Oppsummering oktober 26

Påbyrja i september, fullført i oktober:
Jo Nesbø - Nådeskudd (Harry Hole #14) - Norsk krim - Lånt papirbok privat 4
Tina Frennstedt - Dødens dans (Cold Case #5) - Svensk krim - Lånt lydbok Biblio 3

Lese i oktober:
Gert Nygårdshaug - Den røde døren - Norsk spenningsroman - Lyd Storytel 3
Martin Baldysz - På stedet hvil (Ryer-serien #2) - Norsk krim - Lånt ebok Biblio 4+
Pascal Engman og Johannes Selåker - Albinoen (Skumringstimen #4) - Svensk krim - Lånt lydbok Biblio 5
Hege Duckert - Kodenavn Jacob - Norsk dokumentar/biografi - Lånt ebok Biblio 5
Martin Österdahl - Krepselaget - Svensk krim - Lyd Storytel 3-
Heine Bakkeid - Vintergrav - Norsk krim - Lånt ebok Biblio 4
Erlend Loe - Kukene/Kukane - Norsk roman - Lyd Storytel 3

Påbyrja i oktober, fullførast i november:
Unni Lindell - Rødt flagg - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Helen Fields - Profil M - Britisk krim - Lyd Storytel

7 krim/spenning, 1 annan roman, 1 biografi/dokumentar
5 lyd, 3 ebøker, 1 papir
6 lånt, 3 abonnement
6 norske, 3 svenske
Nye forfattarar: -

Sommartida er slutt, kveldane er mørkare og dermed litt meir lesing. Men ikkje alt eg les fell i smak.

Det var ein del bøker som ikkje innfridde forventningane mine i oktober. Både Nesbø, Bakkeid, Nygårdshaug og Baldysz har etter mitt syn levert betre tidlegare. Det same gjeld Frennstedt og Österdahl. Har eg for høge forventningar? Er eg blitt for kresen og kritisk? Eller er det berre naturleg at det varierer?

Den boka eg vart mest nøgd med denne månaden er Kodenavn Jacob, Hege Duckert si forteljing om krigshelten Eva Jørgensen Kløvstad.
Det har som oftast handla om menn i bøker og filmar som gjeld andre verdenskrig. Om "gutta på skauen", dramatiske slag og dristige oppdrag. Men kvinnene sin krigsinnsats var stor, variert og viktig: Omlag 10 prosent av dei 50.000 som var engasjert i Milorg under krigen var kvinner. Dei deltok i ulike former for motstand; kurérverksemd, etterretning og transport av flyktningar. Svært få av dei var leiarar, men Eva Kløvstad vart, som 23-åring, leiar for 1200 motstandsfolk i 1944. Duckert har gjort ein framifrå jobb med å grava fram og samla saman informasjon om krigsinnsatsen hennar.

Ei anna bok som må nemnast spesielt er den førebels siste i serien Skumringstimen, Albinoen. Forfattarparet Engman og Selåker har her skapt eit spennande 1990 tals-univers, i ein underhaldande og velskriven noir-serie. 

Vintergrav er velskriven, mørk og herleg grotesk, men forfattaren dreg det så langt at det går ut over både spenning og truverdigheit. Eg likte Nattseileren, den forrige boka til Bakkeid, mykje betre. 

Elles er det lenge sidan eg har humra så mykje for meg sjølv som medan eg lytta til Erlend Loe si opplesing av si eiga bok Kukene/Kukane. Ei stund var det gøy å høyra om mannen som mista tissen sin i dusjen, men så vart det berre rør. Heldigvis er det ei kort bok.

Dessverre er det mykje rør i Den røde døren óg. Eg likar Nygårdshaug sin penn og set pris på samfunnsengasjementet hans, men i denne boka vart det så altfor mykje - av det meste. 

