Oppsummering september 26

Påbyrja i august, fullført i september:
Håkan Nesser - Tilfellet G (Van Veeteren #10) - Svensk krim - [gjenlytting] 5
Sven Petter Næss - Svarte hull (Harinder Singh #7) - Norsk krim - Lånt ebok Biblio 4+

Lese i september:
Karin Fossum - Aller kjæreste (Eddie Feber #6) - Norsk krim - Lånt papirbok privat 5
Thomas Bagger - Sort mirakel (Task Force 14 #5) - Dansk krim - Lånt lydbok Biblio 5+
Eva Fretheim - Papirdukkene (Vigdis Malmstrøm #3) - Norsk krim - Lånt papirbok privat 3
Pascal Engman og Johannes Selåker - Nomaden (Skumringstimen #3) - Svensk krim - Lånt lydbok Biblio 5
Gert Nygårdshaug - Sparknekt (Fredric Drum #14) - Norsk krim - Lånt ebok Biblio 4+

Påbyrja i september, fullførast i oktober:
Jo Nesbø - Nådeskudd (Harry Hole #14) - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Tina Frennstedt - Dødens dans (Cold Case #5) - Svensk krim - Lånt lydbok Biblio

7 krim, 
3 lyd, 2 papir, 2 ebøker
7 lånt
4 norske, 2 svenske, 1 dansk
Nye forfattarar: -

Kun nordisk seriekrim og kun lånebøker denne månaden.

Bokhausten 2026 er godt i gang, og i september har eg lese tre av årets norske krimbøker (Fossum, Nygårdshaug, Næss) og er i skrivande stund i gang med den siste Harry Hole-boka. Svært ulike bøker, men alle er bra, kvar på sin måte. Utover hausten ser eg fram til å lesa dei nyaste bøkene til Unni Lindell, Heine Bakkeid, Ørjan Karlsson og Martin Baldysz, for å ta dei forfattarane eg likar best og/eller er mest nysgjerrig på. 

Sjølv om eg altså likte dei norske krimbøkene godt, vel eg i denne oppsummeringa å halda fram ei dansk og ei svensk bok. 

Eg las danske Thomas Bagger si femte (og avsluttande?) bok om David Flugt og Lucas Stage i Task Force 14. Sort mirakel er sterk og mørk, kompleks og skremmande aktuell, med masse action og spenning. Dei aller fleste uavklarte spørsmål og handlingstrådar frå dei tidlegare bøkene får ei oppklaring, men ein cliffhanger på slutten kan tyda på at det kjem meir. 

Det svenske forfattarparet Pascal Engman og Johannes Selåker står bak serien som heiter Skumringstimen. Nomaden er bok 3, og handlinga er lagt til 1996. Forlaget (Kagge) skriv at "Skumringstimen-serien gir en unik blanding av spenning, historie og samfunnsskildring. Perfekt for deg som liker krim med både dybde og driv." Eg kan stadfesta dette. Hovudkarakterane, politimannen Thomas og journalisten Vera, utfyller kvarandre når dei driv etterforsking på kvar sin kant. Serien har elles eit mangfaldig og rikt persongalleri, samt gjenkjennelege og gode tidsbilete. Eg ser fram til den fjerde boka, Albinoen.

Den største nedturen i månaden som gjekk var Papirdukkene, som er både langsam og uspennande. No har eg lese tre bøker i serien, og eg trur eg stoppar her. Etter mi meining er Fretheim oppskrytt og bøkene hennar overhypa.

Så litt bloggnytt.

Eg har fjerna statistikkmodulen og "populære innlegg"-modulen frå høgremenyen. Desse modulane skal i utgangspunktet visa bloggbesøk og gje lesarar ein peikepinn på kva innhald som rører på seg på bloggen. Eg har aldri stolt heilt på bloggstatistikken, - og no i det siste var det blitt heilt vilt, verre enn nokon gong før. Alt tyder på at datagrunnlaget bak statistikken er upresis og kunstig høgt. Det kan umuleg stemma at ein så lite profilert blogg som denne har hatt over 7000 visningar det siste døgnet eller at fleire gamle blogginnlegg frå 2013 har hatt fleire hundre visningar den siste veka. Eg har neppe hatt over ein million visningar totalt heller.

Eg spurde KI om dette, og "KI'en min", som sjølvsagt skriv på nynorsk, samanfattar det slik: "Blogger sin innebygde teljar er svært dårleg til å filtrere bort ikkje-menneskeleg trafikk. Kvar gong ein søkemotor indekserer sida di, eller automatiserte robotar (bots) skannar bloggen din, blir dette ofte talt som ordinære sidevisingar. Dette kan gjere at eldre innlegg brått gjer eit hopp i statistikken utan at nokon faktisk har lese dei."

Norsk krim 2026 del 2

 Fleire av våre mest kjende og røynde krimforfattarar har gitt ut bøker i år.

Aller kjæreste av Karin Fossum
Cappelen Damm 2026
184 sider
Lånt papirbok privat

Fossum er i ein klasse for seg. I ei fengslande, stemningsfull og intens forteljing får ho sagt mykje på få sider. 

Dette er ei god bok med mykje nerve og som til tider er ubehageleg å lesa. Boka handlar om det som er det mest dyrebare og kjæraste i eit menneske sitt liv. Schæferen Jon er den aller kjæraste for Bella, og når han forsvinn er det som om noko blir øydelagt inni henne, og hennar handlingar etter dette får uventa og dramatiske konsekvensar. 

I Aller kjæreste finst ikkje overforklaringar og unødvendige trivialitetar, kun det som er naudsynt for å skapa framdrift og spenning.
Bok nummer 6 i Eddie Feber-serien får terningkast 5.

Tvilen av Jørn Lier Horst og Jan-Erik Fjell
Bonnier norsk forlag 2026
444 sider
Lånt ebok Biblio

Andre bok i serien om Markus Heger stadfestar eit vellukka forfattarsamarbeid. Vel er Horst og Fjell dyktige kvar for seg (med hhv William Wisting-serien og Anton Brekke-serien), men endå betre i lag.

Hovudpersonen Heger driv ein true crime-podcast og har ein far som sit i fengsel. Når han tek opp saka til faren sin cellenabo i podcasten fører det til reaksjonar på ymse vis. Kan det ha skjedd eit justismord? Heger driv si eiga etterforsking parallelt med innspeling av stadig nye podcast-episodar. Det viser seg at saka er meir innfløkt enn det kan sjå ut til. 

Tvilen startar litt tregt, men er elles ei velskriven, gjennomarbeida og godt komponert bok.
Terningkast 5-.

Svarte hull av Sven Petter Næss
Aschehoug 2026
381 sider
Lånt ebok Biblio

Bok 7 i Harinder Singh-serien startar friskt, men har noko sein framdrift i midtpartiet. Både forfattaren - og politiet si etterforsking - stampar liksom utan å komma vidare, før det etter visse viderverdigheiter løyser seg. 

Harinder Singh deler også i denne boka hovudrolla med niesa Amandeep Kaur, ei kul og handlekraftig kvinne som opererer heilt i utkanten av det som er lovleg og akseptabelt. Mykje av handlinga utspelar seg i eit universitetsmiljø, noko som er uvant og interessant i krimsamanheng.
Terningkast 4+.

Satans segl av Tom Egeland
Bonnier norsk forlag 2026
509 sider
Lånt papirbok privat

Sjølv om eg likar Tom Egeland og sjølv om eg tykkjer Bjørn Beltø-serien er god og interessant, har eg ei kjensle av at eg har lese denne boka før. Med andre ord; Satans segl liknar (for) mykje på tidlegare bøker i serien. 

Dette er bok nummer 12 og det handlar nok ein gong om arkeologiske utgravingar, konspirasjonar, religiøse gåter og hemmelege prosjekt. Om Bjørn Beltø som på klossete, men sjarmerande vis prøver å finna ut av det. Og om at han for n'te gong forelskar seg i ei vakker og muligens farleg kvinne.

Ut frå tidlegare leseopplevingar og grunna høge forventningar får Satans segl "berre" Terningkast 4.

Les også: Norsk krim 2026 del 1.

