Oppsummering mars 23

Påbyrja i februar, fullført i mars:
Joakim Zander - Vennen - Svensk krim - Lånt ebok BookBites
Odd Harald Hauge - Polare tragedier - Norsk dokumentar - Lyd Storytel 

Lest i mars: 
Levi Henriksen - La meg få vandre i min sannhet - Noveller/personleg beretning - Lånt papirbok privat
Johan Høst - En nasjon i sjakk - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Liza Marklund - Kallmyren - Svensk krim - Lånt papirbok privat
Thor Gotaas - Femmila. Skisportens manndomsprøve - Norsk sportsdokumentar - Lyd Storytel
Anette Hemming - Kartografen - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Ane Riel - Beist - Dansk roman - Lånt papirbok privat
Magnus Takvam - Hun skrev for å kunne leve - Biografi - Lyd Storytel
Svandis Hanna Gudmundsdottir - Jakten på Eden - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites

Påbyrja i mars, fullførast i april:
Bernard Minier - Jakten - Fransk krim - Lånt papirbok biblioteket
Jo Nesbø - Rotteøya og andre fortellinger - Noveller - Lyd Storytel

6 lyd, 3 papir, 1 ebok 
7 lånt, 3 abonnement
5 krim,  1 annan roman, 2 dokumentarar, 1 biografi, 1 novellesamling
7 norske, 2 svenske, 1 dansk
6 menn, 4 kvinner
"Nye" forfattarar: Takvam, Hemming, Høst, Gudmundsdottir

Eg las forholdsvis mange bøker i mars, men leseopplevingane vart svært varierande. Som ein kan sjå i oversikten har eg teke i bruk nesten alle sider på terningen. 

Månadens høgdepunkt: Dei tre terningkast 5-bøkene. La meg i tillegg ta med Kallmyren som eg vurderer til ein sterk 4'ar.
Nedturar: Debutantkrimmane En nasjon i sjakk, Jakten på Eden og Kartografen. Eg kan ikkje anbefala nokon av dei. Dessverre.

Eg ynskjer alle ein god påske! Sjølv er eg i ferd med å pakka sekken for å stikka til fjells. For ein gong skuld har eg fri heile påsken og det skal nytast: Eg er optimist og tek med meg både krimbøker, appelsiner, solbriller og solkrem.

Kort om: Beist av Ane Riel

Aschehoug 2021
440 sider
Lånt papirbok privat

Dette er den tredje - og beste - boka eg har lest av denne forfattaren. 
(Dei andre bøkene er Slakteren i Liseleje og Harpiks)

Beist er ei bok som er vanskeleg å sjangerfesta. På omslaget står det "roman", og det stemmer nok - men elles har boka trekk både frå krim- og thriller-sjangeren, samt enkelte element ein kan kjenna att frå fabel- og eventyr-sjangeren. 

Miljøskildringane er skarpe og tydelege, trass i at historia finn stad i eit udefinert land i ei ikkje-konkret tid. Ut frå hendingar trur eg at det er snakk om ein stad i Sør-Europa, midt på 1900-talet. Men egentleg er det opp til kvar enkelt lesar å tolka kvar og når, om ein føler behov for å ha ein slik oversikt.

Forteljinga er ganske saktegåande, men godt oppbygd. Alt frå starten av kjenner ein på ei underliggjande uro og spenning. Fyrste halvdel av boka er noko omstendeleg, men etter kvart vert tempoet meir oppskrudd. 

Innleiingsvis møter me Leon, ein ung mann med eit barnsleg sinn i ein diger kropp. Han sit i skjul og ventar på kameraten Mirko og me forstår at det må ha skjedd noko fælt. Men kva? Detaljane får me ikkje vita før heilt på slutten.
Undervegs får me så fleire tilbakeblikk frå mange ulike synsvinklar. Gradvis får lesaren vita den dramatiske forhistoria, der voldsomme kjensler og overraskande hendingar har funne stad. Stikkord for handlinga er mellom anna synd, skam, svik, lengsel og lyst. 