Eg kjem alltid til å lesa bøker heilt uavhengig av trendar, hypar, sosiale media og kjendisar, men har fått med meg at NRK har arrangert lesekampanjen Boktober. I og for seg eit prisverdig tiltak for å få folk til å lesa og/eller lytta til bøker. Fem såkalla kjendisar (som eg personleg knapt har sett eller høyrt om, eg les ikkje kjendisstoff og ser veldig lite på TV) har hatt kvart sitt lag og kvar si bok. Det å lesa i organisert fellesskap - "å skapa ein felles arena for litteraturopplevingar" som det så fint heiter - er i utgangspunktet positivt, men passar ikkje for alle. 

Sjølv har eg ikkje vore med på utfordringa; fyrst og fremst fordi eg les og lyttar til bøker uansett, og dernest fordi ingen av Boktober-bøkene frista. Den einaste som kunne vore aktuell ('Pelsjegerliv' av Helge Ingstad) byrja eg på for nokre år sidan, og sjølv om eg gjerne les bøker med handling frå polare strøk, likte eg ikkje den boka. Eg likte ikkje sjølvskrytet og eg likte heller ikkje haldningane hans til urfolk. 'Fugletribunalet' er ei anna av bøkene i Boktober, ei bok som var heilbom for meg då eg las halve boka i 2014. 

Det er bortkasta tid å lesa dårlege bøker (og bøker som ikkje passar). Eg har likevel litt sans for Boktober-tiltaket. Om det er B- og C-kjendisar, podcastar og TikTok som skal til for å få folk til å lesa (meir), så gjerne for meg. 

Oppsummering august 21

Påbyrja i juli, fullført i august:
Simon Stranger - Leksikon om  lys og mørke - Norsk roman - Lyd Storytel
Bernard Minier - Konfirmanten - Fransk krim - Lånt papirbok privat
John Harvey - I skuddlinjen - Britisk krim - Lånt ebok BookBites

Lest i august:
Michel Bussi - Svarte vannliljer - Fransk krim - Lyd Storytel
Karin Fossum - Drepende drage, angrende hund - Norsk krim - Lånt papirbok privat
Tore Renberg - Ingen tid å miste - Norsk roman - Lyd Storytel
Yrsa Sigurðardóttir - De tause - Islandsk krim - Lånt papirbok privat
Helene Flood - Terapeuten - Norsk krim - Lånt lydbok BookBites [ikkje fullført]
Sharon Bolton - Håndverkeren - Britisk Krim - Lyd Storytel
Harlan Coben - Hjem - Amerikansk krim - Lyd Storytel
Hege Duckert - Norsk kvinnehistorie på 200 sider - Norsk dokumentar - Lånt ebok BookBites

Påbyrja i august, fullførast i september:
Johanna Mo - Nattsangeren - Svensk krim - Lånt papirbok privat
William Shaw - Salt Lane - Britisk krim - Lånt lydbok BookBites

5 lyd, 3 papir, 2 ebøker
5 lånt, 5 abonnement
7 krim, 2 romanar, 1 dokumentar
4 norske, 2 britiske, 2 franske, 1 amerikansk, 1 islandsk
6 menn, 4 kvinner
"Nye" forfattarar: Flood (men eg har ikkje rekna Terapeuten med i oversikten)

Eg har hatt ein del leseopplevingar der forventningane ikkje vart innfridde denne månaden. Ingen tid å miste, Drepende drage angrende hund og Konfirmanten er bra bøker, men eg veit at både Tore Renberg, Karin Fossum og Bernard Minier kan betre enn dei får vist her. Det same gjeld Michel Bussi og Sharon Bolton; Svarte vannliljer og Håndverkeren vart eg skuffa over.

Leksikon om Lys og mørke vart for meg ei både/og-leseoppleving. Interessant å lesa om familien Kommisar, Bandeklosteret, den unge Rinnan og Rinnan-banden, men eg mislikar måten forfattaren skriv seg sjølv inn i historia. Eg skjønte heller aldri poenget med "leksikon". Denne alfabetiseringa av stikkord vart berre rart og nokså krampaktig. Eg veit at boka vann både Bokhandlerprisen, Bokbloggerprisen og Riksmålsprisen, men eg meiner boka er oppskrytt.