Samleomtale: Norsk krim 2025

Det kjem stadig ut norske krimutgjevingar, noko som er både interessant og kjekt. Krim er ein enormt populær sjanger og lesarar etterspør heile tida nye og fleire bøker - noko som gjer sjangeren svært lønsam for forlaga. Mengden krim gjer meg likevel ofte skeptisk, for det er jo ikkje alt som er like bra.
Sidan eg nok er blitt ein kresen og krevjande krimlesar etter kvart, har eg ein tendens til å prioritera bøker frå forfattarar eg kjenner godt til frå før. Dei som eg veit skriv godt, som har gitt meg greie leseopplevingar tidlegare og som sjeldan har skuffa meg. Som forfattarane nedanfor.

Diamanter og rust av Anne Holt
Gyldendal 2025
381 sider
Lånt papirbok privat

Veldig bra bok! Eg har kosa meg med den 13. boka i Hanne Wilhelmsen-serien; eg har lese seint for å verkeleg få med meg stemning, språk, dialogar og innhald. Forfattaren har nemleg uttalt at Diamanter og rust er den aller siste i serien. Det at ein veit at det er den siste boka fann eg litt foruroligande, med tanke på at Anne Holt tidlegare i ein annan serie har "avliva" protagonisten sin. Kva kjem til å skje med Hanne? 

Før ein veit korleis det endar skal me ein tur innom ein del merkelege ting som har foregått i forlagsbransjen og me får møta eit par meir eller mindre desperate forfattarar som slit med ulike ting; rykter, privatliv, skrivesperre og økonomi. Dessutan skjer det sjølvsagt eit mord. 

Det er sommar og Hanne og familien oppheld seg på nyinnkjøpt hytte. Men Hanne mistrivst med varmen og alle gjestene. Når hyttenaboen viser seg å vera ein jamaldrande forfattar som attpå til er eit viktig vitne i den pågåande drapssaka, vert Hanne veldig interessert, for å sei det mildt. Problemet er at det er gitt ordre om at Hanne ikkje skal involverast i noko politietterforsking.

Plottet er finurleg og løysinga logisk - med ei avslutning som er avklart - men også open. Fiffig!
Avslutningsvis må nemnast at referansen til Diamonds and Rust av Joan Baez er tydeleg, spesielt når boka er ferdiglesen.
Terningkast 5.

Kom hjem Amadou av Karin Fossum
Cappelen Damm 2025
221 sider
Lånt papirbok privat 

I Eddie Feber-bok nummer 5 finn du ikkje så mykje ytre spenning, men desto meir spenning som ligg på eit indre plan. Fossum har ei fenomenal evne til å få oss lesarar til å bry seg om dei ulike karakterane sine. Ho skriv effektivt og bygger historia opp på ein overbevisande måte. Her er det ikkje ei einaste setning eller eitt einaste ord for mykje.

Sentralt i handlinga er Nancy, ei einsleg og einsam kvinne som bur på ein stor gard, sterkt prega av ei vond oppleving i barndommen. Ikkje berre vart ho utsett for ei skremmande hending, men i ettertid forstår ho at ho var eit viktig vitne. Men ho var berre eit barn den gongen og det ho sa vart dyssa ned og ikkje teke på alvor.

Etter kvart blir etterforskar Eddie Feber, åttebarnsfar og menneskekjennar, involvert, - både i ei gammal forsvinningssak og fleire andre tragiske og skremmande hendingar. 
Terningkast 5.

Det levende mørket av Ørjan N. Karlsson
Gyldendal 2025
328 sider
Lånt ebok BookBites

Fjerde del i serien om etterforskar Jakob Weber har, som dei føregåande, handling frå Bodø og distriktet rundt. Bøkene i serien handlar ofte om mørke hemmelegheiter og uoppklarte forsvinningar.
I denne siste boka må Jakob noko motvillig tre inn som fungerande politimester. Aller helst vil han jobba i felt, men med to krevjande etterforskingar er det viktig at nokon held i trådane. 

Sakene er både groteske og mystiske. Den eine saka handlar om at eit partert lik vert funne i eit søppelanlegg og den andre om ein forvirra mann med ein blodig kniv. Som lesar blir ein ikkje spesielt overraska når det viser seg at dei to sakene heng saman.
Legg så til eit kart med merkelege påteikningar, ein nærgåande ulv, ein mann som skjuler identiteten sin bak ein birøktarhatt, samt narkotikasmugling og vald i nære relasjonar. 

Jakob er ein sympatisk og truverdig karakter, og eg kjem heilt sikkert til å lesa femte bok denne serien.
Det levende mørket får terningkast 4+.

Kismat av Abid Raja og Torkil Damhaug
Cappelen Damm 2025
Speletid 9:00
Lånt lydbok BookBites

To suksessrike og dyktige forfattarar frå kvar sin sjanger er blitt eit spennande krimforfattarpar. Kismat er fyrste bok i det som kan bli ein serie. Samarbeidet virkar å ha fungert fint og dei har funne ei form som funkar. 

Hovudperson i boka er Aurang Khan; han er advokat med pakistansk bakgrunn og aktuell som ny statsråd. Likskapen mellom Abid Raja og hovudpersonen er altså tydeleg, men også ganske ulik. Å vera fleirkulturell kan vera ein vanskeleg balanse, noko Raja sjølv har uttrykt fleire gonger i sine utspel om innvandring og integrering.

Gjennom perspektiva til ein journalist og ein ungdomsven får me vita at det finst ein del grums i Khan si fortid. Er det så grovt at det kan vera ei belastning eller hindring i ein eventuell ministerpost? Gjennom ulike tidsplan vert me kjent med bakgrunnen hans; m.a. om tida på koran-skule i Pakistan og om det kriminelle organiserte miljøet i Oslo på 1990-talet.

Ivar Nergaard les lydboka med sedvanleg engasjement og innleving og har evne til å skilja dei ulike forteljarstemmene frå kvarandre. 

Etter mi meining er boka meir interessant enn spennande, men eg les gjerne meir frå dette forfattarparet i framtida.
Terningkast 4+.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Tidlegare i år har eg lese følgjande krimromanar, òg utgjevne i 2025. Men det er ganske lenge sidan eg las dei og dermed har eg gløymt mykje av handlinga i bøkene.

Bomberen av Samuel Bjørk
Bonnier norsk forlag 2025
542 sider
Lånt papirbok privat 

Denne las eg i sommar då eg hadde ferie. Ypparleg ferielesing! Ei omfattande bok, men er lettlest og vart ikkje opplevd som for lang. Kan karakteriserast som ein actonthriller med mange spenningstoppar, overraskande vendingar, høgt tempo og god framdrift.
Bomberen er bok 6 i serien om Holger Munch og Mia Krüger, men serien er ukronologisk. Denne boka har handling frå tidleg 2000-tal, då Mia var heilt fersk som etterforskar. Terningkast 5.

Evig fred av Agnes Lovise Matre
Gyldendal 2025
351 sider
Lånt papirbok privat 

Eg las den femte boka i Bengt Alvsaker-serien i april og hugsar ikkje noko særleg av handlinga. Men det er i alle fall bygdekrim, og det må ha vore ei heilt grei leseoppleving; eg ga boka terningkast 4+. 
Sjå og høyr bokbad med forfattaren.

Minnesota av Jo Nesbø
Aschehoug 2025
Speletid 11:16
Lånt lydbok BookBites 

Boka kom ut tidleg på året og eg lytta til ho i mars. Så handlinga er som blåst bort frå hjernen min. Ikkje eingong når eg no i ettertid skummar gjennom omtalar og bokmeldingar kjem det tilbake til meg. Nesbø er uansett bra og eg ga terningkast 5.

