det som er den beste boka i trilogien. Karolines krig er veldig spennande, skremmande realistisk og nesten dagsaktuell. Handlinga er nemleg lagt til oktober 2024.

Dei to norske krimbøkene er bra og her viser eg til samleomtalen.

Eg las (lytta) ferdig Søvngjengeren i natt, og eg er framleis andpusten. Atter ein gong har det svenske forfattarparet laga ei velkomponert og kjempespennande historie. Boka er nifs, bestialsk og urealistisk - men altså; dei skriv veldig bra. 

Haustlesing: Norsk krim 2024

Som vanleg er eg bakpå når det gjeld omtalar, så her kjem eit skippertakinnlegg. 

Som eit eksperiment, og for å vera effektiv, har eg for fyrste gong (i bloggsamanheng) teke i bruk kunstig intelligens. Eg har naturlegvis kvalitetssikra og bearbeida innhaldet slik at eg kan stå for det som står skrive, men det er kanskje blitt litt annleis enn om eg ikkje hadde brukt KI.
Reaksjonar/kommentarar nokon?

Den ingen ser av Terje Bjøranger

Cappelen Damm 2024
379 sider
Lånt ebok BookBites

Forfattaren tek opp fleire aktuelle og vanskelege tema i denne boka. Stikkord er tvangsekteskap, æreskriminalitet og gjengkriminalitet, og me møter fleire uskuldige menneske som vert utsette for grove truslar og vald.

"Dei som ikkje blir sett" er to jenter som lir under det som kan kallast æreskultur. Bjøranger har sjølv jobba med temaet i fleire år, så handlinga framstår som truverdig og realistisk. 

Bok nummer 5 i serien om Charlie Robertsen er ein viktig og engasjerande roman som tek opp alvorlege tema. Historia er sterk og fascinerande og gir eit truverdig bilete av eit aktuelt samfunnsproblem.
Terningkast 5.

Blind hevn av Bjørn Bakken

Lind & co 2024
Speletid 7:14
Lånt lydbok BookBites

Bjørn Bakken, for oss bokbloggarar kanskje mest kjent som bokbloggkollega Bjørnebok, er ute med si tredje bok i Sørlandskrim-serien. Bloggen hans blir ikkje lenger oppdatert noko særleg, og sjølv om det er litt trist, så kan ein forstå det. No er det nok skriving av eigen krimserie som gjeld, og ikkje andre sine bøker.

Det er ein fordel å lesa bøkene i rett rekkefølge, men elles blir tidlegare hendingar forklart og repetert i starten av Blind hevn. Som dei to føregåande er dette ei ganske spennande og underhaldande bok, med bra framdrift og eit stødig språk. 

Lydbøkene i serien er blitt veldig populære - og det forstår eg godt. Ivar Nergaard si innlesing tilfører leseopplevinga noko ekstra - og gjer at eg legg til eit plussteikn:
Terningkast 4+.

Det blinde vitnet av Jørgen Brekke

Gyldendal 2024
302 sider
Lånt ebok BookBites

Nestenpensjonist Odd Singsaker er tilbake - med ei siste sak? Dette er bok nummer 8 i serien, men ho kan fint lesast som ei frittståande bok. Eg har lese og likt alle dei føregåande og hadde difor høge forventningar - som i stor grad vart innfridde. 

Historia startar med ei uvanleg hending: ei blind kvinne hevdar å ha sett (!) eit drap i naboleilegheita si. Kort tid etter vert den blinde kvinna funnen død. Dermed vert ei komplisert etterforsking sett i gang. 

Kan svaret ligga i fortida til kvinna? Kva har ho gjort, kvar har ho vore, kven har ho kjent? Dette får lesaren vita litt om undervegs via nokre dagboknotatar. 

Boka er ikkje så lang, men etter mi meining kunne deler av handlinga vore utkutta. Eg tykkjer t.d. at det er forstyrrande og irrelevant å lesa om bruk av tarotkort. Når forfattaren skal gjera det ekstra mystisk reagerer eg visst stikk motsett av det som truleg har vore føremålet. 

Terningkast 4.

I begynnelsen var mørket av Karin Fossum

Cappelen Damm 2024
285 sider
Lånt papirbok privat

Som alltid skriv Karin Fossum drivande godt, og som alltid er karakterane hennar heilt unike. Dette er fjerde bok i Eddie Feber-serien.

Tittelen gir bibelske assosiasjonar, og omslagsbiletet får ein til å tenkja på Hamlet - utan at eg kan sjå at det har relevans til handlinga i boka. 

Det er ingen tradisjonell krim og det handlar lite om vanleg politietterforsking. Men her skjer fleire brutale drap, og det handlar mykje om psykologi og vitneåtferd - og aller mest handlar det om kva utanforskap og einsemd kan føra til.

I begynnelsen var mørket er ei bra bok, men Fossum har vore betre før. Så dermed "berre": Terningkast 4+.

Svikere av Espen Skjerven

Liv forlag 2024
325 sider
Lånt ebok BookBites

Dette er fjerde bok i serien om Tom Greyston, sjølv har eg kun lese den tredje (Kleptokratiet) tidlegare. Det er kanskje årsaka til at eg ikkje er fullt så begeistra for boka som "alle" andre. 

Ikkje for det; det er ei velskriven og velkomponert bok, men for meg vart karakterane, også hovudpersonane, uklare og vage. Eg er ikkje blitt kjent med dei og forstår ikkje kva dei tenkjer og kvifor dei reagerer som dei gjer.
Til tider er det også noko overforklarande.

Plottet er originalt og innleiinga "passe ekkel". Stikkord for handlinga elles er likskjendingar, korrupsjon, konspirasjonsteoriar, miljøkriminalitet og miljøekstremisme. 

Terningkast 4.

Stille som snø av Ørjan N. Karlsson

Gyldendal 2024
Speletid
Lånt lydbok BookBites

I den tredje boka i Jakob Weber-serien er handlinga lagt til Bodø og Lofoten, og forfattaren skildrar natur og omgjevnader på ein bra måte.

Det er ei trist og opprørande historie som blir fortalt, og det vert elles teke opp ulike aktuelle tema. 
Etterforskarane sine privatliv tek litt stor plass i handlinga, men utan at det går noko særleg ut over framdrifta. Weber sjølv er ein sympatisk protagonist som har nokre utfordringar og som slit med å strekka til på ulike område. 

Også denne boka har tendensar til overforklaringar, og eg oppfattar forteljarmåten som omstendeleg. Men etter ei noko saktegåande midtparti aukar spenninga og tempoet mot slutten.
Terningkast 4.

Messe for en morder av Gard Sveen

Cappelen Damm 2024
383 sider
Lånt ebok BookBites

Andre bok i serien om politietterforskarane Ulf Sommer og Agnete Ness handlar om to saker som alt frå start av (truleg) har ein samanheng. Det handlar om ein farleg fange som har rømt og om eit forsvunne barn. Barnet er fangen si dotter. 

Sakene er skikkeleg utfordrande og med stigande spenning får lesaren følgja dei ulike etterforskingsstega og sjå korleis det utviklar seg. Det er sjølvsagt lagt ut både spor og villspor og dei ulike vitna er ofte upålitelege og/eller løgnaktige. 