Kva er ondskap og kva er godheit? Kva er skuld og kva er uskuld? Slike ting kan ein gjerne reflektera over.
Og kven eller kva er beistet det vert vist til i tittelen? Vel - beistet har mange ansikt, for å sei det slik - og det er kanskje opp til den enkelte lesar å gjera seg opp ei meining om det óg.

Eg vel å ikkje sei meir om sjølve handlinga i boka. Eg seier berre: Les!

Beist er ei stemningsfull, gripande, velskriven og original forteljing med eit levande persongalleri. Eg trur eg aldri kjem til å gløyma Leon og Mirko! Skildringa av venskapet dei imellom og utfordringane dei møter ga djupt inntrykk. Eg anbefalar boka på det varmaste. 

I etterordet gjer forfattaren greie for kva som har vore inspirasjon til denne boka. Den fyrste inspirasjonen handlar om at Riel las om ein gut som var fødd med ein spesiell genfeil, noko som gjorde han abnormt stor og sterk for alderen. Den andre handlar om John Steinbeck og romanen Om mus og menn.

Sjå og høyr Ane Riel fortelja om Beist:

Oppsummering januar 20

Påbyrja i desember, fullført i januar: 
Tor Bomann-Larsen - Roald Amundsen - Biografi - Lyd Storytel
Chris Tvedt - Formildende omstendigheter -Norsk krim - Lånt ebok eBokBib

Lest i januar:
Ane Riel - Slakteren i Liseleje - Dansk krim - Lånt papirbok biblioteket
Mimir Kristjánsson - Mamma er trygda - Norsk biografisk/dokumentarisk - Lånt ebok BookBites
S.J. Bolton - Roser er døde - Britisk krim - Lydbok Storytel
Torkil Damhaug - Se en annen vei - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Tana French - Flukt - Britisk krim - Lydbok Storytel
Erika Fatland - Sovjetistan - Norsk dokumentar - Lydbok Storytel

Påbyrja i januar, fullførast i februar: 
Ingar Sletten Kolloen - Under krigen. Bind 1: Vi må ikke falle - Norsk krigshistorisk dokumentar - Lånt ebok BookBites
Camilla Grebe - Dvalen - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket

2 papir, 4 lyd, 2 ebøker
4 lånt, 4 abonnement
5 krim, 2 dokumentar, 1 biografi
5 norske, 1 dansk, 1 britisk, 1 irsk
4 menn, 4 kvinner
Ingen "nye" forfattarar

Bra start på året; lesing av krim i ulike stilartar og sakprosa med varierande tema. Eg les som regel mange fleire bøker av menn enn av kvinner, men denne månaden er det faktisk fifty-fifty.

Vidare tenkjer eg at eg har vore både heldig og dyktig som har plukka ut bøker som verkeleg har falle i smak. Heile 6 x terningkast 5 i løpet av ein månad er uvanleg. 

Samleomtale: Kriminell vinterlesing

Fire gode krimbøker frå fire dyktige kvinnelege forfattarar.

Roser er døde av S.J. Bolton 

Korall forlag 2016
Speletid 11:52
Lydbok Storytel

Med denne boka stadfestar S.J. Bolton at ho beherskar å bygga opp truverdige karakterar og grøssande plott. Roser er døde er ein frittståande roman og ikkje del av nokon serie.

Boka er dels seriemordar- og etterforskarkrim, og dels psykologisk thriller. Mest det siste. Hovudpersonane er ein kvinneleg advokat og cold crime-forfattar og ein mannleg lege og seriemordar. Sistnemnde hevdar å vera offer for eit justismord. Kan det vera muleg at han er uskuldig når bevisa er så sterke mot han? Kva vert konsekvensane når dei to er i ferd med å få varme kjensler for kvarandre?

Noko av symbolbruken i boka vert borte på vegen frå engelsk til norsk, men det har ikkje så mykje å bety. Roser er døde er uhyggeleg spennande og har ei høgst overraskande avslutning. Opplesar Kristine Rui Slettebakken si stemme er behageleg å lytta til. Terningkast 5.