Oppsummering oktober 25

Påbyrja i september, fullført i oktober:
Jens Lapidus - Død mann walking (Teddy & Emilie #5) - Svensk krim - Lyd Storytel
Garry Disher - Kittyhawk savnet (Peninsula-serien #2) - Australsk krim - Lånt ebok BookBites

Lese i oktober:
Karin Fossum - Kom hjem, Amadou (Eddie Feber #5) - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Elly Griffiths - Huset på klippen (Ruth Galloway #3) - Britisk krim - Lyd Storytel
Are Kalvø - Berre bønder lengtar heim - Norsk humor - Lyd Storytel
Abid Raja og Torkil Damhaug - Kismat - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Belinda Bauer - Sannheten om livet og døden - Britisk krim - Lyd Storytel
Ørjan Karlsson - Det levende mørket (Jakob Weber #4) - Norsk krim - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i oktober, fullførast i november:
Anne Holt - Diamanter og rust (Hanne Wilhelmsen #13) - Norsk krim - Lånt papirbok privat
May Lis Ruus - Alle mine barn kom hjem (Lise Lotte Mehl #1) - Norsk krim - Lyd Storytel

5 lyd, 2 ebøker, 1 papir
4 lånt, 4 abonnement
7 krim, 1 humor
4 norske, 2 britiske, 1 svensk, 1 australsk
Nye forfattarar: -

Tre av oktoberbøkene mine er frå årets norske krimhaust. Eg kan anbefala alle tre. Best av dei er etter mi meining Fossum, men både Karlsson og Raja/Damhaug leverer bøker eg vurderer til sterke 4'arar. Det kjem sannsynlegvis ein samleomtale her etterkvart.

Månadens høgdepunkt: Om eg skal plukka ut kun ei av 5'ar-bøkene mine må det bli Sannheten om livet og døden. Belinda Bauer på sitt beste, og det seier ikkje lite. Boka er grøssande, gripande og spennande og fortalt frå eit spesielt perspektiv.

Månadens nedtur: Kanskje ikkje direkte nedtur, men for Huset på klippen vart det eit knepp ned i høve dei to føregåande Ruth Galloway-bøkene. Godt plott, men overforklaringar, utbroderingar og trivialitetar trekker ned heilskapsuttrykket.

Haustlesing: Norsk krim 2024

Som vanleg er eg bakpå når det gjeld omtalar, så her kjem eit skippertakinnlegg. 

Som eit eksperiment, og for å vera effektiv, har eg for fyrste gong (i bloggsamanheng) teke i bruk kunstig intelligens. Eg har naturlegvis kvalitetssikra og bearbeida innhaldet slik at eg kan stå for det som står skrive, men det er kanskje blitt litt annleis enn om eg ikkje hadde brukt KI.
Reaksjonar/kommentarar nokon?

Den ingen ser av Terje Bjøranger

Cappelen Damm 2024
379 sider
Lånt ebok BookBites

Forfattaren tek opp fleire aktuelle og vanskelege tema i denne boka. Stikkord er tvangsekteskap, æreskriminalitet og gjengkriminalitet, og me møter fleire uskuldige menneske som vert utsette for grove truslar og vald.

"Dei som ikkje blir sett" er to jenter som lir under det som kan kallast æreskultur. Bjøranger har sjølv jobba med temaet i fleire år, så handlinga framstår som truverdig og realistisk. 

Bok nummer 5 i serien om Charlie Robertsen er ein viktig og engasjerande roman som tek opp alvorlege tema. Historia er sterk og fascinerande og gir eit truverdig bilete av eit aktuelt samfunnsproblem.
Terningkast 5.

Blind hevn av Bjørn Bakken

Lind & co 2024
Speletid 7:14
Lånt lydbok BookBites

Bjørn Bakken, for oss bokbloggarar kanskje mest kjent som bokbloggkollega Bjørnebok, er ute med si tredje bok i Sørlandskrim-serien. Bloggen hans blir ikkje lenger oppdatert noko særleg, og sjølv om det er litt trist, så kan ein forstå det. No er det nok skriving av eigen krimserie som gjeld, og ikkje andre sine bøker.

Det er ein fordel å lesa bøkene i rett rekkefølge, men elles blir tidlegare hendingar forklart og repetert i starten av Blind hevn. Som dei to føregåande er dette ei ganske spennande og underhaldande bok, med bra framdrift og eit stødig språk. 

Lydbøkene i serien er blitt veldig populære - og det forstår eg godt. Ivar Nergaard si innlesing tilfører leseopplevinga noko ekstra - og gjer at eg legg til eit plussteikn:
Terningkast 4+.

Det blinde vitnet av Jørgen Brekke

Gyldendal 2024
302 sider
Lånt ebok BookBites

Nestenpensjonist Odd Singsaker er tilbake - med ei siste sak? Dette er bok nummer 8 i serien, men ho kan fint lesast som ei frittståande bok. Eg har lese og likt alle dei føregåande og hadde difor høge forventningar - som i stor grad vart innfridde. 

Historia startar med ei uvanleg hending: ei blind kvinne hevdar å ha sett (!) eit drap i naboleilegheita si. Kort tid etter vert den blinde kvinna funnen død. Dermed vert ei komplisert etterforsking sett i gang. 

Kan svaret ligga i fortida til kvinna? Kva har ho gjort, kvar har ho vore, kven har ho kjent? Dette får lesaren vita litt om undervegs via nokre dagboknotatar. 

Boka er ikkje så lang, men etter mi meining kunne deler av handlinga vore utkutta. Eg tykkjer t.d. at det er forstyrrande og irrelevant å lesa om bruk av tarotkort. Når forfattaren skal gjera det ekstra mystisk reagerer eg visst stikk motsett av det som truleg har vore føremålet. 

Terningkast 4.

I begynnelsen var mørket av Karin Fossum

Cappelen Damm 2024
285 sider
Lånt papirbok privat

Som alltid skriv Karin Fossum drivande godt, og som alltid er karakterane hennar heilt unike. Dette er fjerde bok i Eddie Feber-serien.

Tittelen gir bibelske assosiasjonar, og omslagsbiletet får ein til å tenkja på Hamlet - utan at eg kan sjå at det har relevans til handlinga i boka. 

Det er ingen tradisjonell krim og det handlar lite om vanleg politietterforsking. Men her skjer fleire brutale drap, og det handlar mykje om psykologi og vitneåtferd - og aller mest handlar det om kva utanforskap og einsemd kan føra til.

I begynnelsen var mørket er ei bra bok, men Fossum har vore betre før. Så dermed "berre": Terningkast 4+.

Svikere av Espen Skjerven

Liv forlag 2024
325 sider
Lånt ebok BookBites

Dette er fjerde bok i serien om Tom Greyston, sjølv har eg kun lese den tredje (Kleptokratiet) tidlegare. Det er kanskje årsaka til at eg ikkje er fullt så begeistra for boka som "alle" andre. 

Ikkje for det; det er ei velskriven og velkomponert bok, men for meg vart karakterane, også hovudpersonane, uklare og vage. Eg er ikkje blitt kjent med dei og forstår ikkje kva dei tenkjer og kvifor dei reagerer som dei gjer.
Til tider er det også noko overforklarande.

Plottet er originalt og innleiinga "passe ekkel". Stikkord for handlinga elles er likskjendingar, korrupsjon, konspirasjonsteoriar, miljøkriminalitet og miljøekstremisme. 

Terningkast 4.

Stille som snø av Ørjan N. Karlsson

Gyldendal 2024
Speletid
Lånt lydbok BookBites

I den tredje boka i Jakob Weber-serien er handlinga lagt til Bodø og Lofoten, og forfattaren skildrar natur og omgjevnader på ein bra måte.

Det er ei trist og opprørande historie som blir fortalt, og det vert elles teke opp ulike aktuelle tema. 
Etterforskarane sine privatliv tek litt stor plass i handlinga, men utan at det går noko særleg ut over framdrifta. Weber sjølv er ein sympatisk protagonist som har nokre utfordringar og som slit med å strekka til på ulike område. 

Også denne boka har tendensar til overforklaringar, og eg oppfattar forteljarmåten som omstendeleg. Men etter ei noko saktegåande midtparti aukar spenninga og tempoet mot slutten.
Terningkast 4.

Messe for en morder av Gard Sveen

Cappelen Damm 2024
383 sider
Lånt ebok BookBites

Andre bok i serien om politietterforskarane Ulf Sommer og Agnete Ness handlar om to saker som alt frå start av (truleg) har ein samanheng. Det handlar om ein farleg fange som har rømt og om eit forsvunne barn. Barnet er fangen si dotter. 