Boka er ein type puslespelkrim som er både velskriven og velplotta, og for denne lesar framstår innhaldet som ganske realistisk. 
Terningkast 4+.

- - - - - - - - - - - - - -

Fleire omtalar av årets norske krimbøker (mine terningkast i parentes)

• Dukken i tauet av Unni Lindell (5)
• Sorgsankeren av Heine Bakkeid (5)
• Løvinnen av Sven Petter Næss (4+)
• Liksteinen av Marit Reiersgård (4)
• Redebyggeren av Merete Junker (4)

Oppsummering oktober 23

Påbyrja i september, fullført i oktober:
Jan Guillou - Den som drepte helvetes engler - Svensk krim - Lyd Storytel

Lest i oktober:
Sven Petter Næss - Tyv - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket
Anne Holt - Tolv utemte hester - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Gard Sveen - En gang skal du dø - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Jeff Abbott - I siste øyeblikk - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Tore Renberg - Lungeflyteprøven - Norsk historisk roman - Lånt papirbok privat + Lånt lydbok BookBites
Levi Henriksen - Som vi forlater våre skyldnere - Norsk novellesamling - Lånt lydbok BookBites

Påbyrja i oktober, fullførast i november:
Hans Olav Lahlum - Terningmorderen - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Pascal Engman og Johannes Selåker - Til minne om en morder - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites

3 lyd, 1 lyd + papir, 2 papir, 1 ebok
5 lånt, 2 abonnement
5 krim,  1 historisk roman, 1 novellesamling
5 norske, 1 svensk, 1 amerikansk
6 menn, 1 kvinne
Nye forfattarar: Ingen.

Plutseleg november. Friskt og fint i dag, men etter kvart kjem det til å bli mørkt, grått og kaldt og dermed meir inneaktivitetar - og truleg meir lesing. Det vart "berre" 7 fullførte bøker i oktober, 5 av dei årets norske - og med Lungeflyteprøven som høgdepunkt. 

Den som drepte helvetes engler er eit gjensyn med Erik Ponti og Carl Hamilton - som gamle menn. Sidan eg har lese mange av Jan Guillou sine bøker, såg eg fram til ei nostalgisk lesestund. Noko det vart, for her er det mange henvisningar til både Ondskapen, Hamiltonserien og Århundreserien. Boka er ikkje dårleg, men det vart for tregt, rett og slett - og kanskje noko patetisk. Kort oppsummert er det, etter mitt syn, ei bok me ikkje hadde bruk for. Samstundes forstår eg behovet Guillou har hatt for å knytta saman og oppsummera tidlegare bøker. 

I siste øyeblikk er ikkje treg, tvert om. Andre bok i serien om Sam Capra er full av action, slåssing, skyting og biljakt. Samt ein dose romantikk. OK som underhaldning og avveksling, men likevel kjedeleg. Det er nesten som det er godt gjort å skriva ei bok som er både actionfylt og kjedeleg, men eg opplevde boka slik. Eg kjem neppe til å halda fram med denne amerikanske serien.

Pr. 1. november har eg lese 90 bøker i 2023. Det er innafor normalen og eg er nøgd med det.

Kva skal så lesast i november og desember?
Vel - det blir som vanleg litt tilfeldig sidan eg fyrst og fremst låner bøker. Den fyrste eg har på vent er den siste til Jørgen Jæger. På vente- og ønskelista har eg mykje svensk krim: dei nyaste bøkene til Jens Lapidus, Håkan Nesser, Anders Roslund, Stefan Ahnhem og Anders de la Motte. I tillegg dei siste til danske Thomas Bagger og finske Max Seeck. 
Dessutan har eg sett meg på venteliste for ei bok eg har store forventningar til: Ken Follett si nyaste bok i det som er blitt Kingsbridge-serien; Lysets rustning. 

Og når ein er inne på historiske romanseriar: Edvard Hoem kjem med ny bok i serien Familien i Rekneslia seinare denne månaden. Den har tittelen Husjomfru og handlar om Felemakaren si dotter. Og her må eg faktisk sitera meg sjølv frå min eigen omtale av Felemakaren: "Det er ikkje gitt noko hint, men eg anar at det kan komma fleire bøker basert på Hoemske forfedre og -mødre. Kanskje vert ein av døtrene til Lars og Gunhild hovudperson i neste bok?" 

Oppsummering august 20

Påbyrja i juli, fullført i august:
Gard Sveen - Drømmenes gud - Norsk krim - Lyd Storytel
John Harvey - I mørket - Britisk krim - Lånt ebok BookBites
Alf R. Jacobsen - Djevelens kobber - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

Lest i august:
Tana French - Inntrengeren - Irsk krim - Lyd Storytel
Jan-Erik Fjell - Gråsonen - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Tore Renberg - Mannen som elsket Yngve - Norsk roman - Lyd Storytel
Tom Egeland - Kongen - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Chris Hammer - Krattlandet - Australsk krim - Lyd Storytel
David Baldacci - Et enkelt geni - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Jørgen Brekke - Andre guder - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

Påbyrja i august, fullførast i september:
Audun Molde - Pop - en historie - Norsk dokumentar/fakta - Lyd Storytel
M.J. Arlidge - Nei nei gutt - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

5 lyd, 3 papir, 2 ebøker
5 lånt, 5 abonnement
9 krim, 1 annan roman
6 norske, 1 britisk, 1 irsk, 1 amerikansk, 1 australsk
9 menn, 1 kvinne
"Nye" forfattarar: Hammer

Ein ny bra lesemånad er unnagjort. Sterk overvekt av krim som vanleg, men det var gjenlesing av "klassikaren" Mannen som elsket Yngve som førte til årets fyrste seksar. Har både sett filmen og lest og lytta til boka tidlegare, men den utgåva eg no har lytta til er ei nyinnspeling der forfattaren sjølv les. Og det løfta leseopplevinga til eit enno høgare nivå.

I august las eg óg tre av årets norske krimromanar. Både Gråsonen og Kongen er grei underhaldning, men eg meiner at både Tom Egeland og Jan-Erik Fjell kan betre enn det dei får vist her. Jørgen Brekke har óg vore mykje betre i tidlegare bøker. Andre guder er ei tynn forteljing i dobbel forstand.

Djevelens kobber (utgitt 2014) hadde eg aldri høyrt om før eg tilfeldigvis kom over boka på biblioteket. Det er ein svært bra historisk kriminalroman med handling frå andre verdenskrig og tida rett etter krigen og kan verkeleg anbefalast til alle krim- og historieinteresserte. Alf R. Jacobsen er mest kjend som forfattar av krigsdokumentarar, men han beherskar også krimsjangeren på ein framifrå måte.