Flukt av Tana French 

Cappelen Damm 2012
Speletid 12:58
Lydbok Storytel

Bok nummer tre i Dublin Murder Squad-serien har gode miljøskildringar og er svært velskriven. Bøkene i serien (6 stk. hittil, dei to fyrste er Skogen og Lik) er sjølvstendige og har overlappande karakterar og forteljarstemmer. Biperson i bok nummer 1 er hovudperson i bok 2 og biperson i bok 2 er hovudperson i bok 3 osv. Eit uvanleg grep som slett ikkje er dumt.
Forfattaren er irsk og handlinga er lagt til Dublin. Ein politimann, som ikkje har hatt kontakt med familien sin på mange år, vert kontakta av systera si som har uventa og urovekkande nyhende til han. Kan ei uløyst gåte frå fortida omsider få ei oppklaring?

Flukt er ei svært bra bok. Litt langsam, men med ei engasjerande handling og ei sterk skildring av tøffe oppvekstvilkår i ein dysfunksjonell familie. Historia vert godt ivareteke av opplesar Ivar Nergaard. Terningkast 5-.

Slakteren i Liseleje av Ane Riel

Aschehoug 2019
334 sider
Lånt papirbok biblioteket

Ikkje så gjennomført grotesk og morbid som Harpiks, men det blir ganske guffent til slutt i denne historia óg.

Innleiingsvis møter me ei eldre dame; elskeleg på utsida og med drapstankar på innsida. Deretter går handlinga tilbake i tid og me får ei heller rystande, men langtekkeleg, oppvekstskildring. Lesaren forstår at det er ein samanheng, men eg såg verkeleg ikkje denne løysinga komma.

Slakteren i Liseleje er full av svart humor og underlege karakterar og byr på eit utspekulert plott og ei fantasifull forteljing. Det som trekker ned heilskapsinntrykket for meg er det noko trege mellompartiet i boka. Terningkast 4+.

Sølvveien av Stina Jackson

Gyldendal 2019
318 sider
Papirbok fått i julegåve

Overraskande bra krimthriller frå debutant. Fine landskapsskildringar og mørk/melankolsk stemning; så bra at eg faktisk fekk Kerstin Ekman-assosiasjonar medan eg las. Handlinga er då også lagt til  Norrland.

Det handlar om ei ung jente som er forsvunnen - eit "vanleg" tema i krimsamanheng - men denne historia er original og godt samanskrudd.
Både hovudpersonar og bipersonar framstår som "ekte" sjølv om dei er oppdikta. Den djupe sorga og desperasjonen til Lelle er gripande. Det gjer også inntrykk å lesa om unge Meja og hennar lengsel etter eit normalt familieliv.
Boka er stillferdig, men byr på både indre og ytre spenning.
Terningkast 5.

Oppsummering februar

Påbyrja i januar, fullført i februar:
Tom Egeland (Red.) - Julekrim - Krimnoveller - Lånt papirbok (julehefte) privat
Åsne Seierstad - To søstre - Dokumentar - Lånt lydbok biblioteket

Lest i februar:
Knut Faldbakken - Gjensynet - Norsk krim - eBokBib
James Bowen - En gatekatt ved navn Bob - Biografisk - eBokBib
Jørn Lier Horst - Når det mørkner - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Ane Riel - Harpiks - Dansk krim - eBokBib
Erlend Loe - Fvonk - Norsk kortroman - Storytel
Jussi Adler-Olsen - Selfies - Dansk krim - Lytteeksemplar

Påbyrja i februar, fullførast i mars:
C.J. Sansom - Undergang - Historisk krim - Lånt papirbok privat
Linn Kongsli Hillestad - Flukten fra Syria - Dokumentar - eBokBib
Edmund de Waal - Haren med øyne av rav - Roman - Kjøpt papirbok (Off The Shelf)

•  2 papir, 3 lyd, 3 ebøker
•  6 lånt, 1 abonnement (Storytel), 1 fått
•  4 krim/spenning, 1 kortroman, 1 krimnovellesamling, 1 dokumentar, 1 biografisk
•  5 norske, 2 danske, 1 britisk
•  5 menn, 2 kvinner (+ novellesamlinga som har fleire forfattarar av begge kjønn)
• "Nye" forfattarar: Bowen, Riel