Sakene er skikkeleg utfordrande og med stigande spenning får lesaren følgja dei ulike etterforskingsstega og sjå korleis det utviklar seg. Det er sjølvsagt lagt ut både spor og villspor og dei ulike vitna er ofte upålitelege og/eller løgnaktige. 

Boka er ein type puslespelkrim som er både velskriven og velplotta, og for denne lesar framstår innhaldet som ganske realistisk. 
Terningkast 4+.

- - - - - - - - - - - - - -

Fleire omtalar av årets norske krimbøker (mine terningkast i parentes)

• Dukken i tauet av Unni Lindell (5)
• Sorgsankeren av Heine Bakkeid (5)
• Løvinnen av Sven Petter Næss (4+)
• Liksteinen av Marit Reiersgård (4)
• Redebyggeren av Merete Junker (4)

Oppsummering oktober 24

Påbyrja i september, fullført i oktober:
Tore Skeie - Alv Erlingsson. Fortellingen om en adelsmanns undergang - Norsk historisk/biografisk dokumentar - Lydbok Storytel
Jussi Adler-Olsen - Sju m2 med lås (Avdeling Q #10) - Dansk krim - Lånt papirbok privat

Lese i oktober:
Anders Roslund - Stol på meg (Ewert Grens #11, Piet Hoffman #6) - Svensk krim - Lyd Storytel
Cara Hunter - Den som hvisker lyver (Adam Fawley #6) - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Karin Fossum - I begynnelsen var mørket (Eddie Feber #4) - Norsk krim - Lånt papirbok privat

Kim Faber og Janni Pedersen - Løgner (Martin Juncker #5) - Dansk krim - Lånt lydbok BookBites
Espen Skjerven - Svikere (Tom Greyston #4) - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
Jan Guillou - Veien til Jerusalem (Arn Magnusson #1) - Svensk historisk roman - Lyd Storytel

Påbyrja i oktober, fullførast i november:

Abid Raja - Vår ære og vår frykt - Debatt/personleg beretning - Lånt papirbok privat

Ørjan N. Karlsson - Stille som snø (Jakob Weber #3) - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites

4 lyd, 2 papir, 2 ebøker
5 lånt, 3 abonnement
6 krim, 1 historisk roman, 1 dokumentar/biografi
3 norske, 2 danske, 2 svenske, 1 britisk
Nye forfattarar: Ingen

Oktober vart ein bra lesemånad. Talet på bøker er som normalt og eg held meg "innafor skjema". Det vil sei at eg truleg kjem til å lesa omlag 100 bøker også dette året.

Inspirert av ein del middelalderlesing, har eg starta på eit nytt gjenlesingsprosjekt; Jan Guillou sin trilogi om Arn Magnusson. Det er alltid spennande korleis (og om) bøker som eg ein gong var veldig begeistra for, vert oppfatta/opplevd etter ein del tid. 

Veien til Jerusalem vart på nytt ei god leseoppleving, men eg har ei kjensle av at ho kunne vore betre. For det vart faktisk litt nedtur med Arn, i alle fall med denne fyrste boka. Forrige gong eg las ho (vel 20 år sidan) vart eg veldig betatt av personane og deira liv og opplevingar. Denne gongen er eg nok meir interessert i det historiske bakteppet. 

Alle krimbøkene eg las i oktober kan anbefalast. Tanken er å få laga til ein samleomtale med det fyrste. 

Norsk krim 2023 del 2

Krimhausten har starta bra - og her kjem ein ny samleomtale. 

Krimsjangeren rommar mengder av stilartar og undersjangrar og dei tre bøkene nedanfor er ulike i stil, form og innhald. Ein kan likevel leggja merke til fellesnemnaren her; at dei er korte. Og kort er (som oftast) godt etter mi meining; (altfor) ofte er krimromanar (altfor) omfattande. 

Farvel, Farah Diba av Karin Fossum
Cappelen Damm 2023
315 sider
Lånt papirbok privat

Eg har alltid høge forventningar til ei ny bok frå ein av våre beste (krim)forfattarar, og denne gongen vart forventningane i høgste grad innfridde.
Den tredje boka i serien om Eddie Feber kan godt lesast åleine.

Åttebarnsfaren Feber er sympatisk, empatisk og klok - og vert i denne historia djupt engasjert i saka om ein sakna seksåring.
Lesaren veit frå fyrste stund at vesle Kandis er blitt bortført av ein eldre mann. Kva er motivet bak ei slik handling? Parallelt får me følgja Feber og kollega Margot si etterforsking. Klarar dei å finna Kandis før det er for seint? 

Medan ein les kjenner ein på ein undertone av ubehag og uro. Fossum formidlar tankane til offer, gjerningsperson, pårørande og etterforskarar på ein overbevisande måte. 
Farvel Farah Diba er ei bok som "var med meg" lenge etter fullført lesing - noko som er eit kvalitetsstempel.
Terningkast 5.

Nattens bok av Jørgen Brekke
Gyldendal 2023
294 sider
Lånt ebok BookBites

Dette er ein frittståande krimthriller, originalt komponert og med eit fiffig plott.
Kanskje litt for fiffig og originalt. Eg opplever boka som rotete sidan det er så mange hopp fram og tilbake i tid og rom. Sjølv om det kjem forholdvis tydeleg fram kven som har forteljarstemme og kortid det skjer, tykkjer eg at desse hoppa forstyrrar framdrifta. 

Språket er flytande og personskildringane tydelege, og boka byr
elles på både spenning og overraskande tvistar. Litt vel usannsynleg til tider, men det funkar. 
Terningkast 4.

Haiene av Øistein Borge
Cappelen Damm 2023
237 sider
Lånt ebok BookBites

Sjette bok om Bogart Bull, ein etterforskar-serie som er både underhaldande og velskriven. 

Handlinga i Haiene er lagt til Mallorca, der forfattaren er busett. Utgangspunktet er eit særdeles mystisk likfunn; ei ung kvinne som har vore sakna i fleire år. Kven har drept henne? Kvar har ho vore i den tida ho var sakna? Og kva med mannen som har sona ei lang fengselsstraff for å ha drepe henne - for lenge sidan?

Historia er godt samanskrudd, men så veldig spennande og engasjerande vart det aldri.
Terningkast 4-.

Les også: 
Norsk krim 2023 del 1 

Oppsummering august 23

Påbyrja i juli, fullført i august:
Jens Henrik Jensen - Kullmannen - Dansk krim - Lånt lydbok BookBites
Espen Skjerven - Kleptokratiet - Norsk krim - Lånt ebok BookBites

Lest i august: 
Jan Ove Ekeberg - Vikingtiden på 200 sider - Dokumentar - Lyd Storytel
Tomm Kristiansen - Cape Town i regnbuens tid - Dokumentar - Lyd Storytel
Karin Fossum - Farvel Farah Diba - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Åsne Seierstad - Afghanerne - Dokumentar - Lyd Storytel
Jørgen Brekke - Nattens bok - Norsk krim - Lånt ebok BookBites
David Baldacci - Konspirasjonen - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Lucinda Riley - Mordene på Fleat House - Britisk krim - Lyd Storytel
Øistein Borge - Haiene - Norsk krim - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i august, fullførast i september:
Camilla Läckberg og Henrik Fexeus - Sekten - Svensk krim - Lyd Storytel + Lånt papirbok privat
Thomas Bagger - Mannen i tre deler - Dansk krim - Lånt papirbok privat

6 lyd, 1 papir, 3 ebøker
5 lånt, 5 abonnement
7 krim,  3 dokumentarar
7 norske, 1 dansk, 1 amerikansk
7 menn, 3 kvinner
Nye forfattarar: Skjerven, Riley

Månadens høgdepunkt: To svært gode dokumentarar (Seierstad og Kristiansen, om hhv Afghanistan og Sør-Afrika) og ein svært god krimthriller (Fossum). 

Månadens nedtur: Kullmannen. Nina Portland-serien held på langt nær same kvalitet som Oxen-serien av same forfattar. I tillegg Fleat House, men den hadde eg ærleg talt ikkje så høge forventningar til.