Oppsummering mai 20

Påbyrja i april, fullført i mai:
Zeshan Shakar - Tante Ulrikkes vei - Norsk roman - Papirbok fått i gåve
M.J. Arlidge - Dukkehuset - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Lest i mai:
David Baldacci - Et eneste sekund - Amerikansk krim - Lyd Storytel
M.J. Arlidge - Er du med på leken - Britisk krim - Kjøpt ebok
Alf R. Jacobsen - Farlig farvann - Krigsdokumentar - Lånt ebok BookBites
Stefan Ahnhem - Motiv X - Svensk krim - Kjøpt lydfil

Stefan Ahnhem - X måter å dø på - Svensk krim - Lånt lydbok biblioteket

William Shaw - Fuglekikkeren - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Ninni Schulmann - Svar meg hvis du hører meg - Svensk krim - Lånt papirbok privat / Lyd Storytel

Gard Sveen - Bjørnen - Norsk krim - Lyd Storytel
Aksel Lund Svindal og Torbjørn Ekelund - Større enn meg - Sjølvbiografi - Lyd Storytel
Sigbjørn Mostue - Himmelen skal gråte blod - Norsk krim - Lyd Storytel

Påbyrja i mai, fullførast i juni:

Bjørn Andreas Bull-Hansen - Jomsviking - Norsk historisk roman - Lånt ebok BookBites
Cilla og Rolj Börjlind - Den tredje stemmen - Svensk krim - Kjøpt papirbok og lyd Storytel

6 lyd, 4 ebøker, 1 papir, 1 kombinert papir og lyd
5 lånt, 4 abonnement, 2 kjøpt, 1 fått
9 krim/spenning, 1 roman, 1 biografi, 1 dokumentar
5 norske, 3 svenske, 3 britiske, 1 amerikansk
11 menn, 1 kvinne
"Nye" forfattarar: Shakar, Shaw, Mostue, Svindal/Ekelund

Mai vart ein veldig bra lesemånad: Heile tolv bøker og heile fem terningkast 5. Både Fabian Risk-serien (Ahnhem) og Helen Grace-serien (Arlidge) anbefalast for dei krimkresne. Største positive overrasking vart likevel den Riverton-nominerte Himmelen skal gråte blod. Trass i enkelte lettvinte løysingar og nokre lite sannsynlege hendingar baud boka på nervepirrande spenning, mykje action og glimrande underhaldning.

Er du interessert i krigshistorie bør du lesa Farlig farvann. Alf R. Jacobsen er rett og slett ein mester innan denne sjangeren. Og er du bittelitt sportsinteressert vil eg anbefala sjølvbiografien til Aksel Lund Svindal. For ein idrettsmann han var og for eit forbilde han er.

Fuglekikkeren var heilt grei, men nådde ikkje heilt opp til dei forventnigane eg hadde. Og Tante Ulrikkes vei? Sorry, den fann eg ikkje heilt ut av. Det vart ei ny stadfesting på at norske samtidsromanar ikkje passar for meg. Dessutan las eg egentleg berre Mo si historie, for eg skjønte ikkje språket til Jamal. Eg er truleg for gammal og bur på feil kant av landet. 

Kriminell vårlytting

Sidan eg er så på etterskot når det gjeld bokomtalar bestemte eg meg for å laga eit skikkeleg skippertaksinnlegg; denne gong i form av "mikroomtalar" i stikkordform. Eg håpar å få fram det mest essensielle i kvar enkelt bok når eg gjer det på denne måten. Det har vore varierande leseopplevingar; få innertiarar, nokre skuffelsar og enkelte "heilt greie".

Alle lydbøkene nedanfor er innan krim-/spenningsjangeren og inngår i ulike seriar. Eg har hatt som mål å bruka/utnytta Storytel-abonnementet mitt så mykje som muleg, så dei fleste har eg funne der.

Flokkdyr av Tana French 

Cappelen Damm 2016
Speletid 16:24
Lydbok Storytel
- Femte bok i den ukronologiske Dublin Murder Squad-serien
- Handling frå ungdoms-/kostskulemiljø
- Langsam, mykje prat og mykje fram og tilbake
- Intenst og tett
- Skildringar prega av innleving og psykologisk innsikt
- Spesielt interessant å følgja korleis samarbeidet mellom etterforskarane utviklar seg
- Litt for lang, men ei god leseoppleving
- Veldig godt opplest av Ivar Nergaard
- Terningkast 5-.

Fluktruten av Arnaldur Indridason
Cappelen Damm 2018

Speletid 9:16

Lydbok Storytel
- Tredje bok i serien om Flovent og Thorson
- Interessant og originalt med handling frå Island under 2. verdenskrig
- Gode tidsbilete
- Men frykteleg tregt, så denne lesar mista etter kvart både konsentrasjon og oversikt
- Opplesar Lasse Lindtner "beherskar" fleire stemmer og dialektar, men det blir i overkant teatralsk

- Terningkast 3.

Blodmåne av Katrine Engberg 
Capitana 2019
Speletid 10:16
Lydbok BookBites

- Andre bok om Jeppe Kørner og Anette Werner

- Burde nok ha lest den fyrste fyrst

- Dansk etterforskarkrim

- Lettlest og oversiktleg

- Snert, sjarm og brukbart driv

- men litt for mykje om trivialitetar og "dameting"

- God opplest av Kristin Grue

- Terningkast 3+.

Operasjon Snøhvit av Eirik Wekre
Cappelen Damm 2018
Speletid 10:56
Lydbok Storytel

- Fyrste bok i serien om Hege Tønnesen

- Ikkje spesielt bra fyrsteinntrykk

- Rotete, overambisiøst

- Liksomdramatisk, lite truverdig

- Klisjékarakterar

- Opplesar Ane Rygh les tydeleg, men altfor sakte

- Terningkast 3-.

Blod i dans av Gard Sveen
Cappelen Damm 2016
Speletid 6:14
Lydbok Storytel

- Tredje bok i Tommy Bergmann-serien

- Burde definitivt ha lest denne rett etter andre bok, for dei heng tett saman

- Med avstand i tid vart begge bøkene "sånn passe"

- Masse action, mange handlingstrådar

- Veldig bra lest av Helge Winther-Larsen

- Terningkast 3.

Bjørnen av Gard Sveen
Cappelen Damm 2018
Speletid 10:53
Lydbok Storytel
- Fjerde bok i Tommy Bergmann-serien

- Totalt annan stil - og betre - enn den føregåande

- Heller ikkje hovudpersonen er gjenkjenneleg, men så har det gått 10 år handlingsmessig

- Kald krig, spionasje, kontraspionasje

- Mykje av handlinga bygger på Treholt-saka

- Terningkast 4.

Flaggermusmannen av Jo Nesbø
Lydbokforlaget 2018
Speletid 11:29
Lydbok Storytel

- Fyrste bok i Harry Hole-serien, fyrste gong utgitt 1997, nyinnspeling

- Starten på eit forfattarskap som har betydd mykje for mange

- Gjenlesing etter 23 år for meg

- Var banebrytande i si tid

- Godt plott, overraskande vendingar

- Merkar at både min lesesmak og Nesbø som forfattar har utvikla seg

- Meir nostalgikjensle enn spenningskjensle

- Dennis Storhøi er ein god opplesar og stemma hans er perfekt som Harry Hole

- Terningkast 4+.

Svar hvis du hører meg av Ninni Schulman 

Cappelen Damm 2015 

Speletid 10:50
Lydbok Storytel (+ lånt papir)

- Tredje bok i serien om Magdalena Hansson

- Svensk bygdekrim

- Handling frå jegermiljø er originalt og interessant

- Noko stilleståande til tider

- Men jamnt stigande spenning trass i enkelte forutsigbare hendingar

- For mykje mas om småbarnsliv og tidsklemma

- Elles grei nok
- OK opplesing av Ingrid Vollan

- Terningkast 3+.