Ein litt skuffande lesemånad, både kvalitetsmessig og med tanke på antall bøker: Eg har slett ikkje fått lest alt eg hadde planlagt å lesa denne månaden. Lesinga av Sansom-mursteinen Undergang tek lenger tid enn forventa - og dermed er eg på etterskot med februarutgåva av bokhyllelesinga (som er Haren med øyne av rav).Eg satsar på å ta igjen ein del av det forsømte i mars.

Månadens desidert beste leseoppleving vart To søstre.

Bokomtale: Harpiks av Ane Riel

Aschehoug 2017
279 sider
eBokBib

Forfattaren vart tildelt Glassnøkkelen for denne boka i 2016. For meg er denne prisen - Nordens beste spenningsroman - spesielt interessant, og eg prøver å få med meg både prisvinnaren og dei nominerte.

Ein får vita kven som er drapsmannen alt i fyrste setning, så Harpiks er ikkje nokon tradisjonell kriminalroman. Det er ein psykologisk thriller, ein underfundig og dyster roman om ein dysfunksjonell familie. Hovudperson er Liv, dottera i familien. Gjennom hennar auge, gjennom brev som mora har skrive til henne og via ei meir allvitande forteljarstemme vert den dramatiske og tragiske historia gradvis rulla ut.

Stemninga i boka er melankolsk, merkeleg og uhyggeleg - og slett ikkje utan humor. Det som gjer mest inntrykk på meg er måten barnet Liv betraktar verda på. For henne er tilværet enkelt fordi ho føler seg elska og fordi ho ikkje kjenner til noko anna. For henne er det groteske normalt. Ho forstår ikkje at ho vert utsett for grov omsorgssvikt.

Handlinga går føre seg på ei dansk øy; på ein avsides gard omkransa av tett skog. Liv har ikkje noko sosialt liv utanom foreldra, dyra, naturen - og fantasivenen Carl. Carl var tvillingbroren til Liv som døydde under uklare omstendigheiter då dei var heilt små. Me forstår at det etter denne hendinga har klikka heilt for Jens. Den sjuklege samlemanien hans når nye absurde høgder, innandørs og utandørs er det stablar og haugar med rot og skrot, skitt og lort, ting og tang. Medan mora Maria, som var så positiv og vakker då ho kom til garden, mistar grepet på ein annan måte. Ho vert etter kvart så overvektig at ho ikkje er i stand til å stå opp av senga. I dette miljøet veks Liv opp, utan at det har skada ho - tilsynelatande. Det manglar verken på kjærleik eller omtanke i denne familien, slett ikkje - men sett utanfrå er det som hender i heimen deira galt og umoralsk. Eit sentralt spørsmål vert: Når folk utanfrå omsider fattar mistanke om at noko er fundamentalt gale - kva vil då skje?

Tittelen på boka, Harpiks, har ei heilt konkret tyding og viser til at harpiks i eldre tid vart brukt til balsamering. Det skal visa seg at Jens sine haldningar om at absolutt alt skal takast vare på får nokså groteske uttrykk...

Eg likte boka. Måten forfattaren fortel historia på, med dei vekslande synsvinklane, gjer boka gripande, spennande og levande. Enkelte av scenene er fråstøytande, men på ein litt uforklarleg måte; også underhaldande. Og dessutan uendeleg triste. Sjølv om boka er lettlest måtte eg ta pausar og lesa noko anna innimellom - på grunn av alt det sørgelege og dei nemnde ubehagelege scenene. Avslutninga er litt enkel.
Eg kan oppsummera leseopplevinga mi med eit sterkt terningkast 4.

Forfattaren Ane Riel er ny for meg, men eg skal sanneleg halda eit auga med namnet hennar i framtida. Dama skriv godt.

Andre bloggmeiningar: Les mye, Min bok og maleblogg, Bogdamen, Krimifan