Elles kan ein legga merke til at det vert færre og færre papirbøker. Ebøkene er ikkje akkurat i ferd med å erstatta papirbøkene for meg, men hittil i år har eg lese like mange e- og papirbøker. Lydbok er likevel det formatet eg brukar aller mest.

Oppsummering august 22

Påbyrja i juli, fullført i august:
Sigbjørn Mostue - Taus savanne - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket
Jon Krakauer - Inn i villmarken - Dokumentar/biografi - Lyd Storytel

Lest i august: 
Jan Mehlum - Ut av tiden - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites
Mimir Kristjansson - Jon Michelet - en folkets helt - Norsk biografi - Lyd Storytel
Karin Fossum - Natteløperen - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Sigmund Falch - Varme hender frå Løten - Norsk humor - Lånt ebok BookBites
Sigmund Falch - For mange tommeltotter - Norsk humor - Lånt lydbok BookBites
Levi Henriksen - Tolv ord fra Oskar Maier - Norsk biografisk roman - Lyd Storytel
Peter May - En stille død - Britisk krim - Lånt papirbok biblioteket
Lotta Luxenburg - Forsvunnet - Svensk krim - Lånt lydbok BookBites
Thomas Hylland Eriksen - Appenes planet - Norsk fakta/dokumentar - Lyd Storytel
Thor Gotaas - Norske utedoer - Norsk fakta/dokumentar - Lyd Storytel
Jan Eggum - Så langt har alt gått bra - Norsk sjølvbiografi - Lyd Storytel
David Baldacci - Sammensvergelsen - Amerikansk krim - Lyd Storytel

Påbyrja i august, fullførast i september:
Håkan Nesser - Sjakk under vulkanen - Svensk krim - Lånt ebok BookBites
Bjørn Bakken - Lang lang rekke - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites

10 lyd, 3 papir, 1 ebok
7 lånt, 7 abonnement
6 krim, 3 biografiar, 1 biografisk roman, 2 humor, 2 fakta
10 norske, 2 amerikanske, 1 svensk, 1 britisk
12 menn, 2 kvinner
"Nye" forfattarar: Krakauer, Luxenburg, Eggum.

August vart bortimot "tidenes månad" med omsyn til tal leste bøker. Heile 14 stykk, men må leggja til at blant desse er det eit par veldig tynne/korte bøker. Litt ulike sjangrar, og som ein kan sjå av terningkasta vart det stort sett greie leseopplevingar. Lydbøker er det formatet eg nyttar mest for tida, og eg er ein meir aktiv og bevisst brukar av Storytel og BookBites no enn tidlegare.

Månadens høgdepunkt vart Mimir Kristijansson sin biografi om Jon Michelet. Det er ei svært velskriven og lettlest bok: Nærgåande, utan å vera dyneløftande - og grundig, utan å vera altfor detaljert. Dessutan: Nils Ole Oftebro er ein nærast perfekt opplesar av lydboka.

Prøvde meg på ein ny svensk krimforfattar, Lotta Luxenburg. 'Forsvunnet' er litt rotete, litt for ambasiøs, altfor lang. Her vart det dessutan fråtrekk for lydbokstemma. Men hovudpersonane er levande skildra og tematikken er hjerteskjerande, så det er heller ikkje ei dårleg bok. 

Eg likte godt 'En stille død' av Peter May, men landa likevel "berre" på terningkast 4. Eg forventa liksom noko meir frå forfattaren av 'Lewistrilogien'. Når ein har høge forventningar til ei bok vert lista lagt høgare, så det same gjeld egentleg også bøkene til Levi Henriksen, Jan Mehlum og Sigbjørn Mostue. Dei har alle levert betre ved tidlegare høve.

Elles har eg kobla av med to humorbøker frå Sigmund Falch, med fakta og ettertanke (og litt humor) frå Thomas Hylland Eriksen og med fakta og drittprat (og meir humor) frå Thor Gotaas. Og sanneleg har eg humra meg gjennom sjølvbiografien til Jan Eggum òg.
Det er viktig å fylla på med litt humor innimellom!

Norsk krim 2022 del 2

Tre av våre mest røynde krimforfattarar har nyleg gitt ut bøker. Tom Egeland kom med den 10. boka i Bjørn Beltø-serien, Jan Mehlum med den 20. boka i Svend Foyn-serien og Karin Fossum med bok 2 i den nye serien hennar om Eddie Feber.

Metusalem-prosjektet av Tom Egeland

Bonnier norsk forlag 2022

456 sider

Lånt papirbok privat

Arkeologen Beltø leiar eit utgravingsprosjekt der det vert gjort opptil fleire overraskande funn. Ikkje lenge etter vert ein av deltakarane i prosjektet drept - og ein heilt spesiell gjenstand forsvinn. Og så skjer eit nytt drap..
Dermed er me i gang med ei ganske så underhaldande og interessant forteljing. Eg har lest alle dei tidlegare bøkene i serien og er blitt veldig glad i antihelten Bjørn Beltø - sjølv om bøkene har variert, både i kvalitet og innhald.

I Metusalem-prosjektet handlar det om norrøne gudar, om bibelske mystiske kjempar og om oppdaginga av Vinland. Mellom mykje anna. Handlinga går føre seg rundt omkring i fleire land på kloden.
Boka kan karakteriserast som ei eventyrforteljing og eg likte godt det eg las - lenge - men etter mitt syn held det ikkje heilt til mål. Årsaka kan eg ikkje sei her fordi eg då røpar noko vesentleg av handlinga. Boka er også minst 100 sider for lang.

Eg likar at boka er krydra med tørr humor og sjølvironi og at sceneskifta og perspektiva er tydelege for lesaren. Eg er også imponert over all researchen forfattaren må ha gjort på førehand. For forbausande mykje av det som vert fortalt er historisk og vitenskapeleg korrekt. Eg kosa meg egentleg meir med etterordet/oppslagsverket på slutten enn sjølve boka.
Terningkast 4.

Ut av tiden av Jan Mehlum

Gyldendal 2022

Speletid 9:22

Lånt lydbok BookBites

Svend Foyn er ein annan serie-/antihelt som eg er blitt godt kjent med etter kvart. Den fyrste boka i serien (Gylne tider) kom ut i 1996, men Foyn er ikkje blitt stort eldre på desse åra. Slik er det i bokverda.
Advokat Foyn sine faste følgesvener Hulda (hunden, som heller ikkje er blitt så veldig gammal), Jaguaren (bilen) og Alice (tilogfrå-kjæresten) er sjølvsagt med. Men ein annan kjenning frå tidlegare bøker - overrettssakførar Salvesen - går ut av tida i denne boka. Det er Foyn sjølv som finn han, knivstukken og drept. (Dette skjer heilt i starten av boka, så det er ingen spoiler)

Det viser seg at Salvesen har hatt kontakt med folk frå fleire ytterleggåande miljø. Kan motiv for drapet finnast i desse ekstreme miljøa eller er det ein heilt annan forklaring?
Som alltid jobbar Foyn på sida av den offisielle etterforskinga og gjerne med alternative metodar, heilt på grensa av det som er lovleg. Forteljarstemma er sakleg, men også herleg sarkastisk når det passar slik. Andre kjenneteikn med denne boka (og serien) er samfunnsaktuelle tema og høg grad av realisme. 

Eg likte boka, men kunne nok ønskt meg meir driv og spenning.
Det er sjølvaste Nils Nordberg som er opplesar av lydboka. Han gjer jobben på ein strålande måte.
Terningkast 4+.

Natteløperen av Karin Fossum

Cappelen Damm 2022

186 sider

Lånt papirbok privat

Eg vart veldig paff då eg fekk boka i hende. Ho er så tynn! 
Men er det nokon som er i stand til å fortelja ei stor historie med få ord - så er det Karin Fossum.
Her finst ikkje fyllstoff, her er ikkje ein einaste overflødig setning eller replikk. Boka - ein psykologisk thriller meir enn ein krim - er altså truleg grundig gjennomarbeida.