Et eneste sekund av David Baldacci
Cappelen Damm 2004
Speletid 10:00
Lydbok Storytel
- Fyrste bok i serien om Sean King og Michelle Maxwell
- Grei introduksjon til hovudpersonane og bakgrunnen deira
- Veldig amerikansk på alle måtar
- Secret Service, FBI, hemmelege tenester
- Action, overraskingar
- og litt romantikk
- Heilt grei underhaldning
- Ivar Nergaard les i passe tempo og med engasjement og innleving
- Terningkast 4+.

---------------------

Mykje middelmådig i denne samleomtalen, tykkjer du kanskje?
Ja, det vart visst det. Så eg avsluttar med heile to rosiner i pølsa.

---------------------

Motiv X av Stefan Ahnhem 

Lydbokforlaget 2018 

Speletid 12:03

Kjøpt lydfil

- Fjerde bok i Fabian Risk-serien

- Ein serie der kvar bok blir betre og betre 

- Adrenalinspennande, nervepirrande

- Mange synsvinklar

- Utallige handlingstrådar, både korte og lange

- Avansert, men ikkje altfor komplisert
- Terningkast 5.

X måter å dø på av Stefan Ahnhem 

Lydbokforlaget 2019

Speletid 11:53

Lånt lydbok biblioteket

- Femte bok om Fabian Risk
- Handlinga startar umiddelbart etter Motiv X, så desse bør helst lesast rett etter kvarandre
- Ikkje berre ein, men to, splitter gale seriemordarar
- Fabian vert utsett for umenneskelege påkjenningar
- Grusomme og fantasifulle drapsmetodar
- Innvikla og godt samanskrudd plott
- Usannsynlege motiv og urealstisk handling
- Men likevel ein fantastisk pageturner, umuleg å leggja frå seg
- Terningkast 5+.

Ivar Nergaard er (som alltid) ein fantastisk opplesar av både Motiv X og X måter å dø på. Det er tydeleg at han likar det han les. På den måten tilfører han historia om Fabian Risk ein ekstra dimensjon og gjer bøkene til ekstra gode leseopplevingar.

Oppsummering mars 2020

Det nærmar seg slutten av den mest spesielle månaden me har hatt nokon gong. Før ei oppsummering av lest og ulest i mars må eg ta med nokre ord om koronasituasjonen - ei krise som har ført til menneskelege, økonomiske og samfunnsmessige omveltningar. Ein usynleg fiende har råka oss alle - eit virus som har ført til sjukdom og død for utallige - og som me ikkje anar dei fulle konsekvensane av enno. Pandemien er nok enno kun i oppstartsfasen. Kven skulle trudd for ein månad sidan at liva våre skulle endrast så drastisk - så raskt?

Samstundes kjenner eg meg takksam. Fyrst og fremst fordi eg bur i eit land med eit godt utbygd helsevesen og med helsemyndigheiter som sette i verk drastiske og naudsynte tiltak. Dernest fordi eg framleis har ein jobb; ein jobb i det offentlege med pålagt heimekontor. Dette siste sparar meg for arbeidsreisetid, men eg saknar kollegaene mine og kvardagane mine. (Eg er óg takksam for at eg slepp å driva med barnepass og heimeundervisning sidan ungane mine er vaksne..)

Mest av alt saknar eg å vera saman med vener og familie. Men dette med å halda avstand og å vera mest muleg heime må bli normalen for oss alle ei god stund framover. Folk flest forstår alvoret og innrettar seg deretter. Som det stadig vekk blir sagt; det er ein dugnad, dette.

Eg tykkjer det er positivt at mange syner solidaritet og kreativitet i ei vanskeleg og uviss tid. På nettet kan ein til dømes finna aktivitetar som digitale byvandringar, konsertar, bokopplesingar og kunstutstillingar. Eg nyttar meg av ein del av desse tilboda, og finn dessutan stadig nye podcastar som er verdt å lytta til. Tv-seriar og filmar derimot, - det er ikkje noko for meg. Biblioteka er stengde, men eg har lagt merke til at det er blitt betre utval av ebøker og lydbøker i BookBites i det siste. Storytel har også eit godt og variert utval til folk med ulik lesesmak.

Heldigvis så likar eg å vera åleine heime og lesa bøker. Eg kjedar meg aldri fordi eg alltid har bøker på vent. Men når det er så mykje som skjer i samfunnet rundt meg og alt er så uvisst gjer det noko med konsentrasjonen. Eg har nesten ikkje blogga og omtrent ikkje lest andre bloggar denne månaden. Eg las ferdig seks bøker i mars:

Påbyrja i februar, fullført i mars:
Tor Bomann-Larsen - Folket (Haakon & Maud bind 2) - Norsk biografi/historisk dokumentar - Lydbok Storytel
C.J. Sansom - Opprør - Britisk historisk krim - Lånt papirbok privat

Lest i mars:
Val McDermid - Under overflaten - Britisk krim - Lydbok Storytel
Jo Nesbø - Flaggermusmannen - Norsk krim - Lydbok Storytel
Gard Sveen - Blod i dans - Norsk krim - Lydbok Storytel
Håkan Nesser - Nortons filosofiske memoarer - Svensk kortroman - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i mars, fullførast i april:
John Harvey - Av kjøtt og blod - Britisk krim - Lånt ebok BookBites
Div. forfattarar - Påskekrim 2020 - Krimnoveller - Kjøpt papirbok
Håkan Nesser - Halvmorderen - Svensk krim - Kjøpt lydfil

1 papir, 4 lyd, 1 ebok
2 lånt, 4 abonnement
4 krim, 1 kortroman, 1 biografi/dokumentar
3 norske, 2 britiske, 1 svensk
5 menn, 1 kvinne
"Nye" forfattarar: Ingen.

Marsbøkene mine er av høgst ulik omfang: Opprør av C.J. Sansom er på 789 sider, Nortons filosofiske memoarer på kun 96 sider, inkl. illustrasjonar.

I april skal eg fyrst og fremst lesa ferdig dei påbyrja bøkene. Av dei er det Halvmorderen av favoritten Håkan Nesser eg har størst forventningar til. Dagen før "alt" vart karonastengt henta eg Niklas Natt och Dag sin oppfølgjar av 1793 (som logisk nok har tittelen 1794) på biblioteket. Ei anna bilbiotekbok som ventar er Den stille uke av Sven Petter Næss. Den skal lesast i påskeveka, men eg anar ikkje om det er denne veka det er snakk om i boka. Elles har eg tenkt å halda fram å lesa om Haakon og Maud, lydboka av bind 3 i serien, Vintertronen, er alt lasta ned på telefonen. Andre ventebøker eg gledar meg til er Våroffer av Anders de la Motte (lånt ebok) og X måter å dø på av Stefan Ahnhem (lånt lydbok). Eg håpar på å få tid konsentrasjon nok til å skriva nokre bokmtalar i den kommande månaden.

Eg ynskjer alle god påske og ein god lesemånad i april. Ta vare på kvarandre der ute!

Samleinnlegg: Haustlesing del 2

Seinhausten har gått over til tidlegvinter og adventstid - og her kjem ein samleomtale med nokre av bøkene eg har lest i oktober, november og eit stykke ut i desember.