Og Terapeuten? Den orka eg rett og slett ikkje å lesa ferdig. Uspennande, uinteressant og kjeeedeleg. Eg forstår ikkje alt skrytet den boka har fått heller. 

Vel - eg får avslutta oppsummeringa med nokre positive inntrykk: 
Harlan Coben si siste Myron Bolitar-bok Hjem er mellom dei betre i serien.
Yrsa Sigurðardóttir "leverer varene" med De tause.
Det same gjer Hege Duckert med Norsk kvinnehistorie, med dei begrensingane som 200 sider-konseptet set. 

Vinterlesing: Sakprosa

Sakprosasjangeren omfattar mangt og mykje. Her er noko av det som har blitt lest i det siste.

Summen av små ting av Hege Duckert

Kagge 2018
286 sider
Lånt ebok eBokBib

Dette er ein dokumentar om kulturhistorie; om ting, gjenstandar, haldningar, endringar og hendingar. Hege Duckert har teke utgangspunkt i forskjellige konkrete ting og ulike konkrete personar og knytta dette til sentrale hendingar i nær fortid. Summen av små ting har blitt ei interessant og artig bok.

Undertittelen er Fra symaskin til selfiestang. 25 ting som har forandret Norge - og det slår meg kor fort endringane skjer i dagens samfunn: No i dag er me fullstendig avhengige av smarttelefonane våre, men det er berre nokre få år sidan dei kom på marknaden. Fleire av tinga i denne boka er knytta til nettopp telefon- og datateknologi; frå Kjetil Stokkans kjempe-mobiltelefon frå 1985 til Erna Solbergs selfiestang frå valkampen i 2015. Andre ting/tema som det vert fortalt om er symboltunge; Gro Harlem Bruntland sine rosa sko frå regjeringsutnemninga i 1986 (sjå omslaget) og Kim Friele sin brudekjole frå då ho og Wenche Lowsow gifta seg i 1993. Vidare kan ein lesa om såpass ulike ting som Vegard Ulvangs sokk, Jo Nesbøs kaffebar, Bjørn Kjos' trillekoffert og Trine Sandberg sin pizza.
Terningkast 4.

Oddvar Brå - et skiløperliv av Thor Gotaas

Gyldendal 2018
399 sider
Lånt papirbok biblioteket

Dette var perfekt opplading til det nyleg avslutta ski-VM i Seefeld. Her handlar det også om kulturhistorie - om skihistorie frå 1960, -70, -80 og 90-talet. Gjennom store deler av denne perioden var Oddvar Brå eit sentralt namn. Dersom du ikkje har sans for gamle resultat, gamle skiheltar og gamle skirenn og ikkje hugsar kvar du var då Brå brakk staven - då bør du styra unna denne boka. For oss som er interesserte i vinteridrett og som hugsar tilbake til noko av det, er det imidlertid interessant og nostalgisk lesing. 

Forfattaren Thor Gotaas er folkeminnegranskar og biografien om Oddvar Brå er skriven med "folkloristiske briller". Her får ein vita mykje nytt om oppvekst, bakgrunn og familie som ikkje har vore kjent tidlegare - i tillegg til ein grundig gjennomgang av skikarrieren til denne folkekjære langrennsløparen. Det som gjorde sterkast inntrykk på meg var skildringa av sorga over venen og konkurrenten Ivar Formo - samt forteljinga om farmora. Vanskelege familietilhøve gjorde at Oddvar aldri traff bestemora si sjølv om dei budde forholdsvis nær kvarandre. Gotaas fortel at farmora var svært stolt av barnebarnet sitt og at ho hadde eit bilete av han over senga si.