Fossum har lagt bort Konrad Sejer og presenterte den nye etterforskaren sin, Eddie Feber, i forrige bok. Me vert litt betre kjend med han denne gongen. Han framstår som ein spesiell, sjarmerande og dyktig politimann, men framleis tykkjer eg at han er litt "vag". Eg vil tru at det kjem fleire bøker etter kvart slik at me får sjå ein meir tydeleg Feber, for å sei det slik. 

I Natteløperen er det forbrytaren lesaren får eit nærgåande bekjentskap med. Fossum er flink til å spela på kjensleregisteret til lesaren; vekselvis tykkjer ein veldig synd i denne personen og andre gonger kjenner ein meir på ubehag, skrekk og frykt. Og eg kan godt sitera meg sjølv frå ein tidlegare omtale: "Eg veit egentleg ikkje om nokon som skildrar skakkøyrde personar på ein så overbevisande måte som nettopp Fossum."

Eg klagar ofte på at bøker er for tjukke, for omstendelege og/eller langtekkelege. Det er absolutt ikkje tilfelle her. Denne er heller litt for kort. Handlinga er ikkje superspennande, men har ein nerve og noko foruroligande som ein kjenner på heile vegen. Og avslutninga? Den er trist, men i ettertid ser eg at historia faktisk ikkje kunne ha enda på ein annan måte.
Terningkast 5-.

Oppsummering august 21

Påbyrja i juli, fullført i august:
Simon Stranger - Leksikon om  lys og mørke - Norsk roman - Lyd Storytel
Bernard Minier - Konfirmanten - Fransk krim - Lånt papirbok privat
John Harvey - I skuddlinjen - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Lest i august:
Michel Bussi - Svarte vannliljer - Fransk krim - Lyd Storytel
Karin Fossum - Drepende drage, angrende hund - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Tore Renberg - Ingen tid å miste - Norsk roman - Lyd Storytel
Yrsa Sigurðardóttir - De tause - Islandsk krim - Lånt papirbok privat
Helene Flood - Terapeuten - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites [ikkje fullført]
Sharon Bolton - Håndverkeren - Britisk Krim - Lyd Storytel
Harlan Coben - Hjem - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Hege Duckert - Norsk kvinnehistorie på 200 sider - Norsk dokumentar - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i august, fullførast i september:
Johanna Mo - Nattsangeren - Svensk krim - Lånt papirbok privat
William Shaw - Salt Lane - Britisk krim - Lånt lydbok BookBites

5 lyd, 3 papir, 2 ebøker
5 lånt, 5 abonnement
7 krim, 2 romanar, 1 dokumentar
4 norske, 2 britiske, 2 franske, 1 amerikansk, 1 islandsk
6 menn, 4 kvinner
"Nye" forfattarar: Flood (men eg har ikkje rekna Terapeuten med i oversikten)

Eg har hatt ein del leseopplevingar der forventningane ikkje vart innfridde denne månaden. Ingen tid å miste, Drepende drage angrende hund og Konfirmanten er bra bøker, men eg veit at både Tore Renberg, Karin Fossum og Bernard Minier kan betre enn dei får vist her. Det same gjeld Michel Bussi og Sharon Bolton; Svarte vannliljer og Håndverkeren vart eg skuffa over.

Leksikon om Lys og mørke vart for meg ei både/og-leseoppleving. Interessant å lesa om familien Kommisar, Bandeklosteret, den unge Rinnan og Rinnan-banden, men eg mislikar måten forfattaren skriv seg sjølv inn i historia. Eg skjønte heller aldri poenget med "leksikon". Denne alfabetiseringa av stikkord vart berre rart og nokså krampaktig. Eg veit at boka vann både Bokhandlerprisen, Bokbloggerprisen og Riksmålsprisen, men eg meiner boka er oppskrytt.

Og Terapeuten? Den orka eg rett og slett ikkje å lesa ferdig. Uspennande, uinteressant og kjeeedeleg. Eg forstår ikkje alt skrytet den boka har fått heller. 

Vel - eg får avslutta oppsummeringa med nokre positive inntrykk: 
Harlan Coben si siste Myron Bolitar-bok Hjem er mellom dei betre i serien.
Yrsa Sigurðardóttir "leverer varene" med De tause.
Det same gjer Hege Duckert med Norsk kvinnehistorie, med dei begrensingane som 200 sider-konseptet set. 

Sommarlesing: Norsk krim 2021

Eg har lest mykje krim denne sommaren, både ny, halvny og halvgammal krim.
I denne samleomtalen handlar det om nye: fire av årets norske krimbøker. 

Matadorens siste dans av Øistein Borge 

Cappelen Damm 2021

208 sider

Lånt ebok BookBites

Eg forventa eit actionfylt nytt møte med Bogart Bull, men det eg fekk var langsam landsbykrim. Greitt nok, men eg brukte litt tid på å omstilla meg. 

Sjølv om handlinga i boka er lagt til Spania, var det rimeleg tydeleg at historia er ein slags hyllest til klassisk engelsk landsbykrim, les Agatha Christie.

Spesielt nervepirrande vert det aldri, men Borge skriv godt og har skrudd saman eit originalt og fungerande plott. Den påklistra kjærleikshistoria - mellom den gamle etterforskaren og den senile kona hans (samt den gamle pleiaren/selskapsdama) - den er i overkant klissete. Så akkurat dei bitane skumma eg meg raskt gjennom.
Pluss for at boka er såpass kort/tynn. Terningkast 4.

Uvigslet jord av Agnes Lovise Matre

Gyldendal 2021

364 sider

Lånt ebok BookBites

Skikkeleg bygdekrim frå Hardanger. Eg likar denne serien, sjølv om eg av og til har vore irritert på hovudrolleinnehavarane. Spesielt lensmann Alvsaker er ubegripeleg treg av og til. Men sympatisk då. 

Denne gongen vert både han og kollegaene sett på verkeleg harde prøver, for å sei det mildt. 

Matre har ein god penn og byggjer opp ei truverdig handling, på to ulike tidsplan. Med færre overforklaringar og gjentakingar kunne dette blitt endå ein prikk på terningen, men konklusjonen min vert også her terningkast 4.

Sølvmyntene av Tom Egeland 

Strawberry Publishing 2021

394 sider

Lånt papirbok privat

For ei tid tilbake var eg i ferd med å bli litt lei av Bjørn Beltø, men eg merka at eg vart ordentleg glad då det viste seg at Egeland var i gang med eit nytt Beltø-eventyr. 

Her fekk eg det eg forventa på førehand, for forfattaren brukar mykje av den same oppskrifta som han har brukt tidlegare. Det handlar som vanleg om teologi, arkeologi, mystikk og dramatikk i ymse variasjonar.

Boka er kanskje for omstendeleg og langsam for ein utålmodig lesar, men handlinga er absolutt interessant og tankevekkjande. Det er dessutan fornøyeleg og befriande med Beltø/Egeland sin tørre humor. Terningkast 4+.

Drepende drage, angrende hund av Karin Fossum

Cappelen Damm 2021

239 sider

Lånt papirbok privat

Boka vert kategorisert og marknadsført som krim, men det er det ikkje. Ein kan muligens sei at det er ein psykologisk thriller.

Alt frå start merkar ein noko foruroligande; ei subtil uhygge som vert bygd opp undervegs. På den måten forstår lesaren at noko voldsomt/grusomt kan komma til å skje.

Fossum skriv som alltid glitrande godt, personane og miljøet vert oppfatta som levande og ekte. Eg veit egentleg ikkje om nokon som skildrar skakkøyrde personar på ein så overbevisande måte som nettopp Fossum. 

Konklusjonen min er at dette er ein bra roman, men ingen kriminalroman. 
Terningkast 4+.

Sommarlesing del 1. Fersk skandinavisk krim

Tre kvinnelege krimforfattarar. Tre veldig gode bøker. Tre velskrivne og gode historiar. Tre x terningkast 5.

Bakom synger døden av Karin Fossum

Cappelen Damm 2020

380 sider

Papirbok lånt privat

Bok nummer 15 om Konrad Sejer er mellom dei beste i bokserien. Det trur eg alle anmeldarar og bokbloggarar er enige om - og eg sluttar meg fullt og heilt til deira vurderingar. Boka byr på psykologisk innsikt og gode og presise personskildringar. Historia er trist utan å vera sentimental og spennande utan å vera heseblesande.