Kalak av Kim Leine
Cappelen Damm 2010
308 sider, papirbok lånt privat

Ei rystande og sterk sjølvbiografisk bok som anbefalast på det varmaste! (..og som egentleg fortener ein grundigare og betre omtale enn dette..)
Eg er som regel skeptisk til prisvinnande forfattarar og bøker, - eg har erfart gong på gong at dei skuffar meg. Kim Leine vart tildelt Nordisk Råds litteraturpris for Profetene i Evighetsfjorden - og då eg skulle prøva meg på forfattaren vart det då naturleg å velja ei anna bok; nemleg debutboka Kalak.
Og for ei fantastisk bok! Eg vart fillerista reint mentalt av kor open og utleverande ho er. Dessutan vart eg skikkeleg imponert over kor elegant og lett Leine skriv. Skildringane av den grønlandske naturen og det grønlandske samfunnet er storarta og lærerik, men det som gir aller størst inntrykk er skildringane av farens omfattande seksuelle misbruk av sonen - og forfattarens eige rusmisbruk og samanbrot. Boka får eit sterkt ternningkast 5.


Jernblod av Liza Marklund 
Vigmostad & Bjørke 2015
372 sider, papirbok lånt privat

Liza Marklund var eit friskt pust innan kriminallitteraturen då ho slo gjennom med Sprengeren i 1998. Ho kombinerte ei spennande kriminalgåte med mediekritikk, kvinnesak og daglegliv på ein måte som ingen andre hadde gjort før. I dag finst det rikeleg med etterlikningar av denne type journalistkrim - men altså; Marklund var den fyrste.

Med denne ellevte og siste boka om Annika Bengtzon får ein tilbakeblikk frå fleire av dei tidlegare bøkene. Det handlar om tidlegare og noverande relasjonar, utfordringar både privat og profesjonellt, uavklarte og uoppklarte brotsverk, om hevn og forsoning.
Du bør ha ein viss kjennskap til serien frå tidlegare (bøkene eller filmane) for å ha glede av Jernblod. Eg tykkjer Marklund med denne boka får avslutta bokserien på ein god og verdig måte. Terningkast 4.

Helvete åpent av Gard Sveen
Vigmostad & Bjørke 2015
492 sider, lånt ebok (eBokBib)

I utgangspunktet var dette ei bok etter min smak; innfløkt plott, sterke historiar, interessante karakterar og mykje psykologi og psykiatri. Ein psykologisk thriller med nerve, parallellhistoriar og handlingar og historiar litt utanom det vanlege. Komposisjon, språk og skildringar er heilt topp.
Men så var det avslutninga då..

Etter mi meining fortener dei omstendelege og sterke historiane ei skikkeleg oppklaring - noko som ein ikkje får her. Tvert imot; forfattaren vel å laga ein open slutt, der lesaren sjølv kan tenkja seg til korleis det går.
Eller kanskje det er meg det er noko gale med - at eg ikkje skjønnar heilt kva forfattaren vil? Eg er usikker.
Terningen hadde landa på 6 dersom avslutninga hadde vore meir skjøneleg. No vart det i staden "berre" terningkast 4.



Eclipse i mai av Gert Nygårdshaug
Juritzen 2015
282 sider, kjøpt ebok frå http://www.gertnyg.com/

To parallellhistoriar, to skjebnar, to menn - som møtest på ein dramatisk måte til slutt.
Ein veit kva ein får når ein les Nygårdshaug sine bøker; ei interessant forteljing, filosofiske og vitenskapelege betraktningar, underfundige tankar, gastronomiske måltider og originale karakterar med sære namn. Likevel les eg kvar einaste bok med undring og - av og til - forundring.
Det samfunnskritiske, som elles pregar Nygårdshaug sitt forfattarskap, ligg ikkje "oppe i dagen" i denne boka.
Her er forfattaren mykje meir melankolsk enn i tidlegare bøker eg har lest. Sjølv om dette er ein underhaldningsroman er det eit djupt alvor som ligg bak. Eclipse i mai er ei lettlest og passe lang bok som inneheld ei sterk og vakker forteljing som gjorde inntrykk på meg.
Terningkast 5.

Offline av Anne Holt
Vigmostad & Bjørke 2015
398 sider, lånt papirbok privat

Eit etterlengta gjensyn med Hanne Wilhelmsen og den tidlegare makkeren hennar, Billy T. Dei to eks-politietterforskarane får litt av kvart å bryna seg på i denne skremmande aktuelle boka som m.a. handlar om terrorisme, ekstremisme, framandfrykt, hat og hevn. Ifølge Anne Holt (og Hanne W) er det dei som ikkje er på nett som er farlegast - dei som er offline kan nemleg ikkje sporast..

Offline startar med ein elegant introduksjon - frå fugleperspektiv - til fleire situasjonar og enkeltpersonar - og med frampeik til dei ulike parallelle historiane som det vert fortalt om seinare. Snedig forteljargrep! Romanen er elles skriven med både innsikt og innleving - og avslutninga fortel oss lesarar at det nok kjem fleire bøker i serien. Bra! Terningkast 4+.

Tilfellet Blumenfeld av Espen Holm
Kagge 2015
367 sider, lånt ebok (eBokBib)

I oktober 1943 vart eit jødisk ektepar rana og deretter drepne av norske grenselosar. Saka vart feia under teppet, men vart til slutt oppklart. Då saka kom opp for retten i 1947 vart gjerningspersonane frikjende, trass i at dei tilsto ugjerningane. Dei fekk kun ein mindre dom for underslag av pengar og verdigjenstandar.
Dette er ei sann historie som du kan lesa meir om her - og det dannar også bakteppet for Tilfellet Blumenfeld.
Tematikken liknar på det som Kjell Ola Dahl fortel om i Kureren og Gard Sveen i Den siste pilegrimen, men Espen Holm har ein litt annan vinkling. Holm problematiserer meir dette med "gode" og "dårlege" nordmenn under og etter krigen. I tillegg vert den skammelege handsaminga av krigsseglarane og tyskerjentene nemnd. Eg likte boka ganske godt; ho er rystande, lærerik og velskriven - men litt treg. Merkelappen "thriller" er noko misvisande. Terningkast 4.

Englefjær av Frode Eie Larsen
Liv forlag 2015
362 sider, lånt ebok (eBokBib)

Den tredje boka eg har lest av denne forfattaren, og den absolutt beste. Dette er mysteriekrim av den klassiske typen der forfattaren legg ut spor og villspor heile vegen.
Etterforskar Eddi Stubb får fleire utfordringar: Det handlar om to mulege "barmhjertigheitsdrap" - ofra er ei gammal dame og eit lite barn - samt ei sak om ei kidnappa jente.
Trådane er mange og perspektivet skifter fort og ofte - for ofte etter min smak; eg fekk fleire gonger kjensla av å bli avbroten i mi eiga tankerekke. Tidvis fører skiftingane til at ein mister litt av tråden og det kan oppfattast som forvirrande å følgja med på kven og kva det gjeld.
Englefjær er likevel lettlest og spennande nok, men eg forsto ganske tidleg kven som var "skurken" her, og det trekker ned. Terningkast 4-.