Oddvar Brå var forut si tid når det gjaldt treningsmengde og -intensitet og var som regel positiv til endringar. Medan mange andre var skeptiske til glasfiberski og skøyteteknikk, var Oddvar på frå fyrste stund. I løpet av dei 25 åra han konkurrerte på toppnivå skjedde det ei formidabel utvikling i langrennssporten, både utstyrsmessig og elles. Også personen Oddvar Brå forandra seg; frå ein mutt og fåmælt mann til ein meir mediavenleg type. Då Oddvar Brå endeleg tok det etterlengta individuelle gullet under Oslo-VM i 1982, jubla heile folket. Skiinteresserte nordmenn elskar slike slitarar som aldri gir opp og som lukkast til slutt, jf. Martin Johnsrud Sundby sin siger for nokre dagar sidan.

Biografien om Oddvar er veldig omfattande, men er såpass lettlest og velskriven at det ikkje er vanskeleg å fordøya stoffet. Dei mange flotte bileta gjer boka ekstra interessant medan visse gjentakingar og unødvendige detaljar trekker ned heilskapsinntrykket. Terningkast 4+.

Ja, vi elsker av Ken André Ottesen

Kagge 2018
145 sider
Lånt papirbok biblioteket

Frå forlaget sin omtale: "Denne boka er det aller morsomste beviset på at Norge er verdens beste land. Det er bare i Norge lokalavisen skriver om at noen har glemt en ost på torget og at Justin Bieber fløy over Sunnmøre."

Dersom du er følgjar av BadesKen på Instagram er du kjend med konseptet og humoren: "Gullkorn" frå lokalaviser og riksaviser, t.d. om nyhende med ekstremt lokale vriar, sære saker, uheldige overskrifter, merkelege ingressar og misvisande bilete. I Ja, vi elsker gir Ottesen eksempel frå slike rare saker frå aviser over heile landet, saman med litt funfacts om dei same avisene.

For ordens skuld; alle eksempla er verkelege - det er ikkje noko BadesKen har funne på. Han har berre sortert ut dei "beste" innlegga for oss. Det er ikkje akkurat stor litteratur, og det er det heller ikkje meint å vera. Dette er enkel humor med høg humrefaktor. Terningkast 4.

Oppsummering februar 2019

Påbyrja i januar, fullført i februar:
Stefan Ahnhem - Atten grader minus - Svensk krim - Papirbok fått i gåve (OTS)
Håkan Nesser - De venstrehendtes forening - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket
Hege Duckert - Summen av små ting - Norsk dokumentar - Lånt ebok eBokBib

Lest i februar:
Thor Gotaas - Oddvar Brå - Norsk biografi - Lånt papirbok biblioteket
Anders Heger - Egner - Norsk biografi - Lydbok Storytel
Jørn Lier Horst og Thomas Enger - Nullpunkt - Norsk krim - Lånt lydbok biblioteket
Niklas Natt och Dag - 1793 - Svensk krim - Lånt papirbok biblioteket

Påbyrja i februar, fullførast i mars:
S.J. Bolton - Livredd - Britisk krim - Lydbok Storytel
Hans Olav Lahlum - Isbjørngåten - Norsk krim - Lånt ebok eBokBib

4 papir, 2 lyd, 1 ebok
5 lånt, 1 fått, 1 abonnement
4 krim, 2 biografiar, 1 dokumentar
4 norske, 3 svenske
6 menn, 1 kvinne
"Nye" forfattarar: Gotaas, Heger, Natt och Dag

Det går framleis litt tregt med lesinga, men februar vart ein meir normal lesemånad enn det januar var. Det går i lystlesing; det einaste eg les no for tida er krim og biografiar.
To svenskar må haldast fram som månadens høgdepunkt; den røynde Håkan Nesser og debutanten Niklas Natt och Dag. Boka av mannen med det pussige namnet og med tittelen 1793 slo nesten pusten ut av meg. Omtale kjem.
I mars skal eg halda fram med å lesa svensk kvalitetskrim. Eg har både Arne Dahl, Anders de la Motte og Hjorth & Rosenfeldt på vent.

Lesemål 2019 - status etter to månader

1. 12/100 bøker totalt
2. 1/10 mursteinar (600+)
3. 3/10 biografiar
4. 2/10 annan sakprosa
5. 6/30 bokomtalar
6. 6/30 nye forfattarar