Forfattaren får sagt mykje med få ord. Fossum (og Konrad Sejer) er meir opptatt av kvifor enn av kven og korleis når det gjeld drapsaker. Motiv kan vera så mangt, og ein skal vera ein god menneskekjennar for å finna ut kva som ligg til grunn for eit mord.

Dersom dette er den siste boka i serien er Bakom synger døden eit verdig punktum, men eg håpar sjølvsagt på fleire.

Ødemark av Stina Jackson

Gyldendal 2020

380 sider

Papirbok fått i gåve

Pussig nok har denne same sidetal som boka over. Og samanlikninga treng ikkje stoppa der; unge Jackson skriv like imponerande velformulert og minst like stemningsfullt som veteranen Fossum.

Eg likte veldig godt den forrige (debutboka Sølvveien) og er nøgd med at oppfølgjaren innfrir dei forventningane eg hadde. Ødemark er ei sjølvstendig bok, men politietterforskaren (som kun er ein biperson) er den same som i forrige bok.

Boka er langsam og stillfarande, men likevel stig intensiteten og spenninga undervegs. Også denne gongen fekk eg Kerstin Ekman-assosiasjonar medan eg las; det er eit kvalitetsstempel. Skildringane av naturen og landskapet i Nord-Sverige er levande, og det er lett å sjå for seg dei forlatte husa, dei grisgrendte stadene og menneska som bur der.

Blindtunnel av Tove Alsterdal

Kagge 2020

323 sider

Papirbok lånt privat

Heilt annan stil og heilt anna innhald enn dei to over, men dette vart også ei god leseoppleving for meg. Sjølve krimgåta er kanskje lite truverdig, men det historiske bakteppet er interessant, fengande og opprørande.

Handlar om eit svensk middelaldrande ektepar som kjøper eit hus - eit oppussingsprosjekt - i Tsjekkia. I samband med oppussinga finn dei levningane av eit menneske - eit barn som forsvann for mange år sidan. Byen der handlinga finn stad var tidlegare ein del av Sudetenland - eit område der det fann stad tragiske hendingar og etnisk rensing både før, under og etter andre verdenskrig.

Forfattaren flettar dei historiske hendingane inn i notidsforeljinga på ein overbevisande måte. Blindtunnel er både lærerik, velkomponert og velskriven.

Oppsummering juli 20

Påbyrja i juni, fullført i juli:
Bernard Minier - En sang for druknede sjeler - Fransk krim - Lånt papirbok privat
Levi og Leah Henriksen - Vinter på savannen - Norsk ungdomsroman - Lyd Storytel

Lest i juli:
Ken Follett - Der frihet rår - Britisk historisk roman - Lyd Storytel
Tove Alsterdal - Blindtunnel -Svensk krim - Lånt papirbok privat
John Harvey - Til jord skal du bli - Britisk krim - Lånt ebok BookBites
Odd-Magnus Williamson - What is love - Norsk - Personleg beretning/sjølvhjelp - Lyd Storytel
David Baldacci - Tidens spill - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Michel Bussi - Tiden er en morder - Fransk krim - Lyd Storytel
Stina Jackson - Ødemark - Svensk krim - Lånt papirbok privat
Karin Fossum - Bakom synger døden - Norsk krim - Lånt papirbok privat

Påbyrja i juii, fullførast i august:
Gard Sveen - Drømmenes gud - Norsk krim - Lyd Storytel
John Harvey - I mørket - Britisk krim - Lånt ebok BookBites
Alf R. Jacobsen - Djevelens kobber - Norsk krim - Lånt papirbok biblioteket

5 lyd, 4 papir, 1 ebok
5 lånt, 5 abonnement
7 krim, 1 historisk roman, 1 ungdomsroman, 1 personleg beretning
3 norske, 2 svenske, 2 britiske, 2 franske, 1 amerikansk
6 menn, 3 kvinner, 1 begge kjønn
"Nye" forfattarar: Williamson, Leah Henriksen

Juli månad - og ferien - kom og gjekk. Utan eitt einaste blogginnlegg eller bokomtale, men brukbart med lesing. Best av alle: Den nyaste til Fossum. Eg følgjer "straumen" og alle som hyllar denne forfattaren og denne boka. Eg har av og til meint at Fossum har vore "for psykologisk" og at Sejer har vore treig og kjedeleg, men i Bakom synger døden er forfattaren tilbake på det som etter min meining er rett spor.

Den største nedturen kom med Ken Follett, trass i - eller kanskje nettopp på grunn av - at han er ein av mine favorittar. Der frihet rår er så full av klisjéar at det er reint ubehageleg. Då hjelper det ikkje så mykje at det historiske bakteppet er interessant. 

Oppsummering oktober

Påbyrja i september, fullført i oktober:
Gert Nygårdshaug - Zoo Europa - Norsk roman - eBokBib
Chris Tvedt - Bevisets stilling - Norsk krim - Lånt lydbok biblioteket

Lest i oktober:
Marit Reiersgård - Det de døde vet - Norsk krim - eBokBib
S.J. Bolton - Nå ser du meg - Britisk krim - Storytel
Levi Henriksen - Jern & metall - Norsk novellesamling - eBokBib
Karin Fossum - Formørkelsen - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Volker Kutscher - Den våte fisken - Tysk krim - Lånt papirbok biblioteket

Påbyrja i september, fullførast i november:
Ken Follett - På grensen til evigheten - Britisk roman - Kjøpt papirbok

Påbyrja i oktober, fullførast i november:
Jan Mehlum - Hvit engel, svart natt - Norsk krim - eBokBib
Jens Henrik Jensen - Hengte hunder - Dansk krim - Lånt lydbok biblioteket
Knut Røneid - Når barnet ditt ikkje vil leve lenger - Personleg beretning - Kjøpt papirbok

• 2 papir, 2 lyd, 3 ebøker
• 6 lånt, 1 abonnement
• 5 krim/spenning, 1 roman, 1 noveller
• 5 norske, 1 britisk, 1 tysk
• 3 kvinner, 4 menn 
• "Nye" forfattarar: Bolton, Kutscher

Oktober vart ein tilnærma normal månad: Sju ferdigleste og fire påbyrja. Med tanke på bokbloggerprisen har eg pr. 31.10. lest 15 norske 2018-bøker, av dei 13 krim. Dei øvrige to; Zoo Europa (roman) og Jern & metall (noveller, dvs. open klasse) vart lest denne månaden - og begge er veldig bra. 

Norsk krim 2018 del 4

Bokhausten 2018 byr på mykje bra krim. Her kjem tre kjappe omtalar av tre gode kriminalromanar frå tre dyktige damer.

Dronen av Unni Lindell

Aschehoug 2018
375 sider, lånt papirbok privat

Lindell har levert nok ei knallbra bok med høg sidevendarfaktor. Det er imponerande at ho held koken og at ho stadig fornyar serien om Cato Isaksen og Marian Dahle. Frå eit lesarsynspunkt er det positivt at fokus i dei to siste bøkene har skifta frå Cato til Marian. Sistnemnde er ein langt meir interessant karakter.

Lindell er særleg dyktig når det gjeld spenningsoppbygging, perspektivskift og timing. Persongalleriet er truverdig og sjølve historia framstår som realistisk. Ein del av handlinga har då også visse likskapar med ei verkeleg kriminalsak. Tittelen Dronen er heilt konkret - men også symbolsk.

Etter dei fyrste femti bittelitt trege og ein smule forvirrande sidene, er det - om ikkje "full gass" - så i alle fall eit voldsomt driv, samt nervepirrande spenning og uklar uhygge resten av boka. Eg gir Dronen terningkast 5.

For meg er det Unni Lindell som er Krimdronninga her i landet, med Karin Fossum som ein klar nummer to:

Formørkelsen av Karin Fossum

Cappelen Damm 2018
332 sider, lånt papirbok privat

Konrad Sejer får ei tragisk og vanskeleg sak på bordet denne gongen. Ein liten gut er død; han har falle eller blitt kasta utfor eit hotellrom i 7. etasje. Dei einaste som opphaldt seg i det aktuelle rommet var foreldra til guten - og dei skuldar på kvarandre. Kva kan få menneske til å begå ei slik uhyrleg handling? Kven snakkar sant? Kven er skuldig? Kven er uskuldig? Er det muleg at ein tredjeperson kan vera med i biletet? Korleis er det muleg å gå vidare i livet etter ei slik tragisk hending? Korleis er det muleg at to som ein gong elska kvarandre blir bitre fiendar?