Blåmandag av Nicci French
Cappelen Damm 2012
365 sider, lånt papirbok privat

Ei knallbok frå eit nytt bekjentskap. Bak namnet Nicci French skjuler det seg eit britisk forfattarpar; Nicci Gerrard og Sean French, som har ein ganske stor produksjon av spenningsbøker bak seg. Dette er fyrste bok i ein serie.
Protagonisten er ein kvinneleg psykoanalytikar som får eit blikk inn i eit merkeleg og mørkt sinn og som med dette opplever eit uhyre vanskeleg dilemma. Samstundes får ein følgja ei pågåande etterforsking som kanskje heng saman med eit såkalla cold case.
Blåmandag er ein psykologisk thriller som handlar om to tragiske hendingar; to forsvunne barn med 22 års mellomrom.
Raske sceneskift og perspektivskift gjer boka til ein pageturner.

Blåmandag er skummelt spennande og har ei overraskande avslutning. Terningkast 5-. ( minusteiknet pga. mange korrekturfeil)


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

For fyrste gong har eg lest noko frå bokhylla.no. Det er nesten som å lesa ei ebok, men berre nesten. Bøkene er skanna inn og skrifta er då meir utydeleg enn i ein vanleg eboklesar. Det går likevel heilt greitt å lesa på eit nettbrett. I dette digitale biblioteket er alle bøker utgitt i Noreg eldre enn 15 år, fritt tilgjengelege. Tenesta er gratis for alle med norske IP-adresser og du må vera på internett medan du les. Bokhylla.no er eit brukbart alternativ til dei fysiske biblioteka.
Samleinnlegget vert avslutta med ein "gammal kjenning", Ragnar Kvam jr., og ei bok lest på denne måten.


En sjøreise til Sibir av Ragnar Kvam jr.

Gyldendal 1996
255 sider, bokhylla.no

Før Ragnar Kvam byrja å skriva om andre (Hjalmar Johansen, Knud Bull, De fire store og Thor Heyerdahl) skreiv han tre bøker om sine eigne jordomseglingar. Dette er den tredje og siste.
Store deler av boka har "gått ut på dato", og å lesa om ulike utfordringar ein kan støyta borti når ein fer slik og seglar i årevis har begrensa interesse for dei fleste av oss. Eg vel å tru at det russiske byråkratiet er noko annleis i dag enn for tjue år sidan.
Men Ragnar Kvam er som ein kan sjå ein blid kar, og eg tykte det var fint å bli litt meir "kjend" med han. Han er reflektert og uhyre kunnskapsrik og er ein flink formidlar av denne kunnskapen. I tillegg byr han på seg sjølv.
Terningkast 3.

Oppsummering november

Påbyrja i oktober, fullført i november:
Liza Marklund - Jernblod - Svensk krim - Lånt papirbok privat
Vidar Sundstøl - Djevelens giftering - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib
Øystein Wiik - Rekviem - Norsk krim - Lytteeksemplar

Lest i november:
Gard Sveen - Helvete åpent - Norsk krim - eBokBib
Kim Leine - Kalak - Dansk-norsk roman - Lånt papirbok privat
Sindre Kartvedt - Dumdum Boys - en vill en - Biografi - eBokBib
Gert Nygårdshaug - Eclipse i mai - Norsk roman - Kjøpt ebok, http://www.gertnyg.com/ebok/
Anne Holt - Offline - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Jon Magnus - Sommerfuglene i Armero - Reiseskildring/dokumentarisk - eBokBib
Edvard Hoem - Bror din på prærien - Norsk roman - Lytteeksemplar
Ragnar Kvam jr - En sjøreise til Sibir - Reiseskildring/erindring/dokumentar - Lest via bokhylla.no
Elena Ferrante - Mi briljante venninne - Italiensk roman - Leseeksemplar frå Samlaget (Avbraut)
Espen Holm - Tilfellet Blumenfeld - Norsk krim - eBokBib
Thomas Enger - Banesår - Norsk krim - Lytteeksemplar

Påbyrja i november, fullførast i desember:
Nicci French - Blåmandag - Britisk krim - Lånt papirbok privat
Frode Eie Larsen - Englefjær - Norsk krim - eBokbib
Britt Karin Larsen - De som ser etter tegn (Tatertrilogien 1) - Lånt papirbok privat og lydbok Storytel

Månaden byrja med ein planlagd liten ferie - som vart avløyst av enno fleire ikkje-planlagde fridagar: Ein akutt betent blindtarm måtte fjernast så eg måtte halda meg heilt i ro nokre dagar - og det vart meir lesing enn forventa. Aldri så gale at det ikkje er godt for noko.
På eBokBib hopa det seg opp med stadig nye tilgjengelege og interessante bøker - og i november har eg nok sett i rekord i antall leste ebøker på ein månad; nemleg 7 (og berre 3 lydbøker og 3 papirbøker, som må vera "bunn-rekord"). Eg har også, no i slutten av november, nådd lesemålet om 130 leste bøker i år. Truleg kjem eg til å havna på omlag same tal som i 2014 (142) når leseåret 2015 er omme.

Her er ingen sprenglesing av norske bøker utgitt i 2015, men eg les jo, som ein kan sjå - jamnt og trutt - og 10 av 13 leste bøker i november er nye og norske. Forholdet mitt til BBP 2015 er likevel svært avslappa - for eg les berre dei bøkene eg sjølv har lyst til å lesa. Pr. i dag har eg lest 24 i roman-/krimklassen og 5 i open klasse.

Månadens høgdepunkt: Mange! Fyrst og fremst Bror din på prærien, dernest Kalak og Sommerfuglene i Armero.

Månadens nedtur: Verken Sundstøl, Enger eller Kvam innfridde denne gongen, men den største skuffelsen var likevel Mi briljante venninne. At dette skal vera eit mesterverk og ei glitrande god bok, - nei, det kan eg ikkje skjønna. Eg valde å avbryta halvveges, for eg forsto tidleg at dette ikkje var noka bok for meg. Dette var langt frå briljant, men heller kjedeleg. For meg vart det mest irriterande detaljar, forvirrande persongalleri, gjentekne skildringar og manglande driv. Eg giddar ikkje å lesa fire bøker før eg får svar på kvar det er blitt av Lila liksom.
Ikkje vart eg så himla begeistra for språket heller; det er då vel høgst ordinært. Det same gjeld omsetjinga til nynorsk. Heilt greitt, ikkje noko meir.
Eg tilstår glatt at eg var negativ i utgangspunktet: Forlaget sende ut denne boka til "alle", meg inkludert. Eg mislikar sterkt å ikkje bli spurt på førehand - så boka vart sett bakerst og nederst i ventehylla. Men så synte det seg då; at boka vart ein kjempesuksess - og dermed vart eg nysgjerrig på kva i alle dagar dette dreia seg om. For å komma i gang med lesinga lånte eg lydbokversjonen i tillegg - utan at det hjalp. Lydboka er forlengst levert attende på biblioteket og mitt usedvanleg pent brukte leseeksemplar av Mi briljante venninne - den gjekk til papirgjenvinning.

Krig og fred og sånn

Sidan det i år er 75 år sidan okkupasjonen og 70 år sidan frigjeringa, vert det fokusert mykje på 2. verdenskrig - både skjønnlitterært og innan sakprosa for tida. Eg er også prega av dette og har det siste året lest ein heil del bøker som har krigen som tema. Dei to bøkene som har gjort aller størst inntrykk på meg var fjorårets sakprosabøker Morfar, Hitler og jeg av Ida Jackson og Den største forbrytelsen av Marthe Michelet. Begge desse anbefalast sterkt.
(Jackson si bok vert "samlest" no i mai i samband med Bokbloggerprisen 2014. Michelet si bok nådde dessverre ikkje opp i denne samanhengen.)

Gard Sveen sin dobbelt prisbelønte roman Den siste pilegrimen er ei anna bok eg gjerne anbefalar; dette er ein kriminalroman med krigshistorisk bakgrunn. At kriminalromanar inneheld parallellhistoriar frå krigens dagar er elles forholdsvis vanleg. Operasjon Siskin av Rune Timberlid og Rottejegeren av Chris Tvedt er to andre gode eksempel på at grepet med ei tilhøyrande forteljing frå krigen fungerer i moderne krimromanar. Svik, tap og hevn er jo ofte tema og motiv som går igjen innan krimsjangeren.

Fyrste bind i Jon Michelet sitt storslagne verk om krigsseglarane - En sjøens helt - Skogsmatrosen har eg også fått med meg. Det vart rett nok ikkje ei heilt vellukka leseoppleving, men eg trur at eg ein gong i framtida kjem til å halda fram med akkurat den serien.
Ein annan god - men spesiell - roman som har krigen som bakteppe er Alfabethuset av Jussi Adler-Olsen. Den berømte Saras nøkkel derimot, som eg las for ei tid tilbake - den bør ein styra unna. Det er rett og slett ei elendig bok.

- - - - - - - - - - - - - - - -

No i vår har eg fått med meg desse bøkene:

Krigens skugge av Ragnhild Kolden
Det norske samlaget 2012
174 sider

Handlinga er lagt til Gudbrandsdalen kort tid etter krigen. Kolden skriv jordnært og enkelt om skuggar frå krigen som legg seg over folk og hendingar i etterkrigstidas bygde-Noreg. Sentralt i denne forteljinga er dei tre søstrene Dagny, Emma og Tea. Krigen førte til at dei tre unge kvinnene fekk heilt ulike lagnader då freden kom.
Boka fortel ei sterk historie og gjorde inntrykk. Eg fekk så inderleg vondt av stakkars Tea, ei av desse norske jentene som var romantisk involvert med tyske soldatar under krigen. "Tyskertøsene" vart straffa uforståeleg hardt - og uendeleg lenge. Ofte vart dei offer for hevn, mobbing og overgrep.
For Tea vart det ikkje fred i mai 1945; ho vart internert, tvangsklippa og fråteken barnet sitt. Når ho vert "fri" og flyttar til systera Dagny må ho - i tillegg til det berykta bygdedyret - hanskast med si eiga skamkjensle og hat og avsky frå nær familie. Terningkast 4.

Kvinner i krig av Gitte Haug
Oktober forlag 2014
104 sider

Ei tynn lita bok med eit sterkt innhald. Forfattaren debuterte med denne boka i fjor, 85 år gammal.
Dette er ei erindringsbok som handlar om Haug sjølv og mor hennar i dei siste månadene av andre verdenskrig og den fyrste tida i fredstid, på landsbygda i Tyskland. Ei augevitneskildring av ei tid fyllt med uvisse, kaos, tunge avskjedar, øydelagde landskap og ein traumatisert sivilbefolkning.
Boka virkar veldig ekte og nær, men ber preg av at forfattaren har bore med seg tankane og kjenslene sine i lang tid. Det er ungjenta på 15-16 år sine tankar - og ein 85-åring sine formuleringar. Språket er enkelt, naivt og merkeleg oppdelt - men akkurat dette "primitive" språket gjer boka enno meir gripande. Terningkast 4+.

De dødsdømte av Asbjørn Jaklin
Lydbokforlaget 2011
Speletid 10:07, opplesar Ivar Nergaard

Krigshistorisk dokumentar - som fungerer heilt fint i lydbokversjon. Boka handlar om 25 menn, 25 henrettingar og eit samfunn som har behov for oppgjer og hevn. Forfattaren har basert seg på skriftlege kjelder som politiavhøyr og rapportar - og har gått grundig og detaljert til verks.

For meg var mykje av innhaldet i denne boka nytt stoff og ny lærdom. Med unnatak av Quisling og Rinnan var alle dei andre ukjende. Eg var heller ikkje kjend med kor omdiskutert dette med dødsstraff (eller ikkje) var då, rett etter at krigen var slutt. Nær 70 år etter desse dramatiske hendingane sit ein med fasiten i handa og "veit korleis det går", - men boka er svært spennande likevel.
De dødsdømte er ei god bok - til ettertanke, skriven på ein nøktern, lettfatteleg og oversiktleg måte. Ein treng nokre gode pausar med anna og lystigare lesing medan ein les/lyttar til denne boka. Innhaldet er nemleg svært hard kost. Terningkast 4+.

Gjerningsmenn av Harald Welzer
Forlaget Press 2013
309 sider

Undertittel: hvordan helt vanlige mennesker blir massemordere.
Sakprosa frå den tyske sosialpsykologen Harald Welzer som handlar om jødeutryddingane og massedrapa under 2. verdenskrig. Soldatane som drap hundretusenvis av menneske var i liten grad kriminelle, skakkøyrde eller traumatiserte. Dei var heilt vanlege menn med normale bakgrunner - men manipulerte til å bli valdsmenn og drapsmaskiner. Ut frå den situasjonen dei befann seg i, vart det "logisk" å ta livet av "undermenneske" og "fiendar" av det tyske riket. Forfattaren samanliknar massedrapa i Babij Jar i 1941 med andre grufulle hendingar som My Lai-massakren i 1968, folkemordet i Rwanda i 1994 og massakren i Srebrenica i 1995. Han viser at dei same "mekanismane" gjorde seg gjeldande ved desse hendingane. 

Gjerningsmenn er interessant og skremmande lesing, men boka er skrive i eit altfor tungt, vanskeleg og omstendeleg språk. Eg er usikker på om dette er forfattaren eller oversetjaren sin "feil". Terningkast 3.

Påskekrimtips!

Palmehelga er her - og påsken nærmar seg. Eg håpar på klisjépåske, liknande den me hadde for to år sidan - med strålande vêr og hyttekos med tilhøyrande kvikklunsj, appelsiner, kakao - og kanskje litt vin? - og sjølvsagt lesing. I samband med påsken er krimlesing ekstra aktuelt - og her kjem mine anbefalingar for denne påsken.

Eit glimt frå klisjépåsken 2013

To av våre mest folkekjære nordiske krimforfattarar er nyleg utkomne med nye bøker i dei populære seriane sine - i "strategisk" passande tid i høve påsken. Ein treng ikkje vera spesielt synsk for å "sjå" at både bok nummer 6 i Avdeling Q-serien, Den grenseløse (Jussi Adler-Olsen) og bok nummer 9 i Fjällbacka-serien, Løvetemmeren (Camilla Läckberg) kjem til å bli lest av svært mange denne påsken. Eg har alt lest Den grenseløse - og anbefalar den gjerne. Läckberg-boka skal også lesast ein gong, men eg er egentleg litt lei av Patrik, Erica og heile Fjällbacka.