Desse spørsmåla stiller lesaren seg når ho les Formørkelsen; ei bok som er meir psykologisk thriller enn ein vanleg kriminalroman. Både lesaren og Sejer ser historia og forhistoriar frå begge kantar. Etter kvart vert det avslørt at mor har og har hatt eit alkoholproblem og at far har og har hatt psykiske vanskar. Klarar forhøyrseksperten og menneskekjennaren Konrad Sejer å finna ut av saka?

Eg hadde høge forventningar til Formørkelsen og dei vart stort sett innfridde. Det er ein velskriven thriller som eg gir terningkast 5-. 

Det de døde vet av Marit Reiersgård

Gyldendal 2018
342 sider, lånt ebok eBokBib

Som Lindell og Fossum leverer Reiersgård kvardagsleg uhygge og godt oppkonstruerte plott. Dette er fjerde bok i serien om politietterforskarane Verner Jacobsen og Bitte Røed. Det er sistnemnde som innleiingsvis er i fokus i det dramaet som utspelar seg her. 

I Bitte Røed sitt nabolag har ein familie opplevd ein ufatteleg tragedie; sonen på 18 er død i samband med russefeiring. Under eit ferieopphald i Spania ei tid seinare vert mora meldt sakna. Kva kan ha hendt? Har ho rømt eller er ho utsett for ei kriminell handling? Det kjem fram at ho har vore deprimert og at ho muligens er suicidal. Politiet er halvlunkne til saka medan faren i familien er uklar og oppfører seg merkeleg. Er det sorg og fortviling eller er det ugler i mosen? Bitte Røed granskar saka frå nært hald med hjelp frå Verner Jacobsen som oppheld seg i Spania. Verner gjennomlever her eit anna og heilt personleg drama.

Det de døde vet er ei realistisk og truverdig forteljing. Reiersgård skriv godt og med innleving og brukar både humor og alvor i skildringane sine. Ho er ikkje "så psykologisk" som Fossum, men også her finn ein gjenkjennelege miljø og "normale" menneske. Terningkast 4+. 

Samleinnlegg: Haustlesing del 1

Hviskeren av Karin Fossum
Cappelen Damm 2016
333 sider, lånt papirbok privat

Det er ikkje mange som kan skriva like innsiktsfullt om einsame og skakkøyrde menneske som denne forfattaren. Hviskeren har fått mykje merksemd og utruleg mykje ros og høge terningkast. Og for alle del; boka er velskriven - det skulle berre mangla, me snakkar om sjølvaste Karin Fossum her. Men mine forventningar vart berre delvis innfridde.

Brotsverket har skjedd når handlinga i boka tek til. Alt i opningsscenen får ein møta Ragna Riegel i ein avhøyrssituasjon med etterforskar Konrad Sejer. Deretter får ein historia om stakkars Ragna og livet hennar. Gradvis og møysommeleg får lesaren historia; om Ragna, om bakgrunnen, tvangshandlingane og vrangforestillingane hennar. Dette er skildra på ein glimrande måte, men undervegs kjenner eg på at det ikkje engasjerer meg så veldig likevel.
Boka har ein trist og tung undertone og Sejer er meir melankolsk enn nokon gong. Avslutninga er på ein måte forutsigbar - eg forventa faktisk at det skulle enda på ein noko uavklart måte. Terningkast 4.

Monopol av Helle Stensbak
Gyldendal 2015
496 sider, papirbok fått i gåve

Hovudpersonen Rigmor Stark er eit friskt fyrverkeri; intelligent, frekk, uortodoks og rappkjefta. ei slik dame skulle dei hatt i det verkelege politiet. Eller kanskje ikkje, slik ho bevegar seg på kanten av lova.

Stensbak har også ein frisk stil. Vittig utan at det er altfor påtatt. Spesielle karakterar som ikkje er altfor karikerte. Mykje av handlinga føregår i eit musikkmiljø som vert skildra som ganske merkeleg og dekadent - men som også virkar nokså truverdig.

Så har me sjølve krimgåta - som ikkje heilt held mål. Plottet er stort og komplisert og den siste delen vart for meg eit einaste rot. Framdrifta er dårleg og spenninga er berre delvis til stades. Ei strammare redigering og eit ikkje fullt så omfattande persongalleri hadde gjort boka betre.
Boka er illustrert med bilete av May-Irene Aasen (kanskje mest kjent som trommeslagar i Jokke og Valentinerne). Bileta er greie nok, men eg skjønnar ikkje heilt poenget med dei. Terningkast 3.

Alice Munros beste - noveller i utvalg
Gyldendal 2011
694 sider, eBokBib

Eg har brukt nesten tre månader på denne boka, og fornya lånetida i eBokBib fleire gonger. Flesteparten av dei tjue novellene er nemleg ganske omfattande - nesten som miniromanar. Eg les ofte noveller mellom bøker - og difor tek det den tida det tek.
Forteljingane er innhaldsrike og stemningsfulle, fulle av detaljar, men likevel; ikkje noko "overflødig".

Munro skildrar gjennomsnittsmannen og -kvinna og det handlar ofte om "sjølve livet": Utfordringar, bekymringar, lykke, sorg, venskap, familie, generasjonar. Tilbakeblikk og tida som gjekk. Sosiale skilnader i småbyar og på landsbygda. Gode skildringar av det kanadiske, både natur og folkesjel.
Alt er skildra med livsvisdom og varme, presist og ukomplisert, og som oftast frå eit kvinneperspektiv. Persongalleriet er variert og formidla på ein gjenkjenneleg måte.

Dette er ei slags "best of"- samling av Alice Munro sitt forfattarskap. Historiane vert presenterte kronologisk og er henta frå mange ulike novellesamlingar, frå 1968 til 2010. Som bonus får ein også eit interessant intervju med forfattaren. Eg gir ikkje toppkarakter fordi eg etter avslutta lesing føler at eg har fått overdose Alice Munro. Eller kanskje eg burde brukt ytterlegare tre månader på boka. Terningkast 4+.

Presidentene av Hans Olav Lahlum
Cappelen Damm 2008
Speletid 8:27, Storytel

Ikkje så ny bok, men likevel aktuell sidan den amerikanske valkampen pågår for fullt no. Eg håpar inderleg at Donald Trump ikkje vert ny president. For som Lahlum si bok viser; den amerikanske utanrikspolitikken og den amerikanske presidenten sine handlingar er superviktig for resten av verda. Tenk berre på Franklin D. Roosevelt og den rolla han spelte under andre verdenskrig og danninga av FN etter krigen. Eller John Kennedy og Cubakrisa og Lyndon B. Johnson og Vietnamkrigen. Eller Bush senior og Iran-Contras-affæren og Bush junior og invasjonen i Irak. For å ta nokre få eksempel.

Lydboka er ei mykje forkorta utgåve av den trykte boka og omhandlar dei tretten, etter Lahlum sitt syn, viktigaste presidentane. Roosevelt og Kennedy er mellom desse, og ein får i tillegg høyra om George Washington, Thomas Jefferson, Andrew Jackson, James Polk, Abraham Lincoln, Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson, Harry Truman, Dwight D. Eisenhower, Ronald Reagan og Bill Clinton.

Ein skulle kanskje tru at dette var tørre saker, men det er ikkje det. Lahlum skriv lettfatteleg og på ein underhaldande måte. Sett i etterpåklokskapens lys var fleire av presidentane skremmande undertrykkande, sjølvgode og rasistiske. Andre hadde visjonar og betydde mykje for samfunnsutviklinga og tilhøva for enkeltmenneske.
Er ein ute etter kjapp informasjon og oversikt er dette ei grei bok. Lahlum er også overraskande grei å høyra på som opplesar av boka. Terningkast 4.