Av nye norske krimbøker kjem garantert Blod på snø av Jo Nesbø og Wienerbrorskapet av debutanten Ingar Johnsrud til å bli pakka ned i mange påskesekker i år.
Blod på snø fordi det er ei Nesbø-bok og Wienerbrorskapet fordi boka fekk terningkast 6 i VG. Sjølv tykkjer eg at desse bøkene har fått litt ufortent mykje merksemd. Eg har lest begge og tykkjer dei er greie nok, men vil faktisk heller rå til å ta med nokre andre nye og spennande stemmer: Timberlid, Kroken og Kolden.

Nynorsk krim frå Timberlid, Kroken og Kolden.

For kort tid sidan las eg ei knakande god krimbok; Satans mor av Rune Timberlid - og i skrivande stund er eg ganske så oppslukt av Død manns kiste av Kroken og Kolden. Handlinga i desse to bøkene er lagt til hhv Indre Sogn og Bøverdalen, så her er det altså snakk om skikkeleg bygdekrim. Forfattarane er lite kjende, men eg anbefalar begge desse bøkene. Dette er krimbøker utan altfor innfløkte handlingstrådar og med begrensa persongalleri - og dei egnar seg for både verandalesing og framfor hyttepeisen - eller som kafélektyre.

Elles er Rivertonprisen og nominasjonane til denne ein bra peikepinn på kva som kan vera verdt å lesa. Karin Fossum vart som kjent nyleg tildelt prisen for andre gong for Konrad Sejer-bok nummer 12, Helvetesilden - og det var vel fortent.
Eg anbefalar både den boka og Gunnar Staalesen si riverton-nominerte Varg Veum-bok Ingen er så trygg i fare. Dersom du ikkje har lest fjorårets prisvinnar, Den siste pilegrimen av Gard Sveen, kan den boka vera eit bra påskekrimtips. Eg tykte det var ei sjelden bra bok - lærerik, til ettertanke og dessutan svært spennande. Broren av Olav William Rokseth og Dødspakten av Tom Kristensen kan vera eit bra val dersom du har sans for krimbøker av typen action/spion/thriller. Dersom du heller likar å lesa stemningsfull psykologi/psykiatri-krim kan eg anbefala Sikre tegn på din død av Torkil Damhaug.

Som eg har sagt (utallige gonger) før: Eg er veldig glad i svensk seriekrim - dette er noko eg alltid vender tilbake til. For stadig vekk, og gledeleg nok, finn eg noko nytt og spennande. Ta for eksempel Carl-Johan Vallgren og boka Skyggegutten og Joakim Zander si debutbok Svømmeren. Andre svenskar eg kan anbefala er Den stumme jenta av forfattarparet Hjorth og Rosenfeldt og Stalker av Kepler-forfattarparet, men her er det absolutt ein fordel om du har lest dei tidlegare bøkene i hhv Sebastian Bergmann-serien og Joona Linna-serien. Dersom du heller har lyst til å lesa svenske krimnoveller, anbefalar eg dei spennande antologiane Mord og mysterier og Kalde skygger.

Av andre nyare krimutgjevingar kan anbefalast Robert Galbraith (J.K. Rowling) og bøkene Når gjøken galer og Silkeormen, der ein får møta den slitne antihelten og privatdetektiven Cormoran Strike. Eg likar desse bøkene veldig godt; dette er underhaldande klassiske kriminalforteljiingar, men i ei moderne innpakning, fylt av artige karakterar og som inneheld humor, snert og spenning.
Har du sans for det meir makabre og blodige, anbefalar eg M.J. Arlidge og bøkene hans med dei heller misvisande barnslege titlane Elle melle og Bro bro brille.
Og har du ikkje lest Sannheten om Harry Quebert-saken av Joël Dicker (ei bok som mellom anna er ei krimforteljing men som vanskeleg kan plasserast i "rett" sjanger/kategori) så bør du absolutt få med deg den før eller seinare.

Dersom du brukar biblioteket, kjem du sikkert til å oppdaga at dei aller nyaste krimbøkene er utlånte, men som regel har biblioteka mengder med litt eldre spenningsbøker som du kan låna. Heldigvis er ikkje bøker ferskvare!
Sjølv skal eg lesa frå hylla mi i påsken; eg har ein ganske stor stabel med halvgamle og halvnye bøker som har blitt nedstøva og nedprioriterte ei tid, sjå biletet nedanfor. I tillegg har eg nokre lydbøker og ebøker liggjande på lur - så eg fryktar ikkje at påskeferien skal bli kjedeleg på nokon måte..!
(Eg må dessutan tilstå at eg har blitt påvirka av nye trendar og har skaffa meg Den hemmelige hagen og nye fargeblyantar. Faren er stor for at eg kan bli hekta på desse fargeleggingsgreiene. Men fargelegging kan kombinerast med lydbok, har eg høyrt..)

Ein liten del av ventebøkene

Likar du gammaldags klassisk krim? Agatha Christie, for eksempel - eller Stein Riverton?
Les blogginnlegget frå i fjor og i forfjor: Klassiske påskekrimtips

Fleire andre bokbloggarar har laga sine eigne påskelesetipsinnlegg. For som kjent er smaken som baken og det er blitt meg fortalt at det faktisk finst folk som ikkje les krim i påsken(!!)
Så ta gjerne ein tur innom bloggane til Ingalill, Anita, Hedda, Karete og Linn for alternative/ytterlegare boktips (Har eg gløymt/oversett nokon? Gje beskjed i kommentarfeltet, så skal eg laga lenke til blogginnlegget)

God påske til alle blogglesarar!

Oppsummering juni

Påbyrja i mai, fullført i juni:
Yrsa Sigurdardóttir - De uønskede - Islandsk krim - Lydbok lånt på biblioteket
Ottar Grepstad - Historia om Ivar Aasen - Biografi - Ebok lånt på biblioteket

Lest i juni:
Tom Egeland - Den 13. disippel - Norsk krim/spenningsroman - Papirbok lånt av mor
Torbjørn Færøvik - Midtens rike - Dokumentar/historisk - Lydbok lånt på biblioteket
Gard Sveen - Den siste pilegrimen - Norsk krim - Kjøpt pocket
Mark Billingham - Reddhare - Amerikansk krim - Lydbok lånt på biblioteket
Arnfinn Kolerud - Når ein fyrst skal skyte nokon - Humor - Ebok lånt på biblioteket
Sonja Holterman - Frostgraven - Norsk krim - Papirbok lånt på biblioteket
Ragnar Enger - Krypet - Norsk krim - Papirbok lånt på biblioteket
Arne Dahl - En midtsommernattsdrøm - Svensk krim - Papirbok lånt av mor

Påbyrja i juni, fullførast i juli:
Roy Jacobsen - De usynlige - Norsk roman - Lydbok lånt på biblioteket
Kerstin Ekman - Hendelser ved vann - Svensk krim - Papirbok lånt av mor
Tove Jansson - Sommerboken - Finlandssvensk roman - Papirbok lånt på biblioteket

Høgdepunkt denne månaden: 

• Torbjørn Færøvik si eminente vandring i Kinas historie, Midtens rike.
• Repriselesinga av bok nummer 6 i Arne Dahl sin eminente serie om A-gruppen; En midtsommernattsdrøm
• Gjensynet med Bjørn Beltø i Den 13. disippel 

Halve året har gått og statistikken syner at eg har lest 70 bøker hittil i år. Målsetjinga var 100 i løpet av året, så eg ligg langt føre skjema. 

Fortsatt god lesesommar til